Những tín hiệu lạc quan
Cuối tháng 6, các chân chạy Việt Nam đã mang về những kết quả đáng khích lệ tại sân chơi châu lục. Ở nội dung 4x400m nữ, Quách Thị Lan, Nguyễn Thị Hằng, Hoàng Thị Minh Hạnh và Nguyễn Thị Ngọc đã vượt qua chủ nhà Trung Quốc để về đích với thành tích 3 phút 31 giây 16. Tiếp đó, ở phần thi chung kết 4x400m nam, bốn chàng trai Lê Ngọc Phúc, Trần Đình Sơn, Vũ Ngọc Khánh và Tạ Ngọc Tưởng cũng có lần đầu bước lên bục cao nhất. Thành tích của các chân chạy nam đồng thời thiết lập kỷ lục quốc gia mới với 3 phút 2 giây 60.
Trước đó không lâu, tại Giải Singapore mở rộng 2026, Phùng Thị Huệ về nhất ở nội dung 100m nữ. Lê Thị Cẩm Tú giành chiến thắng ở nội dung 200m nữ. Huệ, Tú cùng Hà Thị Thu và Hoàng Dư Ý cũng xuất sắc đoạt Huy chương vàng nội dung tiếp sức 4x100m.
Rõ ràng, thành công liên tiếp của các chân chạy nước nhà đã cho thấy tính hiệu quả của quá trình đầu tư trọng điểm. Đây cũng là tín hiệu đáng mừng trước mục tiêu chinh phục huy chương ở kỳ ASIAD 20 diễn ra vào tháng 9 tới tại Nhật Bản.
Song, theo Tổng Thư ký Liên đoàn Điền kinh Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng, thách thức lớn nhất vẫn là nguồn kinh phí cần thiết để trang trải cho các vận động viên trọng điểm suốt quá trình tập huấn và thi đấu quốc tế.
Dồn sức cho các mũi nhọn
Theo Đề án phát triển điền kinh Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, giai đoạn này được xác định là thời điểm xây dựng lực lượng và chuẩn bị hành trang cho lớp vận động viên kế cận. Ngay từ đầu năm, đội tuyển quốc gia đã tập trung 49 chân chạy tại Hà Nội và Đà Nẵng, với giáo án riêng cho từng nhóm nội dung. Thay vì tập huấn dàn trải như trước, ban huấn luyện dồn nguồn lực vào những nội dung có khả năng lọt tới vòng chung kết.
“Chúng tôi xác định những nội dung có khả năng tranh chấp huy chương như chạy tiếp sức 4x400m nam, nữ để đầu tư trọng điểm, đồng thời cũng xây dựng kế hoạch chuẩn bị lực lượng tiếp nối cho tương lai”, Chủ tịch Liên đoàn Điền kinh Việt Nam Hoàng Vệ Dũng chia sẻ.
Để mang về chuỗi thành tích trên, Cục Thể dục Thể thao Việt Nam đã ký kết Chương trình tập huấn tại Pháp. Trong đó, tổ tiếp sức nữ có đợt tập huấn lần đầu tại quốc gia này từ tháng 10/2025. Tới tháng 5 năm nay, tổ chạy ngắn 100m nữ cũng có lần xuất ngoại tiếp theo sang nước bạn. Ngoài ra, nhiều vận động viên trọng điểm khác cũng được tạo điều kiện cọ xát ở Trung Quốc ngay trước thềm giải đấu ở Singapore.
Như chia sẻ của huấn luyện viên Nguyễn Mạnh Hiếu, ở đấu trường châu lục, chỉ cần chậm vài phần trăm giây là có thể mất cơ hội. Vì vậy, từng động tác xuất phát, từng pha tăng tốc đều phải được hoàn thiện tối đa. Muốn vậy, quá trình rèn luyện, cọ xát cũng cần được thực hiện với sự trợ giúp của những chuyên gia và “lực lượng quân xanh” hàng đầu.
Sẵn sàng cho đường đua tháng 9
Dù giành được những kết quả đáng khích lệ, cuộc cạnh tranh tại ASIAD 20 tới được dự báo sẽ khắc nghiệt hơn rất nhiều so với những giải đấu đã qua. Kỳ Đại hội tại Nhật Bản không áp dụng chuẩn thành tích để xét suất tham dự, cánh cửa vì thế rộng mở hơn với các vận động viên. Song, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Qatar và Bahrain, vẫn là những đối thủ cực mạnh nắm phần lớn số huy chương điền kinh của cả châu lục.
Đây là lý do khiến lãnh đạo Liên đoàn cùng các thành viên ban huấn luyện liên tục siết tiêu chí lựa chọn vận động viên tranh tài. Chỉ những chân chạy có khả năng vào chung kết mới được ghi danh. Ở kỳ ASIAD 20, điền kinh Việt Nam sẽ góp mặt ở khoảng 20 nội dung, trình danh sách gần 40 tuyển thủ, với chỉ tiêu giành một Huy chương vàng, một Huy chương bạc và một Huy chương đồng.
Những tấm Huy chương vàng vừa qua chỉ nên xem như bước tiến đáng khích lệ của một vài tổ nội dung, chưa thể đại diện cho sự phát triển của bộ môn nói chung. Ở các nội dung chạy ngắn cá nhân, hay những phần thi đòi hỏi kỹ thuật cao (như nhảy sào, các môn phối hợp hay các phần thi ném và đẩy), chúng ta vẫn thiếu lực lượng đủ sức tranh chấp ở tầm châu lục.
Muốn hướng tới thành công bền vững, điền kinh Việt Nam vẫn cần phải tập trung đầu tư nhiều hơn cho thế hệ vận động viên tài năng, cũng như xây dựng hệ sinh thái đào tạo và thi đấu một cách toàn diện. Đó là quãng hành trình dài, bắt đầu từ việc cải thiện khoa học huấn luyện, tăng cường tần suất thi đấu, tập huấn quốc tế và xa hơn là năng lực đăng cai những giải quốc tế lớn.
Ở Đông Nam Á, một phần trăm giây có thể là ranh giới giữa Huy chương vàng và Huy chương bạc. Bước tới đấu trường châu lục, đây là ranh giới để vượt qua vòng loại, giành lấy những suất cạnh tranh huy chương ở vòng chung kết.
