Chủ động dự báo, cảnh báo thiên tai

Do ảnh hưởng của gió mùa và sự phức tạp về địa hình, cho nên Việt Nam thường chịu tác động mạnh về thời tiết như bão, lụt, hạn hán... Để chủ động dự báo, cảnh báo thiên tai, Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN và MT) đã xây dựng được mạng lưới trạm quan trắc khí tượng thủy văn (KTTV) rộng khắp trên cả nước, qua đó góp phần làm giảm các thiệt hại do thiên tai gây ra hằng năm.

Kiểm tra trang thiết bị quan trắc tại Trạm khí tượng Hải văn Hòn Dấu. Ảnh: THÙY TRANG
Kiểm tra trang thiết bị quan trắc tại Trạm khí tượng Hải văn Hòn Dấu. Ảnh: THÙY TRANG

Theo Tổng cục Khí tượng thủy văn (Bộ TN và MT): Hiện tượng ENSO (để chỉ cả hai hiện tượng El Nino và La Nina) được dự báo sẽ duy trì trạng thái El Nino yếu từ nay cho tới khoảng tháng 7, tháng 8-2019 với xác suất từ 60% đến 70%. Đến cuối năm 2019, ENSO có khả năng trở về trạng thái trung tính. Như vậy, có thể nhận định, EL Nino năm 2018 - 2019 có cường độ yếu và không kéo dài. Mùa bão năm 2019 trên khu vực Biển Đông có xu hướng hoạt động muộn hơn so trung bình nhiều năm. Dự báo số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta trong năm 2019 ít hơn so trung bình hằng năm. Có khả năng xuất hiện khoảng từ 10 đến 12 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và trong đó có khoảng từ bốn đến năm cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền, tập trung nhiều ở Trung Bộ.

Về nhiệt độ năm 2019, dự báo từ tháng 4 đến tháng 8-2019, trên cả nước, phổ biến ở mức cao hơn trung bình hằng năm cùng thời kỳ khoảng từ 0,5 đến 1,0 oC. Đáng chú ý, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm tại các khu vực Tây Bắc Bộ và Trung Bộ. Các đợt nắng nóng có khả năng tập trung từ tháng 4 đến tháng 5 ở phía Tây Bắc Bộ; từ tháng 5 đến tháng 6 ở Đông Bắc Bộ và từ tháng 5 đến tháng 8 ở khu vực Bắc và Trung Trung Bộ. Về mưa lũ, đỉnh lũ trên các sông, suối khu vực Bắc Bộ phổ biến ở mức báo động (BĐ) 2 và BĐ3; một số sông, suối nhỏ trên BĐ3. Lũ quét và sạt lở đất có khả năng xuất hiện sớm ngay từ các tháng đầu mùa mưa lũ, nhiều đợt lũ quét và sạt lở đất tập trung tại vùng núi phía Tây Bắc. Trong năm 2019, tại vùng biển khu vực Nam Bộ, triều cường sẽ xuất hiện vào những ngày đầu tuần tháng 10, 11 và 12. Trong khi đó, tại vùng biển Nam Trung Bộ, nguy cơ triều cường cao tập trung vào giữa tháng 10, 11 và 12.

Tổng cục trưởng Tổng cục KTTV Trần Hồng Thái cho biết: Là cơ quan có nhiệm vụ dự báo, cảnh báo phục vụ phòng, chống thiên tai, những năm qua, lĩnh vực KTTV đã được Nhà nước quan tâm đầu tư. Đến nay, cả nước có hơn 600 trạm KTTV, hải văn, ra-đa thời tiết, định vị sét... và gần 800 trạm, điểm đo mưa. Mạng lưới trạm từng bước được hiện đại hóa, tự động hóa phục vụ đo đạc, thu thập kịp thời, chính xác số liệu KTTV, phục vụ tốt công tác dự báo, cảnh báo khí hậu thủy văn và giám sát biến đổi khí hậu. Qua đó, góp phần làm giảm các thiệt hại do thiên tai gây ra ở nước ta hằng năm. Hiện, đã thực hiện các bản tin cảnh báo mưa lớn định lượng, trong khu vực xảy ra mưa lớn diện rộng, dự báo đến từng khu vực nhỏ với lượng mưa tích lũy từ 3 đến 6 giờ, cho đến hạn dự báo 24 giờ. Xây dựng được các bản đồ mưa cực đại cho các khu vực hiện đang, hoặc sẽ xảy ra mưa lớn diện rộng với tần suất phát hành ba giờ một lần, phục vụ ra các bản tin; bản đồ lũ quét, sạt lở đất với tần suất từ 3 đến 6 giờ/lần. Tuy nhiên, theo Phó Giám đốc Đài KTTV khu vực Đông Bắc Phan Văn Đoàn, hiện nay, mạng lưới trạm KTTV trên Đài KTTV khu vực còn rất thưa, số liệu quan trắc chủ yếu bằng thủ công. Đối với các tỉnh vùng núi cao, nơi có địa hình biến đổi mạnh mẽ, mạng lưới điểm đo mưa chưa đủ dày để đáp ứng nhu cầu phục vụ công tác dự báo. Việc cải tiến và đa dạng hóa các bản tin, chuẩn hóa mẫu bản tin đã được thực hiện nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế…

Để tiếp tục chủ động, nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo về KTTV, Bộ TN và MT kiến nghị Chính phủ tiếp tục đầu tư mới và tăng nguồn lực duy trì ổn định của các hệ thống quan trắc, dự báo, cảnh báo, truyền tin KTTV trên cả nước. Tiếp tục tăng số điểm đo mưa để bảo đảm mật độ từ 40 đến 120 km2/điểm; tiếp tục ưu tiên đầu tư xây dựng các hệ thống hỗ trợ kỹ thuật, phát triển công nghệ dự báo số; hệ thống dự báo thời tiết, thiên tai KTTV dựa trên công nghệ trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; xây dựng mô hình dự báo bão chuyên dụng của Việt Nam; hệ thống giám sát biến đổi khí hậu toàn quốc; hệ thống giám sát hạn hán, xâm nhập mặn cho vùng đồng bằng sông Cửu Long, khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tăng cường hợp tác song phương và đa phương để trao đổi thông tin dữ liệu KTTV.

Có thể bạn quan tâm

Chân dung hai nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai. (Ảnh minh họa: Nobelprize.org)

Nobel Hóa học 2026 vinh danh nghiên cứu về hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2026 thuộc về nhà khoa học Henri Kagan (Đại học Paris-Sud, Pháp) và nhà khoa học Kenso Soai (Đại học Khoa học Tokyo, Nhật Bản) với công trình nghiên cứu về các hiệu ứng phi tuyến tính và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho Đắk Lắk bứt phá vươn lên trong giai đoạn mới

Hội thảo nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.