Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Lý lịch tư pháp 2009 do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Theo Bộ Công an, Luật Lý lịch tư pháp đã có hiệu lực hơn 14 năm, đến nay đã bộc lộ những hạn chế khi chưa kịp thời đồng bộ với các luật tố tụng, khả năng khai thác sử dụng dữ liệu về lý lịch tư pháp còn hạn chế, thủ tục hành chính chưa thuận tiện… gây khó khăn trong thực tiễn thi hành.
Trong bối cảnh hiện nay, việc xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2009 là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tiếp tục đẩy mạnh thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước về công tác lý lịch tư pháp trong giai đoạn hiện nay; hướng tới xây dựng, quản lý, quản trị tập trung hệ thống cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, liên thông, đồng bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư, khắc phục tình trạng phân tán hiện nay.
Đồng thời, là cơ sở quan trọng triển khai thực hiện tiếp nhận yêu cầu, cấp Phiếu lý lịch tư pháp toàn trình trên môi trường điện tử, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, góp phần đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hội nhập quốc tế.
Cơ sở dữ liệu do một cơ quan duy nhất quản lý
So với Luật Lý lịch tư pháp năm 2009, dự thảo luật đã có những sửa đổi, bổ sung tập trung vào những nội dung cơ bản sau đây:
Thay đổi nhiệm vụ quản lý Nhà nước về lý lịch tư pháp và dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an. Theo đó, Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp. Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Công an thực hiện quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp.
Theo quy định của Luật Lý lịch tư pháp năm 2009, cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng theo mô hình cơ sở dữ liệu 2 cấp được quản lý tại Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia và Sở Tư pháp.
Trong bối cảnh tình hình mới và đòi hỏi cao hơn trong quản lý Nhà nước về lý lịch tư pháp, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ứng dụng công nghệ thông tin và phù hợp với xu thế chung của quốc tế, dự thảo luật quy định cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an.
Đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp
Nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân có yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã bổ sung quy định về Phiếu lý lịch tư pháp điện tử để phù hợp với quy định hiện hành về giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, đáp ứng yêu cầu phát triển Chính phủ số, xã hội số hiện nay.
Bên cạnh đó, dự thảo luật cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp, bỏ giấy tờ là bản chụp sổ hộ khẩu hoặc giấy chứng nhận thường trú hoặc tạm trú của người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp để phù hợp với Luật Cư trú.
Theo đó, thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo dự thảo luật hiện nay được đơn giản hóa tối đa, chỉ bao gồm tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp và bản sao Thẻ căn cước công dân/Thẻ căn cước/Hộ chiếu. Trường hợp cá nhân yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến thì chỉ cần tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp
Để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, dự thảo luật đã cắt giảm thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp xuống còn 5 ngày, thay vì quy định không quá 10 ngày như luật hiện hành; trường hợp người được cấp Phiếu lý lịch tư pháp là công dân Việt Nam đã cư trú ở nhiều nơi hoặc có thời gian cư trú ở nước ngoài, người nước ngoài, trường hợp đã bị kết án thì thời hạn không quá 15 ngày.
Xuất phát từ thực tế giải quyết yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi, đây là đối tượng chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo pháp luật hình sự, dự thảo luật bổ sung quy định về hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo hướng đơn giản hơn, chỉ bao gồm tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp và bản sao căn cước hoặc căn cước công dân hoặc hộ chiếu của cha, mẹ, người giám hộ; thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp rút ngắn là 3 ngày làm việc.
