Công nghiệp văn hóa - động lực xây dựng Thủ đô văn hiến và hiện đại

Thực hiện chủ trương của Ðảng về phát triển công nghiệp văn hóa, Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 của Chính phủ; cụ thể hóa Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ lần thứ 17 nhiệm kỳ 2020-2025, tháng 2/2022, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU của Thành ủy về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn tới năm 2045” (Nghị quyết số 09-NQ/TU).
Hoạt động tái hiện các nghi lễ cung đình tại Hoàng thành Thăng Long thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu và khách du lịch.
Hoạt động tái hiện các nghi lễ cung đình tại Hoàng thành Thăng Long thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu và khách du lịch.

Ðây là bước đi chiến lược của thành phố để nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế, xã hội của Thủ đô.

Bài 1: Các cấp ủy, chính quyền chủ động tìm “đầu việc”

Ở nước ta, công nghiệp văn hóa là hướng đi mới mẻ. Ðể từng bước đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, các cấp ủy, chính quyền trên địa bàn thành phố đã đẩy mạnh quán triệt Nghị quyết số 09-NQ/TU đến cán bộ, đảng viên để nâng cao nhận thức về lĩnh vực này. Trên cơ sở đó, các sở, ngành, các địa phương đã tìm tòi, lựa chọn lĩnh vực thế mạnh của mình để đầu tư, tạo điều kiện khai thác, phát triển.

Dựa trên tiềm năng, thế mạnh của mình, thành phố ưu tiên phát triển: Du lịch văn hóa, thủ công mỹ nghệ, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế, ẩm thực, phần mềm và trò chơi giải trí; đồng thời, đầu tư thỏa đáng phát triển các lĩnh vực: Quảng cáo, kiến trúc, điện ảnh, truyền hình và phát thanh, xuất bản, thời trang. Phát triển công nghiệp văn hóa gắn bó với xây dựng Thành phố sáng tạo.

Thay đổi nhận thức của cán bộ, đảng viên

Hà Nội là địa phương đầu tiên trên cả nước ban hành một Nghị quyết chuyên đề về công nghiệp văn hóa. Nghị quyết số 09-NQ/TU đặt mục tiêu đến năm 2030, ngành công nghiệp văn hóa Thủ đô cơ bản trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành, lĩnh vực khác. Hà Nội nằm trong nhóm các thành phố có ngành công nghiệp văn hóa phát triển hàng đầu có thương hiệu, sản phẩm uy tín, khả năng cạnh tranh cao với các thành phố trong khu vực.

Ðể đạt được mục tiêu nêu trên, Hà Nội xác định đổi mới tư duy, nhận thức về phát triển công nghiệp văn hóa là một quá trình thường xuyên, liên tục, lâu dài và không ngừng được bổ sung, hoàn thiện trong quá trình phát triển.

Sau khi Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội tổ chức nghiên cứu, quán triệt, học tập, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU của Thành ủy, các địa phương đã khẩn trương tổ chức quán triệt, học tập và xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, gắn với việc thực hiện các chương trình công tác lớn của Thành ủy.

Quận Hoàn Kiếm là “vùng lõi” của văn hóa Thăng Long, nơi có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển công nghiệp văn hóa. Phó Bí thư Thường trực Quận ủy Hoàn Kiếm Nguyễn Quốc Khánh cho biết: “Do công nghiệp văn hóa có nhiều điểm mới nên công tác tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết số 09-NQ/TU là nhiệm vụ quan trọng đầu tiên mà chúng tôi triển khai.

Hoàn Kiếm tổ chức các buổi tập huấn, quán triệt, hội thảo; tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để mọi chủ thể, nhất là cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp, doanh nhân... và nhân dân nhận rõ vai trò, ý nghĩa của công nghiệp văn hóa. Phương pháp tuyên truyền cũng tránh sự áp đặt mà khuyến khích những cách nhìn mới, tư duy mới về công nghiệp văn hóa, để động viên những người làm văn hóa sáng tạo”.

“Tây Hồ là địa bàn có tiềm năng, lợi thế để phát triển công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực còn mới mẻ mà cán bộ, đảng viên chưa nhận thức đầy đủ, chưa có giải pháp để khơi dòng cho nguồn lực văn hóa được phát huy. Bởi vậy, quận xác định ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, vấn đề thiết yếu nhất là nâng cao nhận thức của cả hệ thống chính trị, phải quán triệt đến tất cả cán bộ, đảng viên, nhất là về những lĩnh vực thế mạnh của Tây Hồ để từ đó triển khai các biện pháp cụ thể phát triển công nghiệp văn hóa”.

