Từ nguồn vốn và các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, họ mở rộng vùng trồng nông sản, xây dựng hợp tác xã, hướng dẫn người dân ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất.
Sau nhiều nỗ lực, vùng cao Sơn Tây Thượng đã hình thành các hợp tác xã đầu tư chế biến nông sản, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và từng bước xây dựng vùng nguyên liệu tại chỗ, giúp người dân có cuộc sống khấm khá hơn.
Nhiều năm trồng sắn kém hiệu quả, thu nhập thấp, chị Đinh Thị Trang ở thôn Nước Vuông, xã Sơn Tây Thượng quyết định gia nhập Hợp tác xã Sản xuất Nông Lâm nghiệp và Thương mại Dịch vụ Sơn Bua (Hợp tác xã Sơn Bua) để tìm hướng đi mới. Tại đây, chị học cách vận hành máy móc, làm quen với quy trình sơ chế, chế biến nông sản. Công việc giúp chị có thu nhập ổn định, đồng thời học nghề, nâng cao kỹ năng. “Tôi xin vào làm việc tại hợp tác xã để học phương pháp, quy trình sản xuất các mô hình nông nghiệp mới. Kiến thức có được tôi sẽ ứng dụng để làm ra các sản phẩm nông sản tốt hơn”, chị Trang chia sẻ.
Sau hơn sáu năm thành lập, hợp tác xã đã tổ chức sản xuất, chế biến nông sản tại chỗ, tạo việc làm cho người dân. Đồng thời từng bước xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, cung ứng nông sản cho các nhà máy chế biến trên địa bàn tỉnh.
Người tiên phong phát triển HTX Sơn Bua là chị Lê Thị Ánh ở xã Sơn Tây Thượng. Sau nhiều năm công tác trong cơ quan nhà nước, chị nhận thấy quê hương có nhiều sản vật nhưng người dân chủ yếu sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thương lái, đầu ra nông sản thiếu ổn định. Năm 2020, chị quyết định nghỉ việc, trở về quê thành lập hợp tác xã với mong muốn đưa nông sản địa phương ra thị trường. Sau thời gian gián đoạn do dịch Covid-19, cuối năm 2023, hợp tác xã hoàn thiện nhà xưởng rộng khoảng 650 m², đầu tư máy móc phục vụ chế biến.
Những khó khăn ban đầu không làm nản lòng nữ đảng viên 45 tuổi đồng bào Ca Dong. Từ nguồn vốn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, hợp tác xã được hỗ trợ mua máy móc chế biến, trang thiết bị sản xuất. Thời gian đầu, hợp tác xã sản xuất các sản phẩm từ chuối như chuối sấy dẻo, rượu chuối, mật chuối... Sau khi hoạt động ổn định, hợp tác xã mở rộng sản xuất, chế biến nông sản từ búp ổi rừng, măng vót, cau và một số loại dược liệu. Đến nay, hợp tác xã có 7 sản phẩm OCOP, cùng nhiều sản phẩm khác cung ứng thị trường trong tỉnh và vùng lân cận.
“Vận động người dân cùng làm kinh tế thì mình phải đầu tư nhà xưởng, thu mua nông sản cho họ thì họ mới dám trồng, dám làm. Chứ mình nói mà không thực hiện việc cụ thể thì chắc chắn người dân không dám. Mình tiên phong thì phải định hướng và đồng hành cùng bà con vùng cao”, chị Lê Thị Ánh chia sẻ.
Các thành viên hợp tác xã trực tiếp đến từng khu vườn, hướng dẫn người dân chăm sóc, thu hái, sơ chế nông sản và thu mua nguyên liệu. Gần 40 tuổi, đảng viên đồng bào Ca Dong Lê Văn Hiền từng có nhiều năm công tác trong quân đội. Năm 2025, sau khi nghỉ anh trở về quê, tham gia hợp tác xã và vận dụng kiến thức, kinh nghiệm tích lũy để giúp người dân nâng cao hiệu quả sản xuất.
Anh Hiền cho biết, trước đây, nhiều hộ dân thường để một gốc chuối mọc từ 5-6 cây con cùng lúc. Cây mẹ phải nuôi nhiều cây con và nuôi buồng chuối, cho nên năng suất, chất lượng thấp. Qua hướng dẫn, anh giúp nhiều hộ dân trong xã thay đổi cách trồng, chăm sóc chuối để nâng cao năng suất, chất lượng. Trước đây, chuối được bán với giá 4.000-5.000 đồng/kg, nay hợp tác xã thu mua với giá gấp ba lần, giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập. “Khi xác định trở về quê, tôi muốn tiên phong đồng hành với người dân làng, bản, ứng dụng những kiến thức đã học tập, nghiên cứu để phát triển kinh tế cho quê hương. Để các sản phẩm nông sản địa phương đạt được tiêu chuẩn, tôi phải có sự nghiên cứu, đầu tư và hướng dẫn người dân từng bước đi cụ thể", anh Hiền bày tỏ.
Tại Hợp tác xã Sơn Bua, khoảng một nửa số thành viên là đảng viên. Họ cùng bàn bạc phương án sản xuất, tìm kiếm thị trường, phát triển vùng nguyên liệu, vận động người dân tham gia. Muốn hợp tác xã phát triển, người dân phải có thu nhập ổn định; muốn duy trì nguồn nguyên liệu lâu dài, phải bảo đảm đầu ra và lợi ích cho người trồng.
Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Tây Thượng Nguyễn Xuân Thọ cho biết, các hợp tác xã liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Những đảng viên ở các hợp tác xã gương mẫu, tiên phong trong sản xuất đã góp phần thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người dân.
“Hiện nay, trên địa bàn cũng có nhiều hợp tác xã với mô hình sản xuất, kinh doanh riêng. Hợp tác xã Sơn Bua có mô hình chuỗi liên kết giá trị, với các sản phẩm như trà ổi, chuối rừng, măng vót và nhiều sản phẩm khác. Sau này, khi kết hợp với các hợp tác xã trên địa bàn, chúng tôi sẽ tạo ra nhiều sản phẩm cho địa phương, đồng thời liên kết với các địa phương khác để hình thành chuỗi sản phẩm phục vụ người tiêu dùng”, ông Thọ khẳng định.
Không chỉ làm giàu cho gia đình, các đảng viên đồng bào Ca Dong còn tiên phong đồng hành cùng người dân miền núi, góp phần mở ra hướng phát triển kinh tế mới ở vùng cao Quảng Ngãi.
