Ký ức khó quên
Ông Nguyễn Văn Bổn, nguyên Chủ tịch đặc trách đối ngoại của Hội người Việt Nam tại Pháp, nhớ lại: Lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975 giờ Việt Nam, lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền nam Việt Nam chính thức tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Khi đó là 5 giờ 30 phút sáng ở Paris, tôi và rất nhiều người ở đây đều vui sướng khó tả, vỡ òa sau nhiều giờ hồi hộp theo dõi tình hình qua đài phát thanh Pháp. Tới 6 giờ, những người Việt tại Pháp háo hức gọi điện cùng hẹn nhau đến Hội quán. Không thể tả hết cảm xúc nghẹn ngào trong lòng chúng tôi, đó là bởi giấc mơ hòa bình, thống nhất đất nước đã thành hiện thực. Nhân dân Việt Nam đã lấy lại hoàn toàn quyền quyết định vận mệnh của mình. Đó là quyền tự quyết thiêng liêng của mỗi dân tộc như Bác Hồ đã nêu ra trong “Yêu sách của nhân dân An Nam” cách đó hơn 50 năm trước dư luận quốc tế.
Ước mơ chung, lịch sử đã khắc ghi. Còn ước mơ riêng chỉ mỗi người con xa quê vào giai đoạn ấy mới có thể hiểu hết. Đó là những giọt nước mắt, niềm vui sướng của những người xa Tổ quốc bao nhiêu năm nay, giờ đã thấy được đường về quê hương mình.
Ông Cấn Văn Kiệt, nguyên Phó Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Pháp chia sẻ: Một năm sau khi đến Pháp du học, vào năm 1965 tôi đã tham gia Liên hiệp Sinh viên. Đến năm 1970, tôi được tín nhiệm giao nhiệm vụ Phó Tổng thư ký phụ trách sinh viên và trí thức của Chi hội Marseille. Từ năm 1970 đến 1976, chúng tôi không ngừng tập hợp lực lượng sinh viên, trí thức người Việt tại Pháp, giúp họ hiểu rõ hơn về tình hình đất nước và cùng nhau đóng góp cho phong trào đấu tranh vì độc lập dân tộc. Ông Kiệt và bà con trong Chi hội Marseille nỗ lực hỗ trợ hậu cần cho các phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam tham gia đàm phán Hội nghị Paris. Những ký ức về một thời sôi nổi ấy vẫn luôn nhắc nhớ ông về tình yêu nước và tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Việt nơi đất khách quê người.
Một cảm xúc mãnh liệt, vỡ òa hạnh phúc khi đất nước thống nhất, chiến tranh đã kết thúc sau nhiều năm tháng đau thương. Các chi hội địa phương nhanh chóng chuẩn bị những hoạt động mừng ngày chiến thắng lịch sử, không khí rộn ràng, hân hoan bao trùm khắp nơi.
Theo dõi tình hình chiến sự qua radio, biết tin quân ta đã vào tới Sài Gòn, xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập, tôi chồm dậy và bật khóc - ông Nguyễn Thanh Tòng, nguyên Phó Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Pháp chia sẻ. Ông kể: Khi một người bạn gọi điện đến thông báo rằng sắp sửa có tuần hành mừng chiến thắng, tôi liền ra khỏi nhà, đi tới phố Gobelins ở quận 13, nơi Bác Hồ từng sống trong thời gian hoạt động tại Pháp. Cảm xúc tự hào và biết ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh dâng trào. Chúng tôi đã làm theo đúng lời căn dặn của Người, sống, học tập và đấu tranh vì hòa bình và thống nhất đất nước. Lời kêu gọi “Không có gì quý hơn độc lập tự do” của vị lãnh tụ vĩ đại là động lực, sức mạnh để kiều bào yêu nước tại Pháp làm tất cả những gì có thể vì quê hương yêu dấu. Khi đến bên bờ sông Seine, quá xúc động, tôi đứng lặng khóc thật lâu vì nhớ gia đình và mừng thắng lợi. Nghẹn ngào, tôi muốn hét lên: Đất nước độc lập rồi, dân ta được tự do rồi. Trên đường đi, tôi có cảm tưởng rằng tất cả mọi người đang tươi cười và chia sẻ cùng mình niềm hạnh phúc lớn lao này.
Ngay trong ngày 30/4/1975, Ban lãnh đạo phong trào Việt kiều yêu nước đã trao đổi và phối hợp tổ chức ngay một buổi diễu hành vào hôm sau. Mọi người tất bật chuẩn bị khẩu hiệu, huy động cộng đồng tham gia mừng đất nước thống nhất. Trưa 1/5, kiều bào đến dự cuộc tuần hành truyền thống nhân Ngày Quốc tế Lao động do Công đoàn CGT tổ chức. Đoàn Việt Nam tuần hành sau hàng cờ sao vàng và cờ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam trong nhịp trống và tiếng hô vang rền: VIETNAM VICTOIRE - VIỆT NAM CHIẾN THẮNG giữa sự hoan hô của hàng trăm nghìn người dân Pháp.
Ngày 6/5/1975, cuộc tuần hành chào mừng miền nam hoàn toàn giải phóng và Việt Nam được thống nhất diễn ra trên các đường phố lớn ở Paris. Cuộc biểu dương lực lượng với hàng trăm nghìn người Pháp tham gia được tổ chức trước cửa Trung tâm Kléber, nơi diễn ra các cuộc đàm phán Hiệp định Paris. Mọi người vừa tuần hành trên đường phố, tay giương cao hình chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, cùng hô vang khẩu hiệu “Hồ Chí Minh”. Trong đó có cả những người bạn Pháp đã đi cùng Việt Nam suốt chiều dài cuộc chiến tranh, những chiến sĩ đấu tranh hết lòng vì hòa bình như Madeleine Riffaud, Raymonde Dien, Henry Martin, Paul Laurent.
Vài ngày sau đó, đại diện của Hội Liên hiệp Việt kiều tại Pháp (năm 1976 đổi tên thành Hội người Việt Nam tại Pháp) đã cùng phái đoàn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam đi tiếp quản các cơ quan của chính quyền Sài Gòn, chính thức đặt dấu chấm hết cho việc tồn tại hai đại diện Việt Nam tại Pháp.
 |
| Ngày 5/10/2024, kiều bào tại Pháp tham dự cuộc gặp với Tổng Bí thư Tô Lâm nhân dịp thăm chính thức Pháp. |
Phát huy tinh thần “5 tự”
Sự kiên cường, bất khuất, tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước và khát vọng độc lập tự do luôn cháy bỏng trong mỗi người Việt Nam chính là sức mạnh đã làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975. Sau khi đất nước thống nhất, Hội Liên hiệp Việt kiều tại Pháp chuyển hướng mạnh mẽ trong hoạt động, chung tay hàn gắn vết thương chiến tranh và góp sức vào công cuộc xây dựng đất nước.
Những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, bà con kiều bào đã tích cực đóng góp cả vật chất lẫn tri thức, kinh nghiệm quản lý, đồng hành cùng đất nước vượt qua những giai đoạn khó khăn. Ông Cấn Văn Kiệt cho biết: Hội người Việt Nam tại Pháp đã thành lập các ban chuyên trách nhằm huy động nguồn lực kiều bào, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển kiều hối và hỗ trợ du lịch giữa Pháp và Việt Nam. Ngay trong năm 1976 và 1977, các công ty Vietnam Import Export và Vietnam Diffucion chuyên về xuất nhập khẩu của cộng đồng người Việt Nam tại Pháp lần lượt ra đời để thúc đẩy giao thương giữa Pháp và Việt Nam, hỗ trợ nền kinh tế đất nước trong giai đoạn khó khăn sau chiến tranh, góp phần đưa các mặt hàng nông sản, thủ công mỹ nghệ từ Việt Nam sang Pháp, đồng thời tạo điều kiện để kiều hối được chuyển về trong nước. “Maison du Vietnam” (tạm dịch “Ngôi nhà Việt Nam”) ra đời năm 1981 và duy trì hoạt động cho tới năm 1997, là nơi tổ chức các sự kiện quảng bá văn hóa nghệ thuật, văn hóa đặc sắc của Việt Nam ra thế giới, giúp thế hệ trẻ người Việt tại Pháp hiểu hơn về cội nguồn của mình.
Sau 50 năm, Việt Nam từ một nước nghèo, đã vượt qua mọi gian lao, thử thách, đạt được nhiều thành tựu quan trọng, trở thành một trong những quốc gia thuộc nhóm các nước tăng trưởng cao trong khu vực và thế giới. Đó là niềm tự hào to lớn đối với kiều bào tại Pháp, mong muốn đóng góp nhiều hơn nữa cho đất nước trong giai đoạn phát triển mới.
Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc đòi hỏi huy động nguồn lực, sức mạnh về vật chất và tinh thần của đông đảo kiều bào. Thế hệ thứ hai, thứ ba ở Pháp đang trưởng thành, tập trung ở nhiều lĩnh vực khoa học chuyên ngành mũi nhọn của thế giới, ông Nguyễn Văn Bổn kiến nghị, thế hệ trẻ người Việt ở nước ngoài cần được tạo điều kiện để gắn bó sâu sắc hơn với quê hương – từ việc được hỗ trợ, bồi dưỡng đến gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc nhằm hình thành một lớp người vừa có năng lực, vừa có nhân cách, sẵn sàng chung tay góp sức cùng đồng bào trong nước vào hành trình phát triển đất nước. Mong muốn của ông Cấn Văn Kiệt là Nhà nước có chính sách thu hút nhân tài Việt Nam ở nước ngoài, nhất là những người trẻ có tri thức, kinh nghiệm và khát vọng cống hiến, đồng thời giúp họ hiểu rõ hơn về lịch sử, truyền thống văn hóa và tiềm năng của đất nước, từ đó khơi dậy lòng tự hào dân tộc và khát khao cống hiến.
PGS, TS Trần Lê Hưng, giảng viên Đại học Gustave Eiffel cho rằng một trong những thành tựu lớn của đất nước ta trong 50 năm qua là đã xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, một lòng đi theo Đảng. Các bạn trẻ ngày nay được sinh ra và lớn lên trong hòa bình, có sức trẻ, sáng tạo, tiếp xúc tri thức nhân loại dễ dàng hơn, nắm bắt, tiếp thu công nghệ nhanh chóng. Nhiệm vụ của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước đóng vai trò hết sức quan trọng, đó là phát huy tối đa tinh thần 5 “tự” mà Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhắc tới: “Tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường và tự hào dân tộc”, để đưa đất nước ta hội nhập, phát triển vững mạnh, sánh vai cùng các cường quốc năm châu, trong đó có đóng góp không nhỏ của những thanh niên Việt Nam sống ở nước ngoài.