Nguyễn Anh Tuấn, Phó Bí thư Thường trực Quận ủy Tây Hồ

Xác định tầm quan trọng của việc phát triển công nghiệp văn hóa, huyện Gia Lâm đã nghiêm túc, chủ động, sớm triển khai thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU. Huyện đã tập trung nghiên cứu, đồng thời khảo sát, đánh giá tình hình, thực trạng của địa phương để xây dựng, ban hành Kế hoạch số 86-KH/HU của Huyện ủy về thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU. Dự thảo kế hoạch thực hiện Nghị quyết 09 được xây dựng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện sáu lần; tổ chức lấy ý kiến đóng góp và được hoàn thiện, triển khai, quán triệt đến 100% chi bộ, đảng bộ trực thuộc, tới cán bộ đảng viên và hệ thống chính trị. Tiếp đó, Ủy ban nhân dân huyện xây dựng kế hoạch triển khai, cụ thể hóa các nhiệm vụ hằng năm, rõ nội dung, khối lượng và tiến độ thực hiện.

Thị xã Sơn Tây là trung tâm của văn hóa xứ Ðoài, với nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể đặc sắc. Ngay sau khi Thành ủy ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU, ngày 23/2/2022, Ban Thường vụ Thị ủy Sơn Tây đã tổ chức học tập, quán triệt Nghị quyết. Tiếp đó, Thị ủy Sơn Tây đã ban hành Chương trình hành động số 22-CTr/TU, ngày 31/3/2022 thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU về phát triển công nghiệp văn hóa của Thành ủy Hà Nội. Các cuộc tập huấn, quán triệt góp phần giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân thay đổi nhận thức về công nghiệp văn hóa.

Chủ động lựa chọn hướng đi cụ thể

Hà Nội có tiềm năng, lợi thế phát triển công nghiệp văn hóa. Song, nguồn lực văn hóa, điều kiện kinh tế-xã hội mỗi địa phương lại khác nhau. Cấp ủy, chính quyền các địa phương, đơn vị đã nghiên cứu, đề xuất lấy ý kiến đóng góp từ các bên để lựa chọn tập trung vào những thế mạnh của địa phương trong từng giai đoạn.

“Trên cơ sở phân tích đặc điểm kinh tế-xã hội của quận, triển khai thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TU, Hoàn Kiếm đã lựa chọn những lĩnh vực chính để đầu tư phát triển trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 gồm: Du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thủ công mỹ nghệ và ẩm thực; quận quan tâm đến những lĩnh vực nhiều tiềm năng như: Quảng cáo, thời trang, thiết kế, mỹ thuật. Thực hiện định hướng trở thành “quận nghệ thuật”, quận đầu tư vào tu bổ di tích; cải tạo nâng cấp những không gian văn hóa; phát triển phố ẩm thực...; xa hơn nữa là phát triển một số không gian đi bộ tại phố Tràng Tiền-Nhà hát Lớn, xây dựng bãi sông Hồng thành công viên văn hóa đa chức năng. Quận cũng xây dựng các giải pháp thu hút đầu tư”.

Phạm Tuấn Long, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Hoàn Kiếm

Trên cơ sở đánh giá tiềm năng, thế mạnh của mình, thị xã Sơn Tây lựa chọn lĩnh vực mũi nhọn là du lịch văn hóa và ẩm thực; từng bước phát triển các ngành: Biểu diễn nghệ thuật, nghề thủ công truyền thống, thủ công mỹ nghệ... Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị xã Sơn Tây Lê Ðại Thăng cho biết, từ việc xác định rõ định hướng phát triển, thị xã triển khai các nhiệm vụ cụ thể bằng đầu tư bảo tồn, quảng bá các di tích như: Thành cổ Sơn Tây, Làng cổ Ðường Lâm, Văn Miếu Sơn Tây..., phát huy các lễ hội lớn; xây dựng thương hiệu và đổi mới các sản phẩm ẩm thực làng quê của Sơn Tây; từ đó, tạo ra các sản phẩm hấp dẫn.

Xác định phát triển công nghiệp văn hóa là nhiệm cụ của cả hệ thống chính trị, của toàn thành phố, cho nên tất cả các quận, huyện, thị xã và nhiều sở, ngành xây dựng Chương trình hành động, Kế hoạch triển khai Nghị quyết 09, với những tiêu chí, đầu việc cụ thể.

Bí thư Huyện ủy Ðan Phượng Trần Ðức Hải cho biết: “Ðan Phượng không có thế mạnh về cảnh quan, hay làng nghề, cũng chưa phải là điểm đến của các doanh nghiệp trong các lĩnh vực: Mỹ thuật, thiết kế, điện ảnh... Song chúng tôi nhận thức đây là nhiệm vụ mà không một đơn vị nào được phép đứng ngoài. Huyện đã bàn bạc, lấy ý kiến các bên kỹ càng và sẽ tập trung phát triển du lịch văn hóa. Muốn phát triển du lịch văn hóa phải xây dựng điểm đến hấp dẫn, cùng với môi trường thân thiện. Vì thế, chúng tôi gắn phát triển du lịch văn hóa với xây dựng cảnh quan, môi trường nông thôn mới, tạo thiện cảm cho mọi người khi đến với mảnh đất Ðan Phượng”.

Việc thay đổi nhận thức, từ đó lựa chọn đúng lĩnh vực để đầu tư, phát triển tạo tiền đề công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố có nhiều chuyển biến mạnh mẽ.

(Còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.