Chung tay chăm lo đời sống người dân khu vực biên giới

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, cùng các chương trình, chính sách ưu tiên và sự chung tay của các tổ chức, đơn vị, mạnh thường quân, kinh tế-xã hội khu vực biên giới Nghệ An đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Dấu ấn của những người lính quân hàm xanh

Là lực lượng nòng cốt, chuyên trách bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, những năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, trở thành điểm tựa vững chắc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân vùng biên.

Gia đình bà Lương Thị Xỉnh (sinh năm 1955), hộ nghèo ở bản Vều 1, xã Phúc Sơn, huyện Anh Sơn, được Đồn Biên phòng Phúc Sơn hỗ trợ hai con lợn giống, 50 con gà giống cùng cám, thuốc và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi từ cuối năm 2022. Đây là một trong 63 mô hình sinh kế hiệu quả đang được các đồn biên phòng triển khai tại khu vực biên giới Nghệ An.

Tùy đặc thù từng địa bàn, điều kiện mỗi hộ, các đơn vị lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp. Tại xã Nhôn Mai (huyện Tương Dương), trong hai năm 2023-2024, Đồn Biên phòng Nhôn Mai trao mô hình quân-dân kết hợp nuôi dê sinh sản và nuôi cá lồng trên lòng hồ thủy điện cho gia đình anh Lô Văn Toản và anh Xồng Bá Chư. Các mô hình phát triển tốt, cho thu nhập khoảng 50 triệu đồng/năm.

Mô hình “Đồng hành cùng nông dân vượt khó thoát nghèo” của Đồn Biên phòng Tam Hợp quy định sau khi vật nuôi sinh sản, bò giống, lợn giống sẽ được gia đình trao lại để hỗ trợ các hộ khó khăn khác. Hay như mô hình “Sẻ chia 50” do cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ cây, con giống từ nguồn vốn cá nhân cho hộ có lao động và đất sản xuất; khi mô hình có lợi nhuận sẽ chia đôi, vốn ban đầu được quay vòng hỗ trợ tiếp.

Bên cạnh hỗ trợ sinh kế, các đồn biên phòng còn vận động, kết nối với nhà tài trợ xây dựng nhiều công trình dân sinh như bếp ăn điểm trường mầm non, cầu dân sinh, phòng học, công trình nước sạch, nhà ở cho hộ nghèo. Năm 2024, Đồn Biên phòng Nhôn Mai kêu gọi xây dựng 25 nhà đại đoàn kết với tổng kinh phí 1,25 tỷ đồng, nâng tổng số nhà hỗ trợ lên 39 căn. Trong bốn năm qua, đơn vị đã vận động xây dựng các công trình trị giá hơn 7,5 tỷ đồng.

Hưởng ứng chương trình xóa nhà tạm, dột nát, trong năm 2025, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã vận động xây dựng bốn nhà với tổng kinh phí 180 triệu đồng. Theo Thiếu tá Hoàng Ngọc Bình, Chính trị viên Đồn Biên phòng Môn Sơn, hằng năm đơn vị kết nối từ 8-10 đoàn thiện nguyện tặng quà cho hộ nghèo, học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp lễ, Tết, khai giảng.

Cán bộ, chiến sĩ đơn vị cũng đã hỗ trợ xây dựng hàng chục mô hình sinh kế như trao bò giống, nuôi lợn đen, vịt bầu… trong đó nhiều mô hình phát triển ổn định. Đồn phối hợp với chính quyền và nhà trường xây dựng mô hình “Ký túc xá vùng biên”, đang nuôi dưỡng 66 học sinh THCS có hoàn cảnh khó khăn, nhà xa trường, đường sá đi lại không thuận lợi.

Đại tá Trần Đăng Khoa, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết, khu vực biên giới của tỉnh còn nhiều khó khăn, người dân chủ yếu sống bằng nông nghiệp tự cung, tự cấp, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn trên 50%. Do đó, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.

Hiện có 570 đảng viên tại các chi bộ đồn biên phòng được phân công giúp đỡ 2.474 hộ dân khu vực biên giới. Ngoài xây dựng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi, Bộ đội Biên phòng tỉnh còn vận động hàng nghìn suất quà, xây dựng hàng trăm công trình dân sinh như cầu dân sinh, giếng khoan, thắp sáng đường biên…

Riêng chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2025 được tổ chức với tổng kinh phí 10,46 tỷ đồng, trao nhiều phần quà thiết thực cho đồng bào vùng biên.

Đồng hành cùng chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã kêu gọi, vận động xây dựng hơn 50 nhà đại đoàn kết. Để tiết kiệm chi phí, các đồn biên phòng thành lập “Tổ thợ xây áo lính”, “Tổ thợ mộc áo lính” trực tiếp thi công. Mỗi ngôi nhà hoàn thành là thêm điểm tựa giúp người nghèo vùng biên vươn lên trong cuộc sống.

