Mùa mưa bão đang đến gần, hàng chục hộ dân đang thấp thỏm trong những căn nhà có thể bị sụp đổ bất cứ lúc nào do sạt lở núi. Chính vì vậy, chính quyền thành phố Đà Nẵng cần có phương án để tháo gỡ vướng mắc, giải quyết vấn đề, bố trí đất cho người dân vùng sạt lở đến ở tại khu tái định cư.
Thấp thỏm nguy cơ sạt lở
Khu dân cư tổ 4, thôn Bồng Miêu, xã Phú Ninh, là một trong những nơi có đông các hộ dân sinh sống. Đây cũng là vị trí có nguy cơ sạt lở cao khi ngọn núi Gò Chợ nằm phía sau đã xuất hiện nhiều vết nứt khiến cuộc sống của người dân khu vực này đảo lộn khi vào mùa mưa.
Là một trong những hộ dân ở khu vực này, chị Nguyễn Thị Mỹ Dung cho biết, mỗi khi trời mưa lớn, đất đá, cây cối từ ngọn núi phía sau theo dòng nước xộc thẳng vào nhà. Còn nhớ do ảnh hưởng của các đợt mưa lũ liên tiếp, nhất là đợt mưa lũ sau cơn bão số 12 và cơn bão số 13 của năm 2025, vợ chồng chị Dung với 2 con nhỏ chỉ kịp xách theo vài bộ quần áo rồi chạy qua nhà người thân để lánh tạm.
“Sau mưa bão, chính quyền địa phương đến vận động di dời nhà cửa ra khu tái định cư nhưng đến nay vẫn chưa thấy thực hiện. Giờ mùa mưa lại đến gần, gia đình tôi chỉ mong sao sớm được bố trí đất xây nhà để yên tâm”, chị Dung nói.
Cách nhà chị Dung chừng 300m, căn nhà của bà Huỳnh Thị Nghĩa cũng rơi vào tình cảnh “tiến thoái lưỡng nan”. Cứ mỗi khi có mưa lớn, bà Nghĩa lại thấp thỏm, bởi giờ đây, trong căn nhà cấp 4 này chỉ có mỗi mình bà Nghĩa sinh sống.
“Tôi thuộc hộ neo đơn, con cái đều lập gia đình và đi làm ăn xa. Mỗi lần có mưa lớn, chính quyền địa phương đến vận động đi tránh trú. Tôi chỉ mong sao sớm được bố trí đất để tái định cư đến nơi ở mới cho an toàn chứ nhà cửa giờ nứt hết rồi”, bà Nghĩa chia sẻ.
Ngoài các khu dân cư ở thôn Bồng Miêu, qua khảo sát, xã Phú Ninh xác định nhiều vị trí có nguy cơ sạt lở cao, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhà cửa của nhân dân như núi Gò Chợ, núi Gò Trang, núi Vực Dàng, Đồi Dương, Núi Chò, Hang Dơi, núi Cây Da, núi Dương Chùa. Thống kê cho thấy, hiện có 63 hộ dân với 222 nhân khẩu ở các thôn, gồm: Bồng Miêu, Ngọc Tú, Kỳ Sơn đang sinh sống trong vùng có nguy cơ cao về sạt lở núi nên cần phải di dời khẩn cấp; trong đó, có 1 hộ gia đình chính sách, 1 hộ cận nghèo và 10 hộ neo đơn.
Đa số các hộ dân ở khu vực nguy cơ cao về sạt lở núi sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp nên điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, khả năng tự đầu tư đất để xây dựng nhà tại nơi ở mới còn hạn chế. Vì vậy, việc hỗ trợ, bố trí nơi ở mới cho các hộ dân là yêu cầu cấp thiết, bởi không chỉ giúp nhân dân được an toàn mà còn có điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế tại nơi ở mới.
Tháo gỡ vướng mắc
Dự án “Khu bố trí tái định cư nằm trong vùng sạt lở đến nơi an toàn thôn Bồng Miêu và thôn Phước Bắc, xã Tam Lãnh” nằm trên địa bàn xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng, do Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam (cũ) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 14,4 tỷ đồng được xây dựng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh từ nguồn khắc phục thiệt hại do ảnh hưởng của các đợt thiên tai năm 2021 theo Quyết định số 303/QĐ-UBND ngày 26/1/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam (cũ). Dự án thực hiện trong giai đoạn 2022-2025, với khu bố trí dân cư nằm trong vùng sạt lở đến nơi an toàn thôn Bồng Miêu có tổng diện tích hơn 6.700m2 và khu bố trí dân cư nằm trong vùng sạt lở đến nơi an toàn thôn Phước Bắc có tổng diện tích hơn 9.480m2.
Theo Ủy ban nhân dân xã Phú Ninh, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương đã tiếp nhận dự án và đã thi công hoàn thành đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng thiết yếu, bảo đảm mọi điều kiện bố trí đất để phục vụ di dời dân vùng có nguy cơ sạt lở đến ở. Tuy nhiên, hiện dự án đang gặp vướng mắc thủ tục về đất đai và nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp cho các hộ dân có điều kiện di dời tập trung.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Ninh Nguyễn Hữu Bình cho biết, trước đây, Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam (cũ) đã ban hành Nghị quyết số 23/2021/NQ-HĐND ngày 22/7/2021 về quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi Quảng Nam, giai đoạn 2021-2025. Theo đó, nghị quyết chỉ áp dụng cho các địa bàn ở các huyện miền núi như: Nam Trà My, Bắc Trà My, Phước Sơn, Nam Giang, Tây Giang, Đông Giang, Tiên Phước, Hiệp Đức, Nông Sơn. Huyện Phú Ninh (cũ) không nằm trong quy định của nghị quyết nên xã Phú Ninh hiện nay cũng không thể áp dụng được. Điều này dẫn đến xã Phú Ninh không có cơ sở xây dựng phương án bố trí di dời các hộ dân vùng có nguy cơ sạt lở trên địa bàn.
Còn tại Nghị quyết số 63/2026/NQ-HĐND ngày 29/6/2026 của Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng về quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi, vùng thiên tai trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030. Hiện nay, việc thực hiện hỗ trợ trực tiếp cho các hộ dân di dời được thực hiện theo nghị quyết nhưng chưa quy định về hình thức hỗ trợ, bố trí đất đai theo hình thức tập trung. Do đó, xã Phú Ninh đang gặp khó khăn trong việc xây dựng phương án bố trí và chưa có cơ sở để triển khai thực hiện.
“Hiện nay việc bố trí đất tại khu tái định cư cho người dân vùng sạt lở đến ở đang gặp nhiều vướng mắc, khiến địa phương rất loay hoay chưa biết phải xử lý thế nào. Mong muốn thành phố Đà Nẵng sớm có hướng dẫn cụ thể việc thực hiện Nghị quyết số 63 để địa phương có thể giải quyết nhanh và hiệu quả, góp phần giúp người dân sớm ổn định cuộc sống an toàn”, đồng chí Nguyễn Hữu Bình nói.
Trao đổi về vấn đề này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng cho biết: “Nghị quyết số 63 của Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng thay thế cho Nghị quyết 23 của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam (cũ) và được áp dụng ở tất cả các vùng sạt lở, có nguy cơ cao về sạt lở, bao gồm khu vực đồng bằng. Tinh thần của nghị quyết là những vùng sạt lở, vùng có nguy cơ đe dọa đến an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân đều được áp dụng. Các địa phương có vướng mắc hoặc lúng túng khi triển khai thì làm văn bản gửi Ủy ban nhân dân thành phố kịp thời tháo gỡ và hướng dẫn giải quyết”.
Mùa mưa bão đang đến gần, người dân ở vùng sạt lở của xã Phú Ninh vẫn đang thấp thỏm và mong chờ sớm được bố trí, di dời đến nơi ở mới. Việc tồn tại ở xã Phú Ninh trong thời gian qua, các sở, ngành và thành phố Đà Nẵng cần có văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết khi triển khai nghị quyết mới. Có như vậy thì chính sách mới thật sự đi vào cuộc sống.
