Cần đề cao tính chủ thể của văn hóa tộc người

Thể hiện tình yêu và trách nhiệm đối với Tây Nguyên, điều vô cùng khẩn thiết là phải giữ lấy những gì quý giá nhất trong kho tàng văn hóa cổ truyền, giữ lấy hồn cốt đại ngàn để làm phong phú thêm hệ giá trị văn hóa, nền văn hóa Việt Nam thống nhất và đa dạng bản sắc.

Trong rất nhiều giải pháp thì điều cực kỳ quan trọng là phải phát huy được niềm tự hào, ý thức và hành động cụ thể của chủ thể vùng văn hóa này, đó là đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên.

Mỗi người dân, mỗi tộc người là một chủ thể của một nền văn hóa. Không ai có thể làm tốt hơn họ trong việc gìn giữ di sản mà tổ tiên trao truyền. Bản sắc của mỗi dân tộc là vốn quý, là niềm tự hào, là hình ảnh mà họ khẳng định với cộng đồng về lịch sử sinh tồn và nét tinh hoa của dân tộc mình.

Có một thực tế hiện nay là nhiều cư dân trong các dân tộc thiểu số đang hời hợt hoặc quay lưng lại với chính những giá trị văn hóa tộc người. Một bộ phận lớp trẻ còn tỏ ra tự ti, mặc cảm về những sự “khác biệt”. Chúng tôi đã có nhiều dịp trao đổi với những người dân tộc thiểu số có uy tín và họ đều có chung tâm trạng lo lắng về thực tế nêu trên.

Mọi người chia sẻ rằng, khi đồng bào xa rời cồng chiêng, quên kể sử thi, quên lời hát, điệu múa ông bà trao truyền và từ chối trang phục truyền thống… của dân tộc mình thì các tộc người khác khó “giữ thay” cho họ. Vì vậy, trước hết cần xây dựng và củng cố niềm tự hào, tự tôn, khơi gợi năng lực nội sinh trong sự nghiệp bảo tồn văn hóa ngay từ trong cộng đồng, nhất là lớp trẻ. Bản lĩnh, bản sắc văn hóa của mỗi tộc người là những kháng thể để đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực nảy sinh.

Văn hóa được bảo tồn trên cơ sở môi trường không gian tự nhiên và xã hội của nó. Cùng với những chủ trương, chính sách và sự hỗ trợ đúng đắn, khoa học và hiệu quả của Nhà nước thì ý thức và sự nỗ lực của người dân, chủ thể sáng tạo ra nó, là quan trọng nhất. Trên quan điểm bảo tồn có chọn lọc, cần xác định trọng tâm, trọng điểm, cần trả lại không gian cho văn hóa Tây Nguyên. Đó chính là phương thức “bảo tồn sống” để văn hóa cất tiếng nói của nó trong “không gian thực”. Với thực trạng mai một hiện nay, văn hóa bị xói mòn đến đâu thì phải tìm cách đắp bồi đến đó. Cùng với việc đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, xuất bản, giao lưu, biểu diễn nhằm giới thiệu và quảng bá thì phải đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, truyền dạy và phát huy ngay chính trong thực tiễn cuộc sống.

Có thể bạn quan tâm

Cần quan tâm hơn nữa cho kinh tế hộ gia đình

Theo số liệu thống kê tại một hội nghị mới được tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Toàn vùng Tây Nguyên hiện có gần 1 triệu hộ với khoảng 4 triệu nhân khẩu sinh sống tại khu vực nông thôn, chiếm 73,7% tổng số nhân khẩu toàn vùng...

Củng cố hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Thời gian qua, các cấp ủy, chính quyền các tỉnh khu vực Tây Nguyên ban hành, triển khai đồng bộ nhiều nghị quyết, chương trình, đề án, kế hoạch nhằm xây dựng hệ thống chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhờ đó, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện.

Gánh nặng của hủ tục

Ngày nay, cuộc sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên từng bước được cải thiện, điều kiện về văn hóa tinh thần cũng được nâng lên. Nhiều hủ tục trong đời sống của đồng bào đã được xóa bỏ, nhưng ở đâu đó vẫn còn những hủ tục biến tướng phát sinh ở một số buôn làng, nhất là tục thách cưới.

Xây dựng, củng cố biên giới vững chắc

Nhằm xây dựng, củng cố khu vực biên giới vững chắc, thực hiện chủ trương của Đảng ủy Bộ đội Biên phòng và Tỉnh ủy các địa phương, Bộ đội Biên phòng các tỉnh Tây Nguyên đã phân công cán bộ, đảng viên đồn biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, buôn và phụ trách giúp đỡ các hộ gia đình khó khăn.

Những người tiên phong

Ngày nay, nhiều bạn trẻ các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên đã mạnh dạn khởi nghiệp và gặt hái thành công ngay trên chính quê hương mình. Từ buôn làng thân thuộc, họ nuôi dưỡng ý chí vươn lên, đổi mới tư duy và cách làm kinh tế để xây dựng cuộc sống ngày càng đủ đầy, văn minh.

Đẩy mạnh liên kết du lịch

Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam tầm nhìn đến năm 2030, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đã xác định Duyên hải miền trung và Tây Nguyên là một vùng du lịch trọng điểm.

