Chủ động ứng phó diễn biến bất thường của thiên tai

Những năm gần đây, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đã làm gia tăng mạnh mẽ các hiện tượng thời tiết cực đoan cả về cường độ, tần suất và phạm vi ảnh hưởng. Ở nước ta, thiên tai không chỉ xuất hiện với tần suất cao hơn mà còn ngày càng khó lường, không có quy luật rõ ràng.
Huyện Gia Viễn (Ninh Bình) tổ chức diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn trên sông Hoàng Long. (Ảnh minh họa: HỒNG NAM)
Huyện Gia Viễn (Ninh Bình) tổ chức diễn tập phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn trên sông Hoàng Long. (Ảnh minh họa: HỒNG NAM)

Mưa lớn có thể xuất hiện ngay cả trong mùa khô, bão mạnh dị thường, hoặc các tổ hợp rủi ro như mưa lớn kèm lũ quét, sạt lở đất.

Từ đầu năm 2025 đến nay, thiên tai đã làm 29 người chết và mất tích, 67 nhà bị sập đổ, 2.342 nhà bị tốc mái, hư hại. Trong 5 tháng qua, mưa lớn xảy ra thường xuyên hơn, gây ra tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng ở các tỉnh miền núi phía bắc như Yên Bái, Bắc Cạn…

Đặc biệt, đợt mưa lớn lịch sử diễn ra trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã gây sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt cục bộ ở một số địa phương, thiệt hại về người, tài sản, ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt của nhân dân.

Hiện nay đã bước vào mùa mưa bão, nguy cơ xảy ra bão, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, lũ quét đang ở mức cảnh báo cao. Trong bối cảnh các địa phương đang tập trung sắp xếp lại đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền hai cấp, việc chủ động phòng chống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng, hạn chế thiệt hại về tài sản của Nhà nước và nhân dân rất quan trọng.

Vì thế, các bộ, ngành địa phương theo chức năng, nhiệm vụ cần tập trung chỉ đạo, chủ động kiểm tra, đôn đốc và tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả công tác phòng chống thiên tai và cứu hộ cứu nạn, không để bị động, bất ngờ, không để gián đoạn trong công tác ứng phó với thiên tai như tinh thần chỉ đạo của Công điện số 76/CĐ-TTg ngày 28/5 của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Các địa phương cần rà soát, xây dựng phương án tổ chức lại lực lượng thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn ở cấp tỉnh và cấp cơ sở theo hướng dẫn của cơ quan chức năng, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương để bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả từ ngày 1/7 (sau khi cấp huyện kết thúc hoạt động); hoàn thiện phương án ứng phó từng loại hình thiên tai có thể xảy ra trên địa bàn.

Đặc biệt, tập trung khắc phục ngay những nguy cơ đã được nhận diện qua bão Yagi năm 2024, xây dựng kịch bản sẵn sàng ứng phó, bảo vệ các trọng điểm xung yếu, không để bị động, bất ngờ khi có tình huống xảy ra.

Bộ Công thương bảo đảm việc cung cấp điện, chủ động bảo đảm an toàn cho các hồ, đập thủy điện; khắc phục ngay những nguy cơ đối với hệ thống truyền tải điện, hồ, đập thủy điện; tăng cường sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước phục vụ phát điện trong các tháng cao điểm nắng nóng...

Một yếu tố quan trọng khác giúp công tác phòng chống thiên tai đạt hiệu quả cao, đó là giải pháp công nghệ trong dự báo của ngành khí tượng-thủy văn. Trong đó, việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả sẽ tạo điều kiện giúp người dân và chính quyền địa phương chủ động các biện pháp phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Bên cạnh các mô hình vật lý truyền thống, ngành khí tượng-thủy văn cần đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo cực ngắn. Đây chính là nền tảng để triển khai các cảnh báo mưa dông, sạt lở đất và lũ quét đến cấp xã, với thời gian cảnh báo từ 1 đến 6 giờ trước khi thiên tai xảy ra.

Về lâu dài, các bộ, ngành chuyên môn cần phát triển hệ thống giám sát thiên tai và vận hành hồ chứa theo thời gian thực, tích hợp cảm biến thực địa với mô hình tính toán và hệ thống truyền dữ liệu tức thời. Hệ thống này bước đầu đã được thử nghiệm tại các lưu vực sông lớn như sông Hồng, sông Đà, sông Mã, góp phần hỗ trợ đơn vị chức năng đưa ra quyết định trong các tình huống điều hành thủy lợi. phòng chống thiên tai khẩn cấp...

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ kiểm lâm sử dụng drone để giám sát diễn biến rừng. (Ảnh: Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm)

Khoảng trống thể chế trong quản trị rừng

Hiện nay, diện tích rừng do Ủy ban nhân dân cấp xã quản lý vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Tiến sĩ Trần Thị Kim Anh, Khoa Quản trị kinh doanh (Trường Đại học Tài chính-Marketing) có bài viết về vấn đề này.

