Chủ động giải pháp bảo đảm nhiên liệu cho hoạt động hàng không

Sáng 9/3, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng chủ trì cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành nhằm bàn giải pháp ứng phó với tác động từ việc giá nhiên liệu bay tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông. Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các hãng hàng không trong nước, doanh nghiệp cung ứng nhiên liệu bay, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam và các đơn vị liên quan.

Báo cáo tại cuộc họp, Trưởng phòng Vận tải hàng không, Cục Hàng không Việt Nam Bùi Minh Đăng cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự tại Trung Đông, giá nhiên liệu Jet A1 đã tăng gấp ba lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không tăng mạnh, có thể chiếm tới 60-70% tổng chi phí.

Không chỉ gây áp lực lớn đối với các hãng hàng không, biến động giá nhiên liệu còn ảnh hưởng đến khả năng bảo đảm nguồn cung cho hoạt động vận tải hàng không trong nước. Bên cạnh đó, việc giá dầu diesel tăng cũng tác động đáng kể đến hoạt động của các cảng hàng không.

Theo ông Bùi Minh Đăng, để ứng phó với tình hình trên, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành đang nghiên cứu, đề xuất các giải pháp với Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, trong đó có việc xem xét hỗ trợ về thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, điều chỉnh giá và phí hàng không, cũng như các chính sách tín dụng phù hợp.

“Mục tiêu là bảo đảm tuyệt đối an toàn hoạt động bay, không để đứt gãy chuỗi vận tải hàng không, đồng thời kiểm soát giá vé ở mức hợp lý, phù hợp khả năng chi trả của người dân, nhất là trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè 2026”, ông Đăng nhấn mạnh.

Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị nhập khẩu xăng dầu cho biết đã chủ động tìm kiếm nguồn cung trong ngắn hạn, song việc bảo đảm nguồn hàng vẫn gặp nhiều khó khăn do tác động mang tính toàn cầu của xung đột tại Trung Đông.

Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) Trần Minh Tuấn cho biết, hiện nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu được nhập khẩu từ Singapore, Thái Lan và Trung Quốc, chiếm khoảng 70-80% tổng nguồn cung; phần còn lại đến từ các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn.

Theo ông Tuấn, Skypec vẫn bảo đảm cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết ngày 31/3/2026 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong giai đoạn tiếp theo, doanh nghiệp sẽ phải tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình khu vực Trung Đông để chủ động phương án nguồn hàng.

Trước thực trạng này, Skypec kiến nghị Cục Hàng không Việt Nam khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu, đồng thời có cam kết tương đối chính xác về sản lượng tiêu thụ trong các tháng 3 đến tháng 5/2026 để doanh nghiệp chủ động trong việc nhập hàng và cân đối tài chính.

Tương tự, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex Nguyễn Văn Học cũng cho biết doanh nghiệp cam kết bảo đảm nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng 3/2026. Tuy nhiên, việc cung ứng trong tháng 4 vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do một số hợp đồng nhập khẩu có thể bị hủy theo điều khoản bất khả kháng (force majeure).

“Các hãng hàng không cần thực hiện nghiêm túc các hợp đồng đã ký kết để chúng tôi có kế hoạch mua hàng phù hợp, tránh rủi ro về giá”, ông Học đề nghị.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp kiến nghị Cục Hàng không Việt Nam báo cáo Chính phủ và Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các quốc gia đối tác nhằm bảo đảm các lô hàng đã ký kết được thực hiện, giúp đáp ứng nhu cầu nhiên liệu đang rất cấp bách trong nước.

Rủi ro lớn nhưng cũng mở ra cơ hội

Đại diện Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) cho biết hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3, đồng thời triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm bảo đảm một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4.

Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines Nguyễn Quang Trung nhận định, nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. “Khi đó, càng bay càng lỗ”, ông Trung cho biết.

Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Đồng thời, ngoài việc phân bổ slot tại Việt Nam, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam trao đổi với các nhà chức trách hàng không quốc tế để áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch Covid-19.

Trong bối cảnh một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, Vietnam Airlines đã điều chỉnh kế hoạch bay tới châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay nhằm giải tỏa lượng hành khách tồn đọng tại Việt Nam và chiều ngược lại.

Theo ông Nguyễn Quang Trung, dù rủi ro lớn, tình hình hiện nay cũng mở ra cơ hội cho các hãng hàng không Việt Nam mở rộng thị phần. Khi các hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, quá trình khôi phục hoạt động có thể kéo dài ngay cả khi tình hình ổn định trở lại. Đây là cơ hội để thu hút thêm hành khách đến Việt Nam và từng bước hiện thực hóa chiến lược đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực.

Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, các hãng hàng không cần duy trì hoạt động khai thác ổn định và bảo đảm năng lực tài chính.

Đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đã yêu cầu các cảng hàng không rà soát nguồn lực nhiên liệu hiện có, đồng thời tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm hoạt động khai thác không bị gián đoạn.

“ACV sẽ phối hợp các đơn vị liên quan rà soát tổng thể, cân đối nguồn lực và xây dựng phương án phù hợp, bảo đảm công bằng và hiệu quả trong quá trình khai thác”, đại diện ACV cho biết.

Tăng cường giám sát, bảo đảm quyền lợi hành khách

Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không. Tuy nhiên, trong khó khăn vẫn có cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành tăng cường phối hợp, tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng.

Cục trưởng đề nghị các đơn vị khẩn trương hoàn thiện báo cáo, đề xuất cụ thể để Cục Hàng không Việt Nam tổng hợp, đánh giá thực trạng và xây dựng các kiến nghị, giải pháp trình cấp có thẩm quyền xem xét. Trước mắt, các chính sách hỗ trợ cần được nghiên cứu kéo dài đến hết tháng 5/2026.

Ông cũng yêu cầu các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, bảo đảm nguồn cung cho hoạt động hàng không; các hãng hàng không thực hiện nghiêm các cam kết trong hợp đồng, chủ động xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp và hạn chế phụ thuộc quá nhiều vào các thị trường trung chuyển qua Trung Đông.

Các hãng hàng không đồng thời cần tối ưu hóa chi phí, duy trì mạng đường bay, phối hợp ngành du lịch nghiên cứu mở mới hoặc tăng tần suất các đường bay tới các thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Cục Hàng không Việt Nam cũng sẽ tăng cường giám sát hoạt động khai thác, bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi chính đáng của hành khách.

Về chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định và xem xét nới hạn mức tín dụng cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu và hãng hàng không; đề nghị Bộ Công thương mở rộng nguồn cung nhiên liệu; Bộ Tài chính nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về thuế, phí; Bộ Ngoại giao hỗ trợ tiếp cận nguồn hàng quốc tế; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tăng cường xúc tiến du lịch tại các thị trường tiềm năng; đồng thời đề nghị Bộ Công an tăng cường bảo đảm an ninh, trật tự tại các cảng hàng không, sân bay.

“Tôi tin tưởng rằng, với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, ngành hàng không sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, đồng thời tìm kiếm được những cơ hội mới để phát triển và bứt phá trong thời gian tới”, Cục trưởng Uông Việt Dũng nhấn mạnh.