Một Tây Nguyên đa sắc màu văn hóa

Trong dòng chảy cư dân từ nhiều nguồn cùng tụ về, văn hóa Tây Nguyên ngày nay đã đậm in những gam màu tươi sắc từ nhiều miền quê, nhiều tộc người góp mặt.

Đồng bào thay đổi nếp nghĩ, cách làm

Từ đặc điểm cư trú, cuộc mưu sinh hàng nghìn đời nay của đồng bào Tây Nguyên lệ thuộc vào môi trường tự nhiên. Rừng và đất rừng vừa là tài nguyên, là không gian cố kết cộng đồng, vừa quy định ngưỡng hành vi của cư dân miền thượng.

Mô hình góp phần phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Thời gian gần đây, ở miền đất đại ngàn Tây Nguyên, nhiều người trẻ các dân tộc thiểu số đã kể những câu chuyện của làng buôn mình, của tộc người mình bằng nhiều phương thức mới. Cách làm này vừa góp phần bảo tồn những giá trị xưa cũ, vừa cải thiện đời sống của người dân trên miền cao nguyên một cách bền vững.

Đầu tư nhiều hơn cho dòng cá nước lạnh

Từ hàng chục năm trước, những con cá hồi, cá tầm có nguồn gốc châu Âu xa xôi đã trở thành những “cư dân” quen thuộc trên miền cao nguyên xứ lạnh Tây Nguyên. Sau Lào Cai, Lâm Đồng là tỉnh thứ hai trong nước di thực và nuôi thành công những loại cá nước lạnh thương phẩm cao cấp này.

Kết nghĩa, hỗ trợ đồng bào vươn lên

Thời gian qua, trên địa bàn Tây Nguyên, công tác kết nghĩa giữa các cơ quan, đơn vị, đoàn thể, lực lượng vũ trang với các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai và mang lại hiệu quả cao.

Chung tay bảo tồn di sản văn hóa

Tại Tây Nguyên, công tác sưu tầm, bảo tồn các cổ vật văn hóa vẫn được các bảo tàng công lập, nhiều nhà sưu tập tư nhân thực hiện thường xuyên, góp phần lan tỏa những giá trị hữu ích của cổ vật đến cộng đồng.

Thiếu cán bộ phụ trách công nghệ thông tin

Báo Lâm Đồng, số ra ngày 14/12/2025 đưa thông tin: Nhiều xã, phường ở tỉnh Lâm Đồng cho đến nay vẫn “trắng” nhân sự công nghệ thông tin và đang loay hoay tìm cách giải quyết để đáp ứng nhiệm vụ.

Nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch

Du lịch là ngành có tốc độ hội nhập quốc tế nhanh, vì vậy tính cạnh tranh cũng rất lớn cả trong và ngoài nước. Sự cạnh tranh về chất lượng du lịch, bên cạnh các vấn đề khác thì chính là cạnh tranh về mặt con người, tức là nguồn nhân lực và doanh nghiệp du lịch mạnh hay yếu phần nhiều phụ thuộc vào trình độ của người lao động.

Đưa pháp luật đến với vùng sâu

Tây Nguyên là khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số và một bộ phận đồng bào cư trú, sinh sống ở các vùng sâu, vùng xa. Rất nhiều người bị hạn chế về trình độ dân trí, nhận thức, hiểu biết về pháp luật.

Quan tâm đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo

Tại các tỉnh Tây Nguyên, những năm vừa qua, đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo đã được kiện toàn, từng bước phát huy vai trò, mang lại những kết quả tích cực. Tuy nhiên, trong công tác này vẫn còn nhiều khó khăn cần sớm được giải quyết.

Một hướng đi hiệu quả

Tại Tây Nguyên, nơi có hàng chục dân tộc thiểu số sinh sống với kho tàng văn hóa giàu có, đặc sắc và độc đáo, sự nghiệp bảo tồn văn hóa truyền thống trong những năm qua gặp không ít thách thức.

Người có uy tín góp sức bảo tồn di sản văn hóa

Cùng với các cấp, các ngành, nhiều năm qua, với vai trò và trách nhiệm của mình, đội ngũ những người có uy tín trên địa bàn Tây Nguyên đã đóng góp không nhỏ trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của các tộc người. Nhờ sự tham gia tích cực của đội ngũ này mà nhiều giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc được gìn giữ, phát huy.

Phát triển du lịch cộng đồng

Theo các nhà quản lý và chuyên gia, du lịch cộng đồng được nhận định sẽ là xu hướng nhiều triển vọng, thay đổi tư duy làm kinh tế cho người dân ở những vùng, miền còn nhiều khó khăn nhưng giàu vốn di sản văn hóa, thiên nhiên.

Khắc phục triệt để lãng phí tài nguyên đất đai

Tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai không chỉ làm thất thoát nguồn lực quốc gia, mà còn bóp nghẹt dòng chảy đầu tư, kìm hãm tăng trưởng bền vững. Khắc phục triệt để “điểm nghẽn” này sẽ khơi thông “mạch ngầm” phát triển, tạo dư địa mới cho nền kinh tế phát triển.