Từ Nghệ An đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo nắng nóng ở Trung Bộ tiếp diễn đến ngày 30/6

Dự báo hôm nay (27/6), khu vực từ Nghệ An đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 38 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 45-50%.

Xã Măng Bút, tỉnh Quảng Ngãi hứng chịu liên tiếp nhiều trận động đất gần đây. (Ảnh: THANH TUẤN)

Đánh giá đúng rủi ro động đất để chủ động ứng phó

Các trận động đất có độ lớn từ 2,0 đến dưới 5,0 ở Việt Nam hầu như không gây rủi ro nhưng vẫn khiến người dân lo lắng. Theo các chuyên gia, cùng với việc cung cấp thông tin kịp thời, cần sớm xây dựng bản đồ phân vùng nguy hiểm và đánh giá rủi ro động đất để chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại.

Các chuyên gia khí tượng Pháp cảnh báo sự xuất hiện quá sớm của các đợt nắng nóng cực đoan trong năm nay có thể gây ra thiệt hại nặng nề về hạ tầng, kinh tế và năng lượng.

Giải pháp của hai bài toán khó

Thế giới đang cùng lúc gánh chịu những tác động nặng nề từ hai cuộc khủng hoảng: Biến đổi khí hậu và chủ quyền năng lượng. Tuy nhiên, giải pháp cho hai bài toán khó nêu trên chỉ có một. Đó là chấm dứt kỷ nguyên của nhiên liệu hóa thạch, đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Dù lượng nước mưa từ thượng nguồn chảy về nhưng tại hồ Ba Bàu (xã Hàm Thạnh) vẫn dễ dàng nhìn thấy bãi cát lộ thiên. (Ảnh: THÀNH HẢI)

Bảo đảm an ninh nguồn nước trong mùa khô

Hồ thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong việc tích trữ nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp và cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Theo quy hoạch, mỗi công trình được thiết kế công suất tích trữ nước riêng nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước cho từng khu vực.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Nắng nóng tại Trung Bộ đang giảm dần

Hôm nay, 26/6, nhiều địa phương tại Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng gay gắt, có nơi trên 40 độ C, tuy nhiên nhiệt độ đã giảm từ 1-2 độ C so với mức nhiệt đỉnh điểm 42 độ C hôm qua. Từ khoảng ngày 29-30/6, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk dịu dần.

Cháy rừng trên địa bàn xã Thiên Nhẫn, xã Vạn An từ chiều 21/6, đến sáng 22/6 mới được dập tắt.

Nghệ An cảnh báo nguy cơ cháy rừng từ cấp nguy hiểm đến cấp cực kỳ nguy hiểm đối với 122 xã, phường

Trước thời tiết nắng nóng gay gắt, gió phơn Tây Nam thổi mạnh, độ ẩm thấp kèm theo thiếu hụt lượng mưa, Ban Chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Nghệ An đưa ra cảnh báo nguy cơ cháy rừng cấp nguy hiểm đến cấp cực kỳ nguy hiểm đối với nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Người dân Hà Tĩnh luôn chủ động, cảnh giác trước nguy cơ cháy rừng.

Hà Tĩnh kích hoạt mọi biện pháp phòng, chống cháy rừng mùa cao điểm

Những ngày qua, dưới tác động của nắng nóng gay gắt, một số khu vực ở Hà Tĩnh đã xuất hiện các điểm phát lửa, gây thiệt hại hơn 8ha diện tích rừng. Để giảm thiểu các vụ cháy rừng, diện tích rừng bị thiệt hại, tỉnh Hà Tĩnh đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương, đơn vị kích hoạt các giải pháp ngăn cháy rừng mùa cao điểm.

Cống Cái Lớn (An Giang) chủ động vận hành bảo đảm nước cho sản xuất. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Thách thức trong bảo đảm an ninh nguồn nước

Thời gian qua, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang chịu nhiều sức ép trong bảo đảm an ninh nguồn nước bởi ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dòng chảy từ thượng nguồn thay đổi... Những thách thức này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết cần quản lý, sử dụng tài nguyên nước hiệu quả, tiết kiệm, bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 26/6/2026: Bắc Bộ chấm dứt nắng nóng từ ngày mai, Nắng nóng tiếp tục diễn ra ở Trung Bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 26/6/2026: Bắc Bộ chấm dứt nắng nóng từ ngày mai, Nắng nóng tiếp tục diễn ra ở Trung Bộ

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ xuất hiện mưa dông diện rộng, nắng nóng cơ bản chấm dứt vào ngày mai . Trong khi đó, Trung Bộ vẫn là khu vực có thời tiết khắc nghiệt nhất cả nước với nhiều nơi nắng nóng gay gắt, đặc biệt gay gắt. Nam Bộ và Cao nguyên Trung Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông.

Công ty cổ phần Giấy Hiệp Thành gây ô nhiễm môi trường bị xử phạt 446 triệu đồng.

Quảng Ngãi: Xử phạt 2 doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường

Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh Quảng Ngãi vừa ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với 2 doanh nghiệp tại Cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, tỉnh Quảng Ngãi, với tổng số tiền phạt 566 triệu đồng.