Nguyên nhân chính dẫn tới bệnh lý mạch vành là do sự tiến triển của các mảng xơ vữa trong lòng mạch vành. Ngay từ nhỏ, trong cơ thể người, sự kết hợp của cholesterol, chất béo và các chất khác gây ra các mảng xơ vữa. Dần dần, những mảng xơ vữa này dính vào thành các mạch máu, tích tụ theo thời gian, làm cho các động mạch trở nên cứng hơn và hẹp hơn, gọi là xơ vữa động mạch.
“Trong một số trường hợp, mảng xơ vữa không ổn định gây nứt hoặc vỡ. Sự không ổn định của mảng xơ vữa gây nên triệu chứng các cơn đau ngực, gây hẹp đường kính lòng mạch, dẫn đến giảm lưu lượng dòng máu qua vị trí hẹp, thiếu ô-xy cơ tim và chất dinh dưỡng, dẫn đến đau ngực, khó thở”, BS Ước cho hay.
Trong một số trường hợp nặng hơn, mảng xơ vữa không ổn định gây nứt hoặc vỡ dẫn đến khó thở và đau ngực cấp tính hay còn gọi là nhồi máu cơ tim cấp. Không có đủ ô-xy, cơ tim trở nên co bóp yếu hơn. Điều này có thể dẫn đến nhịp tim không đều (loạn nhịp tim). Nó cũng có thể gây ra suy tim, có nghĩa là tim không thể bơm đủ máu đi khắp để đáp ứng nhu cầu của cơ thể.
Hiện nay, lối sống hiện đại đang gây ra sự gia tăng các ca bệnh động mạch vành như tăng cholesterol và triglyceride tăng cao, hút thuốc, lười vận động, căng thẳng, trầm cảm và tức giận. Chế độ ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh, thức quá khuya, uống quá nhiều rượu, tuổi cao cũng có thể dẫn tới bệnh động mạch vành. Ngoài ra, tăng huyết áp và bệnh tiểu đường cũng là yếu tố nguy cơ gây ra bệnh.
Ngày nay với tiến bộ của xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, bệnh động mạch vành được chẩn đoán sớm và mang lại hiệu quả cao trong phát hiện, phòng ngừa và xử trí bệnh như điện tâm đồ, đo điện tâm đồ gắng sức, siêu âm tim, chụp cắt lớp vi tính đa dãy động mạch vành, chụp cộng hưởng từ tim, chụp động mạch vành qua da.
Tùy thuộc vào loại bệnh và mức độ bệnh mà các biện pháp chữa trị bệnh động mạch vành có sự thay đổi để phù hợp với từng bệnh nhân: dùng thuốc hoặc can thiệp ngoại khoa. Bên cạnh đó, thay đổi lối sống cũng góp phần không nhỏ trong cải thiện triệu chứng, giảm nguy cơ mắc bệnh.
Theo đó, các trường hợp đau ngực ổn định, hoặc có bệnh lý hẹp vành dưới 70% chưa có triệu chứng, chưa có chỉ định phải can thiệp và phẫu thuật sẽ được điều trị nội khoa kết hợp các biện pháp thay đổi lối sống. Với trường hợp cần can thiệp và phẫu thuật, tuỳ vào từng tổn thương cụ thể, bác sĩ có chỉ định cho can thiệp mạch vành hay phẫu thuật.
PGS Ước khuyến cáo, để hạn chế nguy cơ mắc bệnh mạch vành cũng như những biến chứng nguy hiểm, người dân nên bỏ hút thuốc lá và tránh khói thuốc lá thụ động; hạn chế tối đa rượu, bia; tránh xa đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều chiên, rán nhiều dầu mỡ, nhiều muối và nhiều đường; ăn tăng cường nhiều chất xơ, rau củ quả như ngũ cốc, các loại hạt, các loại đậu, trái cây, rau quả xanh,..; kiểm soát cân nặng, giảm cân nếu bị thừa cân, duy trì chỉ số BMI đạt chuẩn.
Bên cạnh đó, người dân cần giành thời gian để tập thể dục, đi bộ, hoạt động thể chất các bài tập phù hợp với tình trạng bệnh lý mạch vành và xây dựng lối sống tư duy tích cực, vui vẻ, thanh thản, tránh làm việc nặng, căng thẳng quá mức, kéo dài.
