Chung tay bảo tồn di sản văn hóa

Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam tầm nhìn đến năm 2030, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đã xác định Duyên hải miền trung và Tây Nguyên là một vùng du lịch trọng điểm.

Trong dòng chảy cư dân từ nhiều nguồn cùng tụ về, văn hóa Tây Nguyên ngày nay đã đậm in những gam màu tươi sắc từ nhiều miền quê, nhiều tộc người góp mặt.

Từ đặc điểm cư trú, cuộc mưu sinh hàng nghìn đời nay của đồng bào Tây Nguyên lệ thuộc vào môi trường tự nhiên. Rừng và đất rừng vừa là tài nguyên, là không gian cố kết cộng đồng, vừa quy định ngưỡng hành vi của cư dân miền thượng.

Thời gian gần đây, ở miền đất đại ngàn Tây Nguyên, nhiều người trẻ các dân tộc thiểu số đã kể những câu chuyện của làng buôn mình, của tộc người mình bằng nhiều phương thức mới. Cách làm này vừa góp phần bảo tồn những giá trị xưa cũ, vừa cải thiện đời sống của người dân trên miền cao nguyên một cách bền vững.

Thể hiện tình yêu và trách nhiệm đối với Tây Nguyên, điều vô cùng khẩn thiết là phải giữ lấy những gì quý giá nhất trong kho tàng văn hóa cổ truyền, giữ lấy hồn cốt đại ngàn để làm phong phú thêm hệ giá trị văn hóa, nền văn hóa Việt Nam thống nhất và đa dạng bản sắc.

Từ hàng chục năm trước, những con cá hồi, cá tầm có nguồn gốc châu Âu xa xôi đã trở thành những “cư dân” quen thuộc trên miền cao nguyên xứ lạnh Tây Nguyên. Sau Lào Cai, Lâm Đồng là tỉnh thứ hai trong nước di thực và nuôi thành công những loại cá nước lạnh thương phẩm cao cấp này.

Năm 2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 882/QĐ-TTg về Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030.

Thời gian qua, trên địa bàn Tây Nguyên, công tác kết nghĩa giữa các cơ quan, đơn vị, đoàn thể, lực lượng vũ trang với các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai và mang lại hiệu quả cao.

Báo Lâm Đồng, số ra ngày 14/12/2025 đưa thông tin: Nhiều xã, phường ở tỉnh Lâm Đồng cho đến nay vẫn “trắng” nhân sự công nghệ thông tin và đang loay hoay tìm cách giải quyết để đáp ứng nhiệm vụ.

Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam và các tổ chức thành viên hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thật sự là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, là cầu nối giữa cấp ủy đảng, chính quyền với nhân dân.

Du lịch là ngành có tốc độ hội nhập quốc tế nhanh, vì vậy tính cạnh tranh cũng rất lớn cả trong và ngoài nước. Sự cạnh tranh về chất lượng du lịch, bên cạnh các vấn đề khác thì chính là cạnh tranh về mặt con người, tức là nguồn nhân lực và doanh nghiệp du lịch mạnh hay yếu phần nhiều phụ thuộc vào trình độ của người lao động.

Tây Nguyên là khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số và một bộ phận đồng bào cư trú, sinh sống ở các vùng sâu, vùng xa. Rất nhiều người bị hạn chế về trình độ dân trí, nhận thức, hiểu biết về pháp luật.

Trong nhiều năm qua, nhất là giai đoạn từ năm 2015 đến nay, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ở các tỉnh Tây Nguyên đã từng bước được đẩy lùi.

Tại các tỉnh Tây Nguyên, những năm vừa qua, đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo đã được kiện toàn, từng bước phát huy vai trò, mang lại những kết quả tích cực. Tuy nhiên, trong công tác này vẫn còn nhiều khó khăn cần sớm được giải quyết.

