Cùng suy ngẫm:

Chú trọng bồi dưỡng tài năng nghệ thuật truyền thống

Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị ban hành ngày 7/1/2026 nhấn mạnh việc xây dựng cơ chế đặc thù trong phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng và phát huy tài năng văn hóa, nghệ thuật, nhất là các môn nghệ thuật truyền thống.

Thứ Ba, ngày 31/03/2026 - 07:42

Trao đổi riêng với Báo Nhân Dân, ca sĩ Đức Phúc cho biết, đây là lần đầu tiên "Phù Đổng Thiên Vương" được biểu diễn tại Hà Nội. Là một người con của Thủ đô nghìn năm văn hiến, anh vô cùng tự hào khi có cơ hội tham gia chương trình nghệ thuật chính luận chào mừng thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, tối 17/10/2025, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. (Ảnh: Linh Phan/Báo Nhân Dân)

Nội dung quan trọng này được giới nghệ sĩ đánh giá là một luồng gió mới có thể giúp thay đổi thực trạng của các ngành nghệ thuật truyền thống hiện đang đối mặt nguy cơ bị mai một giữa cơn lốc của công nghệ và giải trí.

Nghệ thuật truyền thống vốn là di sản quý báu của dân tộc, được nhân dân sáng tạo và giữ gìn trong suốt hành trình lịch sử. Đây là cả một kho tàng phong phú, độc đáo, từ sân khấu với các loại hình tuồng, chèo, cải lương, múa rối; âm nhạc với các loại hình như ca trù, quan họ, hát xoan, hát xẩm, bài chòi; đến múa bao gồm múa dân gian, múa cung đình…

Hệ thống các giá trị di sản đặc biệt này ngoài việc mang theo tinh thần dân tộc, chứa đựng thông điệp của cha ông về văn hóa cổ truyền Việt Nam còn là nguồn lực mang lại lợi ích kinh tế lớn cho ngành công nghiệp văn hóa. Không thể phát triển công nghiệp văn hóa nếu không dựa trên các tài nguyên văn hóa truyền thống. Nhiều chương trình, vở diễn sân khấu truyền thống hấp dẫn đã trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá vẻ đẹp Việt Nam của khách du lịch trong nước và quốc tế.

Những năm vừa qua, chúng ta cũng chứng kiến sự bùng nổ các dự án nghệ thuật, các tác phẩm âm nhạc, kiến trúc, thời trang lấy cảm hứng từ nghệ thuật dân tộc. Ca khúc nhạc trẻ giao thoa giữa âm hưởng truyền thống và hiện đại như “See tình” của ca sĩ Hoàng Thùy Linh, “Bắc Bling”, ca khúc lấy cảm hứng từ văn hóa quan họ của ca sĩ Hòa Minzy hay tác phẩm “Phù Đổng Thiên Vương” kết hợp yếu tố sử thi lẫn hiện đại của ca sĩ Đức Phúc… có sức thu hút và lan tỏa mạnh mẽ trên thị trường âm nhạc trong nước và quốc tế cho thấy sức nặng của nghệ thuật truyền thống dân tộc, mạch nguồn cho mọi sáng tạo của nghệ sĩ, góp phần đưa hình ảnh văn hóa Việt Nam bay xa.

Tuy vậy, trên thực tế, nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống vẫn đang trong tình trạng “lép vế” so với các hình thức giải trí khác. Nhiều năm qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng, cũng như chính sách khuyến khích người tài trong lĩnh vực này đang là một khoảng trống đáng suy nghĩ. Xu hướng thương mại hóa nghệ thuật khiến cho ngay cả các chương trình nghệ thuật truyền thống đang bị biến dạng ít nhiều. Khó sống bằng nghề, một số nghệ sĩ, nghệ nhân gạo cội đã từ bỏ, quay sang làm việc khác, khiến nhiều môn nghệ thuật truyền thống có nguy cơ thất truyền. Đây là một thực trạng báo động yêu cầu phải có những giải pháp căn cơ, quyết liệt để bảo tồn các giá trị nghệ thuật truyền thống.

Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị với những định hướng trọng tâm, đột phá đã mang lại niềm hy vọng hồi sinh cho các ngành nghệ thuật truyền thống. Trong thời đại công nghệ, sự quan tâm của công chúng, nhất là giới trẻ hướng nhiều vào các nội dung giải trí, nghệ thuật truyền thống rất cần sự “bảo hộ” của Nhà nước bằng những cơ chế đặc thù.

Theo đó, các tài năng trong lĩnh vực này cần được tạo điều kiện đặc biệt trong đào tạo và tuyển dụng. Nhiều ý kiến cho rằng, các tài năng trẻ nghệ thuật truyền thống cần được đào tạo theo cơ chế đặc thù, sau khi tốt nghiệp được sắp xếp công việc ổn định, lâu dài; lương và phụ cấp nghề nghiệp cần đủ bảo đảm cho nghệ sĩ sống được bằng nghề mà không cần “chạy sô” để kiếm sống; có như vậy họ mới toàn tâm toàn ý với công việc, đam mê cống hiến, không ngừng sáng tạo, giữ gìn và phát triển các giá trị tinh hoa của văn hóa dân tộc.

Với tầm nhìn “nhận diện đầy đủ và khai thác hiệu quả tài nguyên văn hóa, lấy di sản văn hóa là trung tâm”, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị thật sự là tấm biển chỉ đường, định hướng lại tầm quan trọng của nghệ thuật truyền thống.

QUỲNH TRANG