Mặc dù thành phố đã có nhiều nỗ lực, nhưng thực tế cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội vẫn quá khiêm tốn so với nhu cầu ngày một tăng. Thiếu quỹ đất sạch, thủ tục pháp lý kéo dài, cộng với thu hút đầu tư hạn chế... đang khiến chính sách về nhà ở xã hội rơi vào thế “giậm chân tại chỗ” như nhiều địa phương trên cả nước...
Bài 1: Những bất cập cần tháo gỡ
Đà Nẵng, thành phố được mệnh danh “đáng sống”, là điểm đến mơ ước của nhiều người. Tuy nhiên, đằng sau sự phát triển năng động ấy, một nỗi lo canh cánh trong lòng hàng chục vạn người lao động, công nhân, viên chức và người trẻ ở đây là có chốn “an cư” để yên tâm “lạc nghiệp”. Bài toán nhà ở xã hội (NƠXH) được kỳ vọng như “phao cứu sinh” với nhiều người lao động. Tuy nhiên hiện nay tại Đà Nẵng, việc phát triển mô hình này vẫn còn nhiều vướng mắc cần chung tay vượt qua.
AN CƯ NHƯNG CHƯA “AN TÂM”
Dù được ưu đãi, tuy nhiên đối với nhiều người lao động có thu nhập thấp, giá bán NƠXH vẫn là một khoản chi lớn. Tại dự án An Trung 2, giá bán mức bình quân là 16.207.395 đồng/m2, đã bao gồm lợi nhuận và thuế GTGT nhưng chưa bao gồm hệ số K (hệ số điều chỉnh giá đất) và phí bảo trì 2%. Một số dự án khác có giá bán dao động từ 9,4 đến 10,5 triệu đồng/m² tùy diện tích và vị trí.
Để mua được, người thu nhập thấp phải vay ngân hàng khoản tiền lớn. Gánh nặng trả nợ gốc và lãi hằng tháng không dễ dàng, nhất là khi thu nhập không ổn định. Các gói vay ưu đãi từ ngân hàng chính sách xã hội đôi khi cũng có điều kiện nhất định và chưa thật sự dễ tiếp cận với tất cả đối tượng.
Vợ chồng chị Phan Thị Quỳnh Nhung đều là công nhân Công ty Murata Manufacturing tại Khu công nghiệp Hòa Khánh. Chị Nhung từ Quảng Trị vào Đà Nẵng làm việc, còn chồng là người Đà Nẵng nhưng gia đình đông con. Sau khi cưới, hai người phải thuê trọ. Lương vợ chồng chị mỗi tháng 15 triệu đồng. Tiền thuê trọ và chi phí sinh hoạt mất 10 triệu đồng. Chị Nhung cho biết, có tháng chi tiêu không đủ, phải mượn thêm tiền người thân, bạn bè. Sau giờ tan ca, chồng chị đăng ký chạy dịch vụ Grab để kiếm thêm thu nhập.
Khi công ty thông báo về NƠXH Hòa Khánh dành cho công nhân, chị Nhung liên hệ với chủ đầu tư để được hướng dẫn làm hồ sơ mua nhà. Với tiền tích góp, vàng cưới và khoản vay bên nội, ngoại, hai vợ chồng gom được 200 triệu đồng. Căn 1 phòng ngủ có giá hơn 600 triệu đồng, cho nên chị quyết định vay ngân hàng với lãi suất ưu đãi. Hiện vợ chồng chị Nhung phải trả lãi khoảng 3 triệu đồng mỗi tháng, chưa tính khoản gốc.
Con đường tìm đến NƠXH của vợ chồng chị Hà (giáo viên mầm non) và anh Việt (sĩ quan bộ đội chuyên nghiệp) cùng quê ở Quảng Trị cũng gặp nhiều nỗi gian truân. Chồng chị Hà nhận công tác tại Đà Nẵng cho nên chị chuyển vào cùng chồng. Hai mẹ con chị Hà thuê trọ với giá 3 triệu đồng/tháng. Thu nhập hai vợ chồng khoảng 20 triệu đồng/tháng.
Sau khi được giới thiệu, vợ chồng chị Hà quyết định làm hồ sơ mua NƠXH tại dự án The Ori Garden. Do mới đăng ký hộ khẩu tạm trú, việc kê khai theo mẫu CT07 và xác nhận lao động trên địa bàn, chị Hà phải về Quảng Trị nhiều lần để hoàn thiện hồ sơ xác nhận về cư trú và thu nhập. Cả hai “ăn không ngon, ngủ không yên” khi chờ giấy tờ. Sau khi mua được căn nhà, áp lực tài chính đè nặng với tiền lãi và gốc phải trả hằng tháng.
“Giờ phải dành dụm, tiết kiệm để trả nợ nhưng được ở trong ngôi nhà của mình là an ủi rất lớn. Mỗi tháng, chúng tôi phải trả hơn 3 triệu đồng tiền lãi, phí dịch vụ và sinh hoạt phí tốn cả chục triệu đồng, cho nên phải tằn tiện từng đồng”, chị Hà bộc bạch.
KHÓ KHĂN PHÁT SINH
Vợ chồng anh Huy từ Quảng Trị vào Đà Nẵng lập nghiệp nhưng không may mắn như vợ chồng chị Nhung và chị Hà. Với dự án NƠXH An Trung 2, vợ chồng anh Huy nộp hồ sơ nhưng bị loại vì vợ anh làm ở Trung tâm tiêm chủng vắc-xin Đà Nẵng có tháng lương vượt quá 15 triệu đồng.
Dự án Khu dân cư An Trung 2 do liên danh Công ty cổ phần Đức Mạnh và Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng 579 thực hiện. Dự án gồm ba khối nhà chung cư (khối nhà A có 18 tầng, khối nhà B có 15 tầng, khối nhà C có 12 tầng) với tổng số 957 căn hộ.
Sau khi Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng thông báo về giá bán căn hộ bình quân hơn 16,2 triệu đồng/m2, số lượng căn hộ NƠXH mở bán đợt này là 633 căn hộ (khối nhà A có 288 căn hộ, khối nhà B có 345 căn hộ). Thời gian đăng ký từ ngày 30/6 đến hết ngày 22/7/2025. Ngay trong đêm 29/6 và ngày 30/6, hàng nghìn người tập trung và thức trắng đêm tại trụ sở chủ đầu tư để xếp hàng nộp hồ sơ. Tình trạng này dẫn đến cảnh tượng hỗn loạn, gây mất an ninh trật tự.
Một người muốn thuê mua NƠXH cần hoàn thành bộ hồ sơ, gồm: Đơn đăng ký thuê mua NƠXH; giấy xác nhận về đối tượng; hai loại giấy xác nhận về điều kiện nhà ở; hai loại giấy xác nhận về điều kiện thu nhập; giấy xác nhận cư trú… Nếu hoàn thành hồ sơ trong điều kiện thuận lợi cũng mất gần hai tháng. Việc xác nhận thu nhập gặp khó khăn khi chính quyền địa phương khó nắm bắt thu nhập thực tế của người dân, khiến nhiều lao động thu nhập thấp khó tiếp cận NƠXH...
(Còn nữa)