Đại tá Trần Đăng Khoa cho biết, thời gian tới, lực lượng Biên phòng sẽ tiếp tục đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân phát triển kinh tế-xã hội, nhân rộng các mô hình hiệu quả, gắn kết tình quân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, xây dựng vùng biên vững mạnh toàn diện.

Minh chứng sinh động

Trong các năm 2022 và 2023, tỷ lệ hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Nghệ An giảm lần lượt 3,63% và 3,74% so với năm trước. Dự kiến đến cuối năm 2025, tỷ lệ này tiếp tục giảm hơn 3%. Kết quả tích cực này có được nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của người đứng đầu địa phương, thể hiện rõ trong triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Giai đoạn năm 2023-2025, trên địa bàn tỉnh có 20.881 nhà cần được xây mới, sửa chữa; trong đó có 6.488 nhà xây mới. Với quyết tâm cao nhất, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, nhà dột sớm hơn 90 ngày so với kế hoạch.

Từ đầu chương trình đến đầu tháng 6/2025, toàn tỉnh đã hoàn thành 18.952 nhà, đạt 90,58% so tổng nhu cầu. Kết quả này rất tích cực, tuy nhiên, số lượng nhà cần phải hoàn thành trước ngày 31/7/2025 còn rất lớn.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Đức Trung-Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình vận động, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà cho người có công, người nghèo, người khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh đã nhanh chóng chỉ đạo, đưa ra giải pháp tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc; yêu cầu ban chỉ đạo các huyện, thành phố, thị xã tập trung chỉ đạo quyết liệt, hoàn thành dứt điểm 1.970 nhà. Cần tập trung để khởi công 577 nhà còn lại, tuyệt đối không để dồn vào thời điểm cuối Chương trình. Tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Tại bản Búng và bản Cò Phạt (xã Môn Sơn, huyện Con Cuông), nơi đồng bào Đan Lai sinh sống trong vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, có 73 nhà cần được hỗ trợ xây dựng. Tuy nhiên, địa bàn vùng sâu, giao thông khó khăn khiến chi phí vận chuyển vật liệu tăng cao. Các hộ được phê duyệt hỗ trợ đều có hoàn cảnh khó khăn, không thể đối ứng kinh phí. Mức hỗ trợ 60 triệu đồng/nhà xây mới khó đáp ứng yêu cầu diện tích và tiêu chí “ba cứng”. Với nhà sửa chữa, khoản hỗ trợ 30 triệu đồng chỉ đủ thực hiện một phần công việc, chưa giải quyết triệt để vấn đề nhà ở cho người dân.

Trước khó khăn này, tỉnh thống nhất điều chỉnh mức hỗ trợ xây dựng mới mỗi nhà thêm 30 triệu đồng, mỗi nhà sửa chữa thêm 15 triệu đồng theo đề xuất của huyện Con Cuông.

Lãnh đạo Tỉnh ủy đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân bản Búng, bản Cò Phạt trước ngày 15/6/2025 và xây dựng nhà xong trước ngày 31/8/2025. Đất ở của người dân hai bản nằm trong diện tích do Vườn quốc gia Pù Mát quản lý, là “nút thắt” pháp lý khiến việc hỗ trợ nhà ở gặp khó khăn suốt thời gian qua.

Việc điều chỉnh mức hỗ trợ và chỉ đạo quyết liệt từ người đứng đầu Tỉnh ủy Nghệ An được nhân dân đồng tình, dư luận đánh giá cao, thể hiện sự sát sao, kịp thời và linh hoạt trong triển khai thực tế.

Ngày 25/6, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Con Cuông Lương Thanh Hải cho biết, UBND huyện đã ký 213 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, dự kiến sẽ bàn giao cho người dân trước ngày 1/7/2025. Việc hỗ trợ các hô dân xây mới, sửa chữa nhà ở cũng đang được tiến hành song song. “Nếu thời tiết thuận lợi, công tác xây dựng sẽ hoàn thành trước ngày 15/8 theo kế hoạch của huyện đề ra”, Phó Bí thư Đảng ủy xã Môn Sơn Vi Văn Bạch thông tin.

“Trước đây, do biệt lập giữa rừng sâu, cuộc sống bà con cơ cực, đời như tô Moong, tô Quang (con hươu, con nai). Dưới ánh sáng của Đảng, tộc người Đan Lai đã bước ra khỏi những ngày tối tăm, đói rét. Giờ đây, nhiều người đi làm ăn xa đã kết hôn với người ở các địa phương khác, giảm thiểu nguy cơ suy nhược giống nòi do nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết. Các hộ dân cũng được xem xét cấp đất ở, hỗ trợ xây dựng nhà ở kiên cố, đây là điều hết sức vui mừng đối với đồng bào Đan Lai chúng tôi”, Trưởng ban công tác mặt trận bản Cò Phạt La Văn Linh phấn khởi chia sẻ.