Chiến thắng trận đầu của lực lượng Hải quân – Bản hùng ca vang mãi

Giữa mịt mù bom đạn của những ngày đầu Tháng Tám năm 1964, Hải quân nhân dân Việt Nam đã viết nên chiến công oanh liệt đầu tiên - trận đánh lịch sử đánh đuổi tàu khu trục Maddox của đế quốc Mỹ khỏi hải phận nước ta.

Thứ Tư, ngày 06/08/2025 - 07:07

Biên đội tàu Lữ đoàn 172 huấn luyện trên biển.

Chiến thắng ấy trở thành mốc son chói lọi trong hành trình bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc. Hơn 60 năm sau, tại Lữ đoàn 172 - đơn vị trực tiếp góp công trong trận đầu chiến thắng, bản hùng ca năm ấy vẫn vang vọng qua từng khẩu lệnh huấn luyện, từng nhịp tuần tra… tiếp thêm niềm tin, ý chí cho các thế hệ người lính biển hôm nay.

“Trong trận đánh ngày 2/8/1964, Phân đội 3 thuộc Tiểu đoàn 135 - một trong những lực lượng tiền thân của Lữ đoàn 172, Vùng 3 Hải quân ngày nay, đã thể hiện ý chí thép và tinh thần quyết tử vì Tổ quốc. Dưới làn mưa bom, bão đạn, ba tàu phóng lôi 333, 336, 339 của ta kiên cường lao lên đánh đuổi tàu khu trục Maddox của đế quốc Mỹ xâm phạm hải phận nước ta.

Dù hai tàu bị thương, một số đồng chí hy sinh, bị thương, tàu 333 do Trung úy Nguyễn Xuân Bột, Phân đội trưởng kiêm Thuyền trưởng tàu 333 chỉ huy vẫn dũng cảm tiến công, tiếp cận gần mục tiêu, phóng ngư lôi và bắn quét lên mặt boong tàu địch, làm tàu địch bị thương và buộc phải tháo chạy ra khỏi vùng biển chủ quyền của ta. Đó là trận ra quân đầu tiên đã chiến thắng của Hải quân nhân dân Việt Nam”, Đại tá Lê Quang Bình, nguyên Trưởng ban Tổng kết-Lịch sử công tác Đảng, công tác chính trị, Quân chủng Hải quân xúc động chia sẻ khi nhắc về chiến công oanh liệt ấy.

1-tau-khu-truc-maddox-xam-pham-vung-bien-mien-bac-nam-1964-anh-tu-lieu.jpg — Tàu khu trục Maddox xâm phạm vùng biển miền bắc năm 1964. (Ảnh tư liệu)

Chiến thắng trận đầu ngày 2, 5/8/1964 đã đi vào lịch sử dân tộc như một bản anh hùng ca của lòng quả cảm và ý chí sắt đá. Khi đế quốc Mỹ dựng lên cái gọi là “sự kiện Vịnh Bắc Bộ” để lấy cớ leo thang chiến tranh, chúng đã huy động hàng trăm máy bay ném bom đánh phá vùng biển, vùng trời miền bắc. Nhưng chính trong giờ phút ấy, những cán bộ, chiến sĩ Hải quân còn rất trẻ, cùng các lực lượng phòng không, không quân, dân quân tự vệ và nhân dân miền biển đã lập nên chiến công vang dội: bắn rơi 8 máy bay, bắn bị thương nhiều chiếc khác, bắt sống giặc lái Mỹ. Đây là chiến thắng đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam trước một đối thủ vượt trội về vũ khí, kỹ thuật, khởi đầu cho hàng loạt chiến công rực rỡ sau này.

Tại Lữ đoàn 172 hôm nay, khí thế huấn luyện, rèn luyện, sẵn sàng chiến đấu luôn sôi nổi, chính quy, vững chắc như một sự tiếp nối hào hùng từ trận đầu chiến thắng. Những con tàu chiến hiện đại lặng lẽ neo trên cầu cảng như những chiến binh gác biển. Dưới tàu, từng kíp chiến đấu cần mẫn kiểm tra trang bị, luyện tập theo phương án, như một phần nhịp sống thường nhật.

2-bo-doi-hai-quan-danh-tra-may-bay-my-tai-lach-truong-thanh-hoa-ngay-5-8-1964.jpg — Bộ đội Hải quân đánh trả máy bay Mỹ tại Lạch Trường (Thanh Hóa) ngày 5/8/1964. (Ảnh tư liệu)

Lữ đoàn xác định huấn luyện chiến đấu là nhiệm vụ chính trị trung tâm trong thời bình, là điều kiện tiên quyết để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đơn vị tổ chức huấn luyện theo phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc” và đột phá “Cơ bản, làm chủ, chuyên sâu trong khai thác, sử dụng vũ khí trang bị kỹ thuật và nâng cao chất lượng huấn luyện cán bộ”. Bộ đội được rèn luyện toàn diện cả kỹ, chiến thuật, khả năng xử trí tình huống thực tế trên biển, đặc biệt trong điều kiện ban đêm, thời tiết phức tạp, tăng cường huấn luyện trong khi làm nhiệm vụ trên biển.

