Tiếp đó, ngày 5/8, Quân chủng Hải quân đã hiệp đồng với lực lượng phòng không ba thứ quân và nhân dân các địa phương ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Bình đập tan cuộc tiến công “Mũi tên xuyên” của đế quốc Mỹ, bảo vệ vùng biển, vùng trời miền bắc.
Hải quân nhân dân Việt Nam là một thành phần lực lượng của Quân đội nhân dân Việt Nam, được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện.
Gần 70 năm xây dựng, chiến đấu, Hải quân nhân dân Việt Nam đã được tôi luyện và trưởng thành trong các cuộc chiến tranh giải phóng, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và trong công cuộc xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Hải quân đã vượt qua nhiều hy sinh gian khổ và thử thách, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ, lập nhiều chiến công xuất sắc, tô thắm truyền thống vẻ vang của Quân chủng anh hùng.
Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tuy còn non trẻ “sau 9 năm thành lập”, song ngay trong trận đầu thử lửa, với trí thông minh, lòng dũng cảm, tinh thần mưu trí, sáng tạo vượt qua mọi khó khăn gian khổ, với tinh thần dám đánh, quyết đánh và biết đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, Hải quân nhân dân Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng vũ trang và nhân dân các địa phương dũng cảm chiến đấu, bắn rơi tám máy bay, bắn bị thương nhiều chiếc khác, bắt sống giặc lái Mỹ đầu tiên trên vùng biển, vùng trời miền bắc, làm nên chiến thắng trận đầu đầy oanh liệt.
Chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5/8/1964 của Hải quân nhân dân Việt Nam và quân dân miền bắc là mốc son chói lọi trong trang sử vàng về truyền thống chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn, tầm nhìn xa trông rộng, sáng suốt, tài tình của Đảng, Bác Hồ kính yêu trước âm mưu, thủ đoạn leo thang chiến tranh ra miền bắc của đế quốc Mỹ; biểu hiện sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của lòng yêu nước vô bờ bến, căm thù giặc Mỹ xâm lược; của tinh thần đoàn kết quân dân cá nước, đồng cam cộng khổ, chung lưng đấu cật, sẵn sàng hy sinh quên mình cho độc lập tự do, thống nhất đất nước...
Phát huy truyền thống, kinh nghiệm cùng những bài học thành công của Chiến thắng trận đầu, Hải quân nhân dân Việt Nam đã kế thừa, vận dụng và phát triển sáng tạo trong sự nghiệp bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc trong điều kiện lịch sử mới.
Đó là, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, với tinh thần của Chiến thắng trận đầu, cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng đã mưu trí, dũng cảm, ngoan cường chiến đấu, bắn rơi hàng trăm máy bay phản lực hiện đại của Mỹ, rà phá hàng nghìn quả thủy lôi, bảo vệ nhân dân, bảo vệ các khu công nghiệp, các đầu mối giao thông quan trọng, các thành phố lớn của miền bắc, góp phần đánh thắng chiến tranh leo thang phá hoại của đế quốc Mỹ ra miền bắc.
Chiến đấu trong lòng địch, Hải quân nhân dân đã sáng tạo ra cách đánh đặc công độc đáo, táo bạo trên chiến trường Cửa Việt-Đông Hà, đánh chìm, đánh hỏng hơn 300 tàu chiến của Mỹ-nguỵ, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, lập nên chiến công đặc biệt xuất sắc.
Trên con đường Hồ Chí Minh trên biển, cán bộ, chiến sĩ Quân chủng Hải quân đã chấp nhận mọi gian khổ hy sinh, vận chuyển cán bộ và hàng nghìn tấn vũ khí, chi viện đắc lực cho miền nam, góp phần quan trọng vào việc duy trì và phát triển chiến tranh sau lưng địch. Đường Hồ Chí Minh trên biển mãi mãi là một huyền thoại bất tử trong cuộc chiến tranh cứu nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam.
Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Hải quân nhân dân đã phối hợp hoạt động trên hướng biển, đặc biệt cùng với một bộ phận lực lượng vũ trang Quân khu 5, thần tốc táo bạo, chủ động tiến công giải phóng quần đảo Trường Sa, góp phần vào thắng lợi trọn vẹn của dân tộc.
Quân chủng cũng đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế vẻ vang của mình, liên tục 10 năm (1979-1989) đứng chân trên chiến trường nước bạn, góp phần bảo vệ thành quả cách mạng và công cuộc lao động hồi sinh của nhân dân Campuchia.
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng đã nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, kể cả hy sinh xương máu kiên quyết, kiên trì, kiên cường, dũng cảm ngăn chặn âm mưu và hành động xâm phạm quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam trên các vùng biển.
Những năm tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo đã và đang đặt yêu cầu mới, khẩn trương đối với Quân chủng Hải quân.
Trong bối cảnh đó, Hải quân nhân dân Việt Nam đang tiếp tục được Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng quan tâm xây dựng tiến thẳng lên hiện đại, là lực lượng nòng cốt quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Từ nền tảng truyền thống của Quân chủng và những bài học kinh nghiệm trong Chiến thắng trận đầu và truyền thống gần 70 năm xây dựng, chiến đấu trưởng thành chính là hành trang, nguồn lực tinh thần quý giá để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ hải quân ngày nay vượt qua khó khăn, gian khổ, đoàn kết, lập nên những chiến công mới; xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ được giao, trước hết Quân chủng Hải quân sẽ tập trung xây dựng Quân chủng vững mạnh về chính trị làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu.
Quán triệt, thực hiện có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về biển, đảo; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; nêu cao khí phách kiên cường, dũng cảm, mài sắc ý chí chiến đấu, vững vàng niềm tin chiến thắng, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng trong mọi tình huống, nhất là trong điều kiện chiến tranh địch có sử dụng vũ khí công nghệ cao.
Quân chủng Hải quân thường xuyên nêu cao cảnh giác, chủ động nắm chắc tình hình trên biển, nâng cao khả năng dự báo, kịp thời tham mưu với Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về chủ trương, đối sách xử lý các vấn đề trên biển; duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu, xử trí kịp thời các tình huống, không để bị động, bất ngờ; chủ động phối hợp, hiệp đồng với các lực lượng xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên biển ngày càng vững chắc; phát huy sức mạnh tổng hợp, toàn diện trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc; không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện; tiếp tục nghiên cứu, vận dụng những bài học kinh nghiệm quý báu trong Chiến thắng trận đầu để bổ sung, phát triển lý luận nghệ thuật quân sự hải quân phù hợp tình hình nhiệm vụ, tổ chức biên chế và vũ khí trang bị hiện có.
Cùng với đó, Quân chủng tăng cường các hoạt động đối ngoại, hợp tác về quân sự, quốc phòng giữa Hải quân nhân dân Việt Nam với hải quân các nước, nhất là với các nước trong khu vực, tạo sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, kịp thời phối hợp giải quyết bất đồng và các vấn đề nảy sinh trên biển, xây dựng vùng biển hòa bình ổn định, ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; làm tốt công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật cho các nhiệm vụ; quan tâm phát triển tiềm lực khoa học công nghệ, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, năng động, sáng tạo trong nