Năm 2025 ghi nhận nhiều biến động khi thiên tai xảy ra dồn dập trên nhiều vùng miền cả nước. Bão, ấp thấp nhiệt đới, mưa lũ đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, đẩy hàng nghìn hộ dân vào hoàn cảnh khó khăn.
Ngay sau mỗi đợt thiên tai, tinh thần tương thân tương ái của xã hội lại được khơi dậy mạnh mẽ với sự tham gia của nhiều tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Trong dòng chảy đó, Quỹ Khởi sự Từ Tâm là một trong những đơn vị đã có mặt kịp thời tham gia cứu trợ hiệu quả tại nhiều điểm nóng thiên tai từ các tỉnh phía bắc sau bão Bualoi, đến Huế, Khánh Hòa, Đăk Lăk.
Nhìn lại toàn diện hoạt động cứu trợ sau các đợt thiên tai, bà Đặng Thị Kim Oanh, Tổng Giám đốc Tập đoàn Kim Oanh, người sáng lập Quỹ Khởi Sự Từ Tâm cho biết, có những đợt thiên tai chỉ trong vài ngày, Quỹ đã vận chuyển hàng trăm tấn gạo và nhu yếu phẩm đến vùng bị nạn, có những chuyến kéo dài gần 20 tiếng, đến nơi không có điện, không nước, không nhà cửa. Ưu tiên duy nhất là làm sao hỗ trợ được nhanh nhất cho người dân đang khốn khó.
Lợi thế của Quỹ Khởi sự Từ Tâm khi có thể kích hoạt hoạt động cứu trợ nhanh chóng trong 24-48 giờ, có nguồn lực tài chính, có phương tiện vận chuyển chuyên nghiệp, kết nối chặt chẽ với chính quyền địa phương nơi đến cứu trợ và minh bạch thông tin.
Qua những đợt thiên tai xảy ra từ đầu năm đến nay, Quỹ Khởi sự Từ Tâm đã thực hiện cứu trợ với nguồn kinh phí hơn 22 tỷ đồng.
Qua thực tiễn quan sát nhiều hoạt động cứu trợ hàng chục năm qua, nhà báo Nguyễn Đức Liên, Chủ tịch danh dự Quỹ Khởi sự Từ Tâm chỉ ra 13 điểm bất cập thường gặp trong cứu trợ khẩn cấp, từ chồng lấn giữa các đoàn, thiếu bản đồ, rủi ro thời gian thực, đến hàng hóa không phù hợp nhu cầu và phát quà thiếu kỷ luật.
Ông chia sẻ: “Cứu trợ khẩn cấp là một trong những công việc áp lực nhất, chỉ cần chậm trễ, sai nhu cầu hoặc thiếu tổ chức, dù nguồn lực lớn đến đâu cũng có thể trở nên kém hiệu quả. Đặc biệt, tình trạng cứu trợ tự phát không thông qua chính quyền địa phương rất dễ xảy ra tình trạng nơi thừa, nơi thiếu”.
Đồng thuận quan điểm này, ông Võ Văn Thiện, nguyên Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trưởng Ban công tác phía nam chia sẻ: “Tôi nghĩ rằng cần xây dựng một quy trình cứu trợ chung theo các mốc thời gian thí dụ như sau 24 giờ, 48 giờ hay 72 giờ,…thì cần làm những việc gì để tăng hiệu quả phối hợp”.
Nhà báo Chu Ninh, Trưởng Ban đại diện Báo Đại Đoàn Kết tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng cho rằng cần đề xuất sớm hình thành một bộ quy trình cứu trợ khẩn cấp thống nhất trên phạm vi cả nước khi xảy ra thiên tai.
Chia sẻ tại hội thảo, đại diện Hội Chữ thập đỏ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đang triển khai 7 nhóm hoạt động lớn theo quy định, trong đó cứu trợ khẩn sau thiên tai là một phần, bên cạnh các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng, sơ cấp cứu ban đầu,… Hội có mạng lưới tổ chức từ Trung ương đến cơ sở cùng lực lượng tình nguyện viên đông đảo nên thuận lợi cho việc huy động cứu trợ khẩn cấp nhưng còn gặp hạn chế về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực tài chính, vì thế các điều kiện phục vụ cứu trợ phần lớn phải huy động từ xã hội.
Dự kiến, Quỹ Khởi sự Từ Tâm sẽ ra mắt quy trình cứu trợ khẩn cấp sau thiên tai được xây dựng dựa trên kinh nghiệm tực tiễn nhiều năm tham gia cứu trợ và các ý kiến tại hội thảo. Quy trình hướng đến chuẩn hóa các bước từ khảo sát nhu cầu, huy động-phân bổ nguồn lực, triển khai cứu trợ đến giám sát, đánh giá sau cứu trợ nhằm bảo đảm tính hiệu quả, minh bạch và bền vững.