Cán bộ Nhà máy X52 (Quân chủng Hải quân) huấn luyện làm chủ trang bị kỹ thuật. (Ảnh: VŨ HƯỞNG)

Phát huy truyền thống Chiến thắng trận đầu, xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại

05/08/2024 06:41

Bên cạnh đó, công tác giáo dục chính trị, xây dựng bản lĩnh và ý chí quyết tâm được tiến hành toàn diện. Các hình thức sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, tuyên truyền trực quan... được đẩy mạnh, kết hợp với sinh hoạt chi bộ, chi đoàn sát thực tế, sát nhiệm vụ. Lữ đoàn tập trung thực hiện tốt đột phá “2 chất lượng, 2 nêu cao”, xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, cán bộ, đảng viên gương mẫu, chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Lữ đoàn 172 huấn luyện cẩu nhận ngư lôi. (Ảnh: HQ)

Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Lữ đoàn chú trọng nâng cao khả năng nghiên cứu, đánh giá, nhận định tình hình. Đồng thời, huấn luyện thành thục các phương án; phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với cơ quan cấp trên, đơn vị bạn để tổ chức, xây dựng thế trận liên hoàn, vững chắc trên biển, xử lý hiệu quả các tình huống, không để bị động, bất ngờ, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, lợi ích quốc gia trên biển.

Trải qua 59 năm xây dựng, trưởng thành, Lữ đoàn 172 luôn hoàn thành tốt và xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Lữ đoàn 172 và Tàu 331 được tuyên dương danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân"; nhiều lần được tặng cờ thi đua, huân chương các hạng. Một điều quý giá là lớp lớp cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 172 luôn tự hào về truyền thống, luôn tâm niệm: được tiếp bước cha anh là vinh dự, giữ vững chủ quyền Tổ quốc là sứ mệnh thiêng liêng.

4-lu-doan-172-hoan-thanh-xuat-sac-nhiem-vu-ban-dan-that.jpg — Lữ đoàn 172 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bắn đạn thật. (Ảnh: HQ)

Đại tá Nguyễn Xuân Hòa, Chính ủy Lữ đoàn 172 khẳng định: “Chiến thắng trận đầu không chỉ là một dấu mốc lịch sử, mà còn là điểm tựa tinh thần cho thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay. Lữ đoàn đã và đang đẩy mạnh giáo dục truyền thống bằng những hành động thiết thực, từ đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, đến xây dựng chính quy, làm chủ vũ khí trang bị kỹ thuật hiện đại. Mỗi cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn đều hiểu rằng: được kế tục truyền thống cha anh là vinh dự lớn, và giữ vững chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc là trách nhiệm không thể lơ là một phút giây”.

Trên từng khẩu pháo, ống phóng tên lửa, bảng điều khiển hiện đại là bàn tay và trí tuệ của cán bộ, chiến sĩ Hải quân hôm nay, nêu cao bản lĩnh, vững vàng chuyên môn, giàu lòng tự hào và niềm tin vào lý tưởng.

Đại úy Lê Trung Đức, Thuyền trưởng Tàu 276, Hải đội 132, Lữ đoàn 172 chia sẻ: “Hiểu sâu sắc lịch sử Chiến thắng trận đầu, chúng tôi thấy mình nhỏ bé trước những hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh. Nhưng cũng từ đó mà càng ý thức rõ trách nhiệm của người lính biển trong thời bình. Biển đảo còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, nhưng trái tim người lính biển luôn vững vàng bởi truyền thống và lý tưởng chiến đấu của mình”.

Với các sĩ quan trẻ mới ra trường, ký ức lịch sử ấy trở thành điểm tựa để phấn đấu. Trung úy Lê Sỹ Quý, ngành trưởng thông tin Tàu 20, Hải đội 132 chia sẻ: “Khi còn đi học, em biết về chiến thắng trận đầu qua các trang sách, báo. Bây giờ được về công tác tại Lữ đoàn 172 – đơn vị góp công trong trận chiến ấy, em thấy mình càng phải phấn đấu học tập, rèn luyện, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ để xứng đáng với truyền thống vẻ vang của đơn vị”.

Ngày kỹ thuật ở Hải đội 132, Lữ đoàn 172. (Ảnh: CTV)

Theo Đại tá Nguyễn Công Thắng, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Quân chủng Hải quân: “Chiến thắng trận đầu là kết quả của tư duy tác chiến sáng tạo, chiến lược thông minh và sự kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. Nó khẳng định một chân lý: không phải vũ khí hiện đại quyết định chiến thắng, mà là con người và ý chí dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng. Trong tình hình biển, đảo hiện nay, càng cần phát huy tinh thần ấy để xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc”.

Bản hùng ca năm 1964 vẫn vang mãi, trong từng giờ huấn luyện, trong từng ca trực chiến, từng hiệu lệnh... của những người lính biển hôm nay, nơi đầu sóng, ngọn gió.

NINH CƠ - THÙY LIÊN