Công ước LHQ về chống tội phạm mạng

Ngày 24/12/2024, Đại hội đồng LHQ đã thông qua Công ước LHQ về chống tội phạm mạng. Đây là văn bản mang tính bước ngoặt nhằm tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Theo quy định tại Điều 64 của Công ước, Công ước sẽ được mở ký tại Thủ đô Hà Nội trong năm 2025. Theo đó, Công ước sẽ có tên gọi là “Công ước Hà Nội”.
Đại hội đồng LHQ họp thông qua Công ước. Ảnh: UN
Đại hội đồng LHQ họp thông qua Công ước. Ảnh: UN

Khuôn khổ pháp lý toàn cầu

Theo Bộ Ngoại giao, việc LHQ lựa chọn Hà Nội làm địa điểm tổ chức Lễ mở ký Công ước trong năm 2025 là dấu ấn quan trọng trong lịch sử đối ngoại đa phương của Việt Nam và 47 năm quan hệ đối tác Việt Nam - LHQ. Lần đầu một địa điểm của Việt Nam được ghi danh và gắn với một điều ước đa phương toàn cầu liên quan đến một lĩnh vực được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm. Lựa chọn này phản ánh vị thế, uy tín quốc tế ngày càng cao của đất nước, cũng như sự tham gia đóng góp tích cực, trách nhiệm và thực chất của Việt Nam trong toàn bộ quá trình đàm phán Công ước.

Công ước tạo khuôn khổ pháp lý đầu tiên ở cấp độ toàn cầu cho không gian mạng, khẳng định yêu cầu phải có sự tham gia của tất cả các quốc gia trong phòng, chống tội phạm mạng, góp phần thu hẹp những khác biệt giữa pháp luật các nước, thiết lập cơ chế hợp tác chuyên trách 24/7, qua đó thúc đẩy hợp tác phòng chống tội phạm xuyên biên giới hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện cho nỗ lực chuyển đổi số của các quốc gia.

“Công ước chống tội phạm mạng thừa nhận những rủi ro đáng kể do việc sử dụng sai mục đích công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), tạo điều kiện cho các hoạt động tội phạm diễn ra ở quy mô, tốc độ và phạm vi chưa từng có. Tài liệu này nêu bật những tác động tiêu cực mà các loại tội phạm này có thể gây ra đối với các quốc gia, doanh nghiệp, cũng như phúc lợi của cá nhân và xã hội, đồng thời tập trung vào việc chống lại những hành động tội phạm như khủng bố, buôn người, buôn lậu ma túy và tội phạm tài chính trực tuyến”, thông cáo báo chí của LHQ cho hay. Công ước thừa nhận tác động ngày càng tăng của tội phạm mạng đối với nạn nhân và ưu tiên công lý, đặc biệt là đối với các nhóm dễ bị tổn thương; nhấn mạnh thêm nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng năng lực và hợp tác giữa các quốc gia và bên liên quan khác.

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres hoan nghênh việc thông qua Công ước, coi đây cũng là hiệp ước tư pháp hình sự quốc tế đầu tiên được đàm phán trong hơn 20 năm qua. Tuyên bố của văn phòng Tổng Thư ký LHQ cho biết: “Hiệp ước này là minh chứng cho thấy thành công của chủ nghĩa đa phương trong một giai đoạn nhiều thử thách và phản ánh ý chí chung của các quốc gia thành viên nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế để ngăn ngừa và chống lại tội phạm mạng. Công ước tạo ra một nền tảng hợp tác chưa từng có trong việc trao đổi bằng chứng, bảo vệ nạn nhân và phòng ngừa, đồng thời bảo vệ quyền con người trực tuyến”.

Chủ tịch Đại hội đồng LHQ Philemon Yang nhấn mạnh tầm quan trọng của Công ước mới. Ông cho biết: “Chúng ta đang sống trong thế giới số, nơi công nghệ thông tin và truyền thông có tiềm năng to lớn cho sự phát triển của xã hội, nhưng cũng làm gia tăng mối đe dọa tiềm tàng của tội phạm mạng… Với việc thông qua Công ước này, các quốc gia thành viên có trong tay những công cụ và phương tiện để tăng cường hợp tác quốc tế trong việc phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm mạng, bảo vệ mọi người và quyền của họ trên mạng”.

