Từ SEA Games tới đấu trường châu lục
Đại hội thể thao khu vực lần thứ 33 tại Thái Lan đã khép lại. Các đội tuyển quốc gia lập tức dồn toàn lực chuẩn bị cho kỳ ASIAD 20, dự kiến diễn ra vào tháng 9 tới đây, tại Nhật Bản. Lãnh đạo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam cùng các bộ phận chuyên môn đã có buổi họp vào đầu tháng 1 mới đây để rà soát lực lượng.
Nhiều bộ môn đã giành vàng ở SEA Games 33, như điền kinh, bơi, cử tạ, bắn súng đến thể dục dụng cụ, karate, taekwondo... Dù vậy, việc dẫn đầu sân chơi khu vực không đồng nghĩa có thể bước ngay tới bục vinh quang châu lục. Các đội tuyển quốc gia vì thế cũng phải nhanh chóng quay lại chu kỳ tập luyện, nhằm lựa chọn đúng người, đúng nội dung, tính toán đúng điểm rơi phong độ.
Thực tế, thể thao Việt Nam đã đạt được nhiều tín hiệu tích cực. Điển hình như xạ thủ Trịnh Thu Vinh đạt 242,7 điểm ở chung kết bài bắn 10m súng ngắn hơi nữ, qua đó phá kỷ lục SEA Games. Thành tích này vượt qua con số 242,1 điểm của xạ thủ Palak Gulia ở ASIAD 19. Tuy nhiên, bước lên sàn đấu ở cấp độ châu Á, sánh vai cùng những xạ thủ hàng đầu đến từ Hàn Quốc hay Ấn Độ luôn đi kèm áp lực đặc biệt. Chỉ một khoảnh khắc rung động cũng có thể khiến vận động viên đánh rơi huy chương.
Như trường hợp Đội tuyển bơi Việt Nam, đặt mục tiêu giành huy chương tại ASIAD 20 khi sở hữu nhiều gương mặt trẻ triển vọng, cùng dàn kình ngư giàu kinh nghiệm. Song, cần nhìn vào thực tế kết quả chuyên môn để thấy rõ thách thức sắp tới.
Nguyễn Huy Hoàng đạt 15 phút 19 giây 58 để giành Vàng ở nội dung 1.500m tự do ở SEA Games 33. Tại ASIAD 19, Huy chương đồng nam ở cự ly này thuộc về Shogo Takeda với thành tích 15 phút 03 giây 29. Dễ thấy, cách biệt 16 giây không dễ để khỏa lấp.
Nguồn động lực mạnh mẽ
Dù vừa vặn hoàn thành nhiệm vụ ở SEA Games 33, ngành thể thao đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 là phải đầu tư trọng điểm cho các môn ASIAD và Olympic, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo và thi đấu, ứng dụng khoa học-công nghệ trong huấn luyện, y học thể thao, và quan trọng nhất là phấn đấu đạt thành tích cao tại các giải khu vực và quốc tế. Trong đó, chúng ta đặt mục tiêu lọt vào nhóm 20 quốc gia dẫn đầu tại kỳ ASIAD này.
Rõ ràng, khoảng cách về chuyên môn của các vận động viên tại đấu trường châu lục cần được thu hẹp bằng những chương trình tập huấn đúng trọng điểm, khoa học huấn luyện và hệ thống hỗ trợ phía sau. Tin vui với những người làm thể thao Việt Nam, Nghị định số 349/2025/NĐ-CP về quy định chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao tham gia tập trung tập huấn, thi đấu, được ký ban hành ngày 30/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 15/2, sẽ mở ra nhiều thay đổi đáng kể.
Trước hết, nghị định mới điều chỉnh tiền công tập huấn theo ngày và tăng chế độ dinh dưỡng. Huấn luyện viên trưởng, và vận động viên đội tuyển quốc gia lần lượt được hưởng 1,1 triệu đồng và 550 nghìn đồng/người/ngày. Chế độ dinh dưỡng cho thành viên đội tuyển quốc gia là 400 nghìn đồng/người/ngày. Nhóm trọng điểm chuẩn bị cho các đại hội lớn có thể hưởng mức dinh dưỡng cao hơn trong thời hạn quy định.
Bên cạnh đó, những điểm mới không chỉ nằm ở mức tiền công tăng thêm mà còn tạo ra cảm giác yên tâm cống hiến cho nhân tài ngành thể thao. Vận động viên khi giã từ sự nghiệp thi đấu có thể được tư vấn, hỗ trợ đào tạo nghề theo quy định. Những cá nhân đạt huy chương ở Olympic, ASIAD cũng có thêm cơ hội nghề nghiệp chuyên môn, nếu đáp ứng điều kiện và nhu cầu. Cơ chế này có thể chưa giải quyết được hết mọi trường hợp, nhưng góp phần giúp mỗi người nhìn thấy tương lai rõ ràng hơn sau quá trình thi đấu đỉnh cao.
Nhiều năm trước, đội tuyển quốc gia gặp khó khi bố trí bác sĩ và nhân viên y tế đi cùng theo chế độ tập huấn. Nghị định mới đã đưa nhân viên y tế vào nhóm đối tượng được hưởng chế độ, từ đó mở đường để các đội tuyển có thêm nhân lực y tế đồng hành dài hạn, thay vì chỉ “chữa cháy” theo từng đợt riêng lẻ.
Quan trọng hơn cả, Huy chương vàng tại Olympic, Olympic trẻ, ASIAD và SEA Games sẽ mang về lần lượt 3,5 tỷ, 400 triệu, 250 triệu và 54 triệu đồng cho mỗi vận động viên giành thành tích. Đây là sự ghi nhận hoàn toàn xứng đáng, góp phần thúc đẩy quyết tâm và tăng cường động lực thi đấu cho các tài năng thể thao.
Khi cơ chế mới có hiệu lực, những người làm thể thao kỳ vọng các vận động viên nước nhà sẽ sớm ngày bứt phá ở sân chơi châu lục và vươn tầm thế giới ■
Từ nay đến năm 2028, các vận động viên sẽ bước vào chu trình mới với kỳ ASIAD 20, SEA Games 34 và Olympic Los Angeles 2028. Khi nghị định mới có hiệu lực, vận động viên có thu nhập tốt hơn, duy trì động lực, chuyên nghiệp hóa công tác đào tạo và nâng cao vị thế thể thao Việt Nam.
