Tuy nhiên, thị trường miền trung còn phân tán, hạ tầng đang trong quá trình hoàn thiện, việc triển khai các giải pháp vẫn chưa đạt tốc độ như mong muốn.
Đà Nẵng phát huy vai trò trong liên kết vùng
Miền trung có vị trí chiến lược kết nối hành lang bắc-nam trong cả nước và Hành lang kinh tế Đông-Tây kết nối các nước bạn Lào, Thái Lan, Myanmar. Khu vực có cảng biển, sân bay, nhất là được thiết lập một khu vực thương mại tự do đầu tiên tại Đà Nẵng. Thành phố là cửa ngõ ra biển của các tỉnh miền trung-Tây Nguyên và các quốc gia tiểu vùng sông Mê Công mở rộng, đồng thời là điểm nút quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông-Tây.
Thành phố Đà Nẵng xác định logistics là ngành dịch vụ trọng điểm, có tính lan tỏa cao, nền tảng phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch và đầu tư. Trong những năm qua, thành phố đã tập trung quy hoạch, đầu tư và hoàn thiện kết cấu hạ tầng logistics với nhiều dự án quy mô lớn. Theo định hướng giai đoạn 2021-2030, ngành logistics đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 11%/năm, đóng góp khoảng 15% GRDP thành phố. Hệ thống hạ tầng chiến lược gồm nhà ga hàng hóa, đường sắt, cảng biển, hai sân bay quốc tế Đà Nẵng và Chu Lai sẽ trở thành mắt xích quan trọng kết nối các địa phương và quốc tế. Bên cạnh đó, thành phố định hướng mở rộng kết nối Hành lang kinh tế Đông-Tây, hướng đến khu vực Trung Đông và Ấn Độ Dương để hình thành tuyến hành lang kinh tế mới, tạo trục vận tải dài từ Đà Nẵng đến Nam Á-Trung Đông-châu Âu.
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu trên, Đà Nẵng tập trung một số nhóm giải pháp trọng tâm, như: Hoàn thiện thể chế, chính sách ưu đãi và môi trường đầu tư; đẩy nhanh đầu tư kết cấu hạ tầng; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư; tạo môi trường đầu tư thông thoáng... Ngoài ra, thành phố đề xuất một số cơ chế, chính sách đặc thù mới cho Khu thương mại tự do về đất đai, thuế, ngoại hối, hải quan và đầu tư... nhằm góp phần phát huy những lợi thế riêng có của Đà Nẵng và xây dựng mô hình thể chế tiên phong.
Giám đốc Sở Công thương thành phố Lê Thị Kim Phương cho biết: Với định hướng rõ ràng, quyết tâm cao và hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, Đà Nẵng có đầy đủ cơ sở để trở thành trung tâm logistics của miền trung, đầu mối giao thông quốc tế và hạt nhân thúc đẩy liên kết vùng. Thành phố cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, các địa phương và đối tác quốc tế để hình thành hệ thống logistics hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Nhiều phương án cho logistics miền trung
Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận, nguồn hàng miền trung còn hạn chế, hạ tầng chưa đồng bộ; quy mô các cảng biển, sân bay còn nhỏ, chưa có liên kết. Bên cạnh đó, Hành lang kinh tế Đông-Tây còn nhiều điểm nghẽn.
Phó Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) Trần Thanh Hải nhận định: Để miền trung trở thành một cực phát triển logistics và Đà Nẵng là trung tâm, cần đẩy nhanh triển khai Khu thương mại tự do Đà Nẵng và hình thành trục liên kết miền trung. Có thể thông qua việc thành lập Ban điều hành chung liên kết logistics vùng miền trung; xây dựng logistics liên vùng thống nhất, tạo thuận lợi cho hàng hóa trung chuyển. Cùng với đó, cần có sự quyết tâm của Chính phủ các nước trên tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây để “hồi sinh” tuyến này. Miền trung cũng được kỳ vọng là “hành lang xanh” trong xuất khẩu nông sản, thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới...
Việt Nam là một trong ba đối tác thương mại lớn nhất của Lào, nhất là trong các ngành có thể chuyển sang vận tải container hóa trong tương lai gần. Hàng hóa tại Đà Nẵng phần lớn thông qua cửa khẩu để đi qua Lào, Thái Lan. Cùng với đó, miền trung có một số cảng biển như Vũng Áng, Chân Mây, Tiên Sa, Quy Nhơn...; có hạ tầng đường bộ, đường thủy nhưng việc phát huy còn gặp nhiều khó khăn. Giám đốc Trung tâm Dịch vụ logistics Tân Cảng Đinh Xuân Khánh chia sẻ: Miền trung có thể khởi tạo toàn diện hành lang logistics Đông-Tây thúc đẩy kết nối và hợp tác kinh tế Việt-Lào, cụ thể như phát triển cảng biển thành cảng container; thành lập trung tâm logistics kết nối hàng hóa Việt Lào; thu hút hàng hóa liên kết vùng; tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục hải quan đối với các mặt hàng chuyên biệt.
Tổng công ty Bưu chính Viettel (Viettel Post) là đơn vị tiên phong đầu tư hạ tầng logistics xuyên biên giới với Công viên logistics và kho cửa khẩu Lạng Sơn; khởi công trung tâm logistics Đà Nẵng; hệ thống trung tâm phân loại kho và điểm trung chuyển... Đơn vị cũng đã xây dựng các trung tâm logistics tại Campuchia; hình thành hệ thống kho và điểm trung chuyển tại Yangon (Myanmar)... Phó Tổng Giám đốc Viettel Post Đinh Thanh Sơn cho biết: Đơn vị sẵn sàng chia sẻ toàn bộ hạ tầng, kho bãi, mạng lưới đã có để tối ưu nguồn lực, thông thương hàng hóa trong khu vực; đồng hành trọn vẹn cùng doanh nghiệp Việt Nam cùng nhau xây dựng chuỗi logistics khu vực, làm chủ dòng hàng và đưa thương mại Việt Nam vươn tầm.
Thông qua việc nhận diện đúng khó khăn, chủ động tiếp cận các mô hình hợp tác vùng, thu hút đầu tư chiến lược, phát triển dịch vụ giá trị gia tăng cao và đẩy mạnh kết nối đa phương thức giữa cảng biển-sân bay-đường bộ-đường sắt-đường thủy, miền trung hoàn toàn có thể tạo đà để logistics bứt phá.