Sau gần 5 năm đàm phán, “Công ước Hà Nội” ra đời là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế nhằm ứng phó những mối đe dọa ngày càng tăng trên không gian mạng. Bên cạnh những lợi ích và tiềm năng không giới hạn đối với sự phát triển của nhân loại, công nghệ số cũng đặt ra nhiều rủi ro và nguy cơ về an ninh, đe dọa sự phát triển bền vững của hầu hết các quốc gia.

Vai trò và ý nghĩa của Công ước

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), năm 2023, khoảng 67,4% dân số thế giới đã được tiếp cận internet. Tỷ lệ dân số thế giới dựa vào kết nối để thực hiện những hoạt động giao tiếp và mua sắm đến nghiên cứu hay đổi mới sáng tạo, ngày càng tăng. Tuy nhiên, kết nối này cũng khiến những người sử dụng internet phải đối mặt nguy cơ tội phạm mạng.

Sự gia tăng đáng báo động của tội phạm mạng cả về quy mô, mức độ phức tạp và phạm vi tác động ước tính đã gây thiệt hại cho kinh tế thế giới khoảng 8.000 tỷ USD trong năm 2023 và dự báo lên tới 10.500 tỷ USD vào năm 2025, lớn hơn GDP của hầu hết nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tội phạm mạng khai thác các hệ thống kỹ thuật số bằng phần mềm độc hại, phần mềm tống tiền… để đánh cắp tiền, dữ liệu và các thông tin có giá trị khác. Chúng lợi dụng những lỗ hổng ICT tạo điều kiện cho những hoạt động phi pháp như buôn bán ma túy, buôn lậu vũ khí, buôn người, rửa tiền và gian lận.

Trong bối cảnh đó, “Công ước Hà Nội” góp phần tạo khuôn khổ pháp lý bao trùm, đáp ứng nhu cầu cấp bách về hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy pháp quyền trong không gian mạng; cho phép lực lượng chức năng phản ứng nhanh hơn trước những mối đe dọa nhắm vào cả cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ.

Giám đốc điều hành Văn phòng LHQ về ma túy và tội phạm (UNODC) Ghada Waly đánh giá cao việc thông qua hiệp ước là một “chiến thắng lớn” cho chủ nghĩa đa phương. Bà cho biết: “Đây là bước tiến quan trọng trong nỗ lực giải quyết các tội phạm như xâm hại tình dục trẻ em trực tuyến, lừa đảo trực tuyến tinh vi và rửa tiền”. Bà Waly nhắc lại cam kết của cơ quan LHQ trong việc hỗ trợ tất cả các quốc gia ký kết, phê chuẩn và thực hiện hiệp ước mới, cũng như cung cấp cho họ các công cụ và hỗ trợ cần thiết để bảo vệ nền kinh tế và bảo vệ lĩnh vực kỹ thuật số khỏi tội phạm mạng.

Công ước khẳng định, vai trò trung tâm của LHQ trong điều phối nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế để ứng phó tội phạm mạng, một vấn đề đang gây nhức nhối hiện nay. Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược sâu sắc, quan điểm và cách tiếp cận về vấn đề tội phạm mạng khác nhau, việc thông qua Công ước bằng đồng thuận củng cố niềm tin vào vai trò của LHQ và cách tiếp cận đa phương, cũng như thể hiện thiện chí và mong muốn thúc đẩy hợp tác, đối thoại giữa các quốc gia đối với các vấn đề quốc tế. Sự ra đời của Công ước có thể trở thành hình mẫu cho các khuôn khổ quốc tế trong tương lai về công nghệ số như quản trị trí tuệ nhân tạo (AI).

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho rằng, ý nghĩa của việc đăng cai lễ ký Công ước của LHQ đánh dấu một mốc mới trong công tác hội nhập pháp lý quốc tế nói riêng và đối ngoại đa phương của Việt Nam nói chung. Việc Việt Nam chủ động đề xuất đăng cai lễ ký một lần nữa khẳng định cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước trong hợp tác quốc tế phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, nâng cao nhận thức và năng lực phòng ngừa của người dân đối với tội phạm mạng, góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội, xây dựng môi trường kinh doanh ổn định, an toàn, thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội…

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.

Lăng Lenin tại Thủ đô Moscow.

Quần thể kiến trúc độc đáo trên Quảng trường Đỏ

Tồn tại ở Thủ đô Moscow của nước Nga gần một thế kỷ, lăng Lenin là một phần không thể thiếu của quần thể Quảng trường Đỏ, một trong những công trình kiến trúc đẹp và còn là biểu tượng của một thời đại Xô-viết.

Drone thực hiện nhiệm vụ giao thức ăn tại Trung Quốc. Ảnh: AP

Xu hướng phát triển “kinh tế tầm thấp”

Nền kinh tế tầm thấp đang trở thành xu hướng mới trên thế giới. Từ những lợi ích thực tế, mỗi quốc gia đều đưa ra những chính sách riêng biệt để phát triển nền kinh tế này.

Hoàng đế Shah Alam chuyển giao quyền thu thuế cho đại diện Công ty Đông Ấn Anh. Ảnh: BENJAMIN WEST

Đế chế thương mại khổng lồ

Từ một tổ chức buôn bán, Công ty Đông Ấn Anh đã hình thành một đế chế, tập đoàn thương mại lớn nhất lịch sử, có quân đội, lãnh thổ hùng mạnh riêng. Ở đỉnh cao, tổ chức này chiếm 50% thương mại toàn cầu.

Có hàng chục nghìn mảnh vỡ đang trôi nổi trên quỹ đạo Trái đất. Ảnh: GETTYIMAGES

Hiểm họa từ rác vũ trụ

Hàng chục nghìn mảnh rác vũ trụ, chủ yếu là các mảnh vỡ nhân tạo bao gồm vệ tinh ngừng hoạt động, tầng tên lửa và mảnh vụn do va chạm giữa các vệ tinh, đang quay quanh Trái đất. Các mảnh vỡ đe dọa an toàn không gian và nguy cơ gây ra chuỗi va chạm liên tiếp, khiến việc quản lý rác vũ trụ trở thành thách thức cấp bách.

Chương trình nghị sự mới cũng đưa ra các biện pháp bảo vệ người dân tại không gian công cộng. Ảnh: GETTY

Chương trình chống khủng bố của EU

Trước các mối đe dọa khủng bố ngày càng tinh vi trong kỷ nguyên số, Ủy ban châu Âu (EC) đã ra mắt chương trình nghị sự ProtectEU nhằm tăng cường năng lực dự báo, phòng ngừa và ứng phó với chủ nghĩa cực đoan trên toàn châu Âu.

Trụ sở của Google tại Mỹ. Ảnh: AP

Trái phiếu kỳ hạn đặc biệt của Google

Tập đoàn Alphabet - công ty mẹ của Google - đang phát hành trái phiếu có kỳ hạn lên tới 100 năm, bước đi cho thấy quy mô đầu tư khổng lồ mà công ty công nghệ này dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Alphabet dự kiến huy động khoảng 20 tỷ USD, trong đó một phần đáng kể đến từ các trái phiếu đáo hạn vào tháng 2/2126.

Động đất đã gây ra tình trạng sạt lở tại Guerrero. Ảnh: AFP

Vùng đứt gãy Guerrero và rủi ro địa chấn

Bắc Mỹ là một trong những khu vực hoạt động địa chấn mạnh mẽ nhất thế giới, trong đó vùng đứt gãy Guerrero ở Mexico nổi lên như một “khoảng trống địa chấn” đầy lo ngại.

BYD đã thống trị ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc kể từ năm 2015. Ảnh: IZVESTIA

Cuộc “cách mạng xanh” tại Trung Quốc

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, cuộc cách mạng xanh đang định hình lại ngành công nghiệp ô-tô với trọng tâm là xe điện (EV). Trung Quốc, từ một quốc gia nhập khẩu công nghệ, vươn lên trở thành trung tâm của sự chuyển dịch này.

Công nhân Tập đoàn PDVSA khai thác dầu tại Vành đai Orinoco. Ảnh: ELESTIMULO

Mỏ dầu lớn nhất thế giới của Venezuela

Venezuela, quốc gia Nam Mỹ nằm ven bờ biển Caribe, từ lâu được biết đến như một “siêu cường dầu mỏ” nhờ sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới. Theo các báo cáo từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu thô đã được chứng minh, chiếm 17% tổng trữ lượng toàn cầu.

Cuộc họp của FED tại Washington D.C tháng 12/2025. Ảnh: BLOOMBERG

Nhiệm vụ kép của FED

Cục Dự trữ Liên bang (FED) là ngân hàng trung ương của Mỹ - tổ chức tài chính được trao quyền kiểm soát đặc biệt đối với việc sản xuất và phân phối tiền tệ, tín dụng quốc gia. FED đóng vai trò quyết định trong việc điều tiết nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ đó tạo ra những tác động dây chuyền đến tài chính toàn cầu.

Những hải nữ nổi tiếng đảo Jeju hầu hết đã bước qua tuổi trung niên. Ảnh: CNN

Di sản của biển sâu

Trên đảo Jeju (Hàn Quốc), những “haenyeo” - nữ thợ lặn tự do - đã bám biển suốt hơn một thiên niên kỷ để mưu sinh, bảo vệ nguồn lợi đại dương và duy trì một cấu trúc xã hội đặc biệt, nơi nữ giới là trụ cột.

Tuyết biến các con phố thành những khối tuyết dày đặc ở Nga. Ảnh: RIA NOVOSTI

Mùa đông khắc nghiệt tại nước Nga

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, mùa đông 2025-2026 tại Nga chứng kiến những hiện tượng thời tiết cực đoan, từ bão tuyết kỷ lục ở vùng Viễn Đông đến những đợt lạnh giá kéo dài ở Siberia và Thủ đô Moscow.

Sa mạc hóa đe dọa vùng Caatinga ở phía đông Brazil. Ảnh: IAN CHEIBUB

Vùng Caatinga đối mặt tình trạng sa mạc hóa

Thiên nhiên Brazil không chỉ có rừng mưa Amazon, quốc gia này còn sở hữu một vùng đất sinh học đặc biệt mang tên Caatinga. Tuy nhiên, khu vực này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi tình trạng sa mạc hóa.

Đấu trường La Mã ngày nay. Ảnh: GETTYIMAGES

Kỳ quan kỹ thuật của Đế chế La Mã

Được xây gần 2.000 năm trước, đấu trường Colosseum là niềm tự hào, biểu tượng của Đế chế La Mã. Đây là công trình hiếm hoi của giai đoạn đó còn tồn tại và tới nay vẫn đón khách du lịch sau nhiều biến động lịch sử.

Greenland nằm ở vị trí quan trọng ở Bắc Cực. Ảnh: REUTERS

Cạnh tranh chiến lược tại Greenland

Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, từ lâu không chỉ là vùng đất băng giá mà còn là biểu tượng của những cuộc tranh giành địa - chính trị. Với vị trí chiến lược về quân sự và sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.

Lưới điện thông minh sử dụng IoT tại Ấn Độ. Ảnh: AP

Ứng dụng IoT trong tiết kiệm điện ở Ấn Độ

Với dân số hơn 1,4 tỷ người và tốc độ đô thị hóa chóng mặt, nhu cầu điện năng của Ấn Độ sẽ dự kiến tăng gấp đôi vào năm 2040, công nghệ Internet vạn vật (IoT) đang nổi lên như một giải pháp đột phá để tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi xanh.