Viên nén đen (IGEP TM ) của Công ty TNHH Năng lượng Xanh Idemitsu Việt Nam (IGEV) được phát triển nhằm thay thế trực tiếp than đá mà không làm thay đổi hạ tầng kỹ thuật hiện hữu.
Phát triển từ tầm nhìn dài hạn của Tập đoàn Idemitsu Kosan, một trong những tập đoàn năng lượng hàng đầu Nhật Bản, IGEV đã được tập trung đầu tư, đặt trụ sở tại Cụm công nghiệp Hoài Tân (phường Hoài Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) nơi có lợi thế về nguyên liệu rừng trồng, và bàn đạp vươn ra thế giới qua cửa biển Quy Nhơn.
Bắt nhịp xu thế năng lượng xanh
Nhà máy của IGEV có tổng vốn đầu tư vượt 1.500 tỷ đồng, công suất thiết kế lên tới 120.000 tấn/năm. Tổng Giám đốc IGEV Hiroto Ono chia sẻ: “Đây là một trong những nhà máy sản xuất viên nén đen lớn nhất thế giới và chúng tôi tự hào về điều đã cùng nhau đạt được tại Gia Lai, với sự chung tay của chính quyền, nhân viên, đối tác và nông dân địa phương. Năm 2025, dây chuyền sản xuất đã vận hành thương mại; tháng 2/2026 chúng tôi xuất khẩu thành công lô hàng thương mại đầu tiên sang Nhật Bản. Đó là bước tiến quan trọng, khẳng định niềm tin của bạn hàng quốc tế với chất lượng sản phẩm và sự cam kết phát triển bền vững của chúng tôi”.
Điểm ưu việt của IGEP™ là mức nhiệt trị lớn, khả năng chống nước vượt trội, dễ dàng xay nghiền, cho phép các nhà máy điện, công nghiệp sử dụng ngay trên nền hạ tầng lò hơi, kho bãi vốn dành cho than đá. Các cuộc thử nghiệm tại Nhật Bản khẳng định khả năng đồng đốt với than ở mức tới 30%, hướng đến mục tiêu chỉ sử dụng IGEP™ làm nhiên liệu đốt trong tương lai. Bên cạnh đó, nguyên liệu gỗ keo sau khi được thu mua sẽ được xử lý thành dăm gỗ và sau đó được ép thành viên nén trắng. Các viên nén trắng được đưa vào lò quay để xử lý nhiệt trong môi trường không có oxy. Khí sinh ra từ quá trình sấy sẽ được tận dụng làm nhiên liệu cho hệ thống gia nhiệt. Như vậy, toàn bộ khí CO² phát sinh để tạo IGEP™ sẽ không thoát ra ngoài môi trường mà được hấp thụ trở lại trong chu trình tạo ra sản phẩm, đưa tiến trình sử dụng năng lượng trở thành một vòng tuần hoàn xanh.
Tạo sinh kế, lan tỏa mô hình trồng rừng bền vững
Nhà máy của IGEV đã và đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản lý tài nguyên lâm nghiệp và kinh tế địa phương. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai Nguyễn Hữu Quế khẳng định: “Việc lựa chọn Gia Lai làm nơi đặt nhà máy là quyết định đúng đắn, tận dụng nguồn nguyên liệu gỗ dồi dào tại chỗ, kết hợp thuận lợi giao thông, tạo bàn đạp vươn ra xuất khẩu thị trường quốc tế, nhất là Nhật Bản”.
Hiện nay, IGEV giải quyết việc làm ổn định cho hơn 150 lao động địa phương, chủ yếu là kỹ thuật viên, công nhân, chuyên gia lĩnh vực chế biến gỗ. Chuỗi cung ứng nguyên liệu cho nhà máy gắn trực tiếp với người nông dân, các hộ trồng keo ở Gia Lai, nhờ vậy người dân được hưởng lợi từ giá trị gia tăng do kiểm soát chất lượng đầu vào khắt khe (tất cả nguyên liệu đều phải đạt chuẩn chứng nhận FSC và JIA), góp phần nâng cao giá trị rừng trồng thay vì chỉ đơn thuần bán gỗ nguyên liệu giá thấp.
Đáng chú ý, cách tiếp cận “cùng nông hộ phát triển rừng bền vững” mà IGEV triển khai song hành với các địa phương mang đậm tính nhân văn hiện đại: Vừa đào tạo nâng cao ý thức quản lý rừng, vừa cam kết bao tiêu sản lượng, phối hợp giám sát, hướng tới xây dựng mô hình lâm nghiệp tuần hoàn, bảo vệ đa dạng sinh học và phòng, chống các thách thức trước biến đổi khí hậu. Ông Nguyễn Thanh Bình, một hộ trồng keo ở xã Hoài Nhơn Nam (Gia Lai) chia sẻ: “Từ khi hợp tác với IGEV, chúng tôi có đầu ra ổn định, được hỗ trợ về kỹ thuật trồng, chăm sóc, bảo đảm đạt chứng chỉ rừng bền vững. Thu nhập của gia đình tôi tăng hơn 30% so với trước”.
Gieo mầm xanh cho một Việt Nam bền vững
Không phải ngẫu nhiên mà nhà máy sản xuất IGEP™ trở thành hình mẫu “điểm sáng công nghệ xanh” trên bản đồ công nghiệp Việt Nam và khu vực. Toàn bộ quy trình sản xuất được kiểm soát khắt khe qua bốn giai đoạn: Thu mua-kiểm định gỗ keo được chứng nhận, sơ chế và băm nghiền, ép viên trắng, xử lý nhiệt chuyển hóa thành IGEP™.
Sản phẩm IGEP™ đạt mức nhiệt lượng 4.500-5.500 kcal/kg, vượt trội hơn 31% so với viên nén trắng thông thường, cho phép giảm đáng kể chi phí vận chuyển, lưu kho. Thử nghiệm đồng đốt tại các nhà máy điện than Nhật Bản đạt hiệu suất cao, sản phẩm giữ nguyên “dạng bột” như than trước khi đưa vào lò hơi nên không đòi hỏi đầu tư cải tạo lớn.
Đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng, công suất đạt 120.000 tấn mỗi năm, đóng góp ngân sách địa phương, tạo việc làm và chuỗi giá trị khép kín từ rừng trồng, sản xuất tới logistics xuất khẩu, nhà máy của IGEV đã và đang trở thành nguồn động lực quan trọng cho kinh tế Gia Lai. Theo đồng chí Nguyễn Hữu Quế, Gia Lai sẽ tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về hạ tầng, thủ tục hành chính, xúc tiến đầu tư, sẵn sàng giải quyết khó khăn để nhà máy vận hành tối ưu, làm tiền đề cho Idemitsu tiếp tục mở rộng quy mô, triển khai các dự án năng lượng tái tạo, công nghệ xanh trong tương lai.