Tại Tây Nguyên, nơi có hàng chục dân tộc thiểu số sinh sống với kho tàng văn hóa giàu có, đặc sắc và độc đáo, sự nghiệp bảo tồn văn hóa truyền thống trong những năm qua gặp không ít thách thức.

Cùng với các cấp, các ngành, nhiều năm qua, với vai trò và trách nhiệm của mình, đội ngũ những người có uy tín trên địa bàn Tây Nguyên đã đóng góp không nhỏ trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của các tộc người. Nhờ sự tham gia tích cực của đội ngũ này mà nhiều giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc được gìn giữ, phát huy.

Theo các nhà quản lý và chuyên gia, du lịch cộng đồng được nhận định sẽ là xu hướng nhiều triển vọng, thay đổi tư duy làm kinh tế cho người dân ở những vùng, miền còn nhiều khó khăn nhưng giàu vốn di sản văn hóa, thiên nhiên.

Tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai không chỉ làm thất thoát nguồn lực quốc gia, mà còn bóp nghẹt dòng chảy đầu tư, kìm hãm tăng trưởng bền vững. Khắc phục triệt để “điểm nghẽn” này sẽ khơi thông “mạch ngầm” phát triển, tạo dư địa mới cho nền kinh tế phát triển.

Là khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, các tỉnh Tây Nguyên luôn đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Nhiều năm qua, phong trào đã được các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn, vận động và tổ chức thực hiện.

Những năm gần đây, Tây Nguyên đã hình thành nhiều vùng chuyên canh tập trung với nhiều loại giống cây trồng, vật nuôi được chọn tạo, khảo nghiệm và du nhập.

Tại Tây Nguyên những năm gần đây xuất hiện nhiều mô hình du lịch cộng đồng mang lại hiệu quả kinh tế-xã hội rõ nét. Các mô hình này góp phần cải thiện sinh kế, giáo dục về nền sản xuất lành mạnh, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

Tại các tỉnh Tây Nguyên, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật từng bước được chỉ đạo, triển khai một cách khá bài bản, đổi mới không ngừng và hướng đến đúng các nhóm đối tượng đặc thù.

Trong cộng đồng các dân tộc thiểu số Tây Nguyên, sự biến đổi không gian sinh tồn, phương thức mưu sinh và tác động của các tín ngưỡng du nhập là những lý do quan trọng nhất dẫn đến sự phá vỡ không gian văn hóa bản địa vốn hình thành trong môi trường thiết chế xã hội bộ tộc và kéo dài sang xã hội hiện đại.

Cùng với cả nước, sau khi mô hình chính quyền 2 cấp đi vào hoạt động, đồng bào dân tộc Tây Nguyên có nhiều thuận lợi khi thực hiện các thủ tục hành chính ngay tại xã. Tuy nhiên, vẫn còn những khó khăn vì nhiều nguyên nhân, trong đó có sự hạn chế về tiếp cận công nghệ.

Những năm qua, nhiều chương trình, kế hoạch về phát triển thanh niên tại các khu vực Tây Nguyên đã được ban hành, triển khai hiệu quả. Trong đó, các tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nghề, tạo việc làm bền vững, tìm kiếm cơ hội sinh kế, lập nghiệp, phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao.

Nghị quyết số 68-NQ/TW ban hành ngày 4/5/2025 đã tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch, bình đẳng cho doanh nghiệp tư nhân phát triển; đây cũng là nghị quyết góp phần tạo động lực, truyền cảm hứng cho doanh nhân, đồng thời phát động toàn dân thi đua làm giàu hợp pháp, xây dựng nền kinh tế năng động, sáng tạo.

Những năm qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và vận động nhân dân chấp hành pháp luật ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều chuyển biến; tuy nhiên, phối hợp của lực lượng vũ trang với các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể và địa phương trong công tác này còn gặp một số khó khăn.

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, các tỉnh Tây Nguyên đã triển khai hiệu quả nhiều dự án, mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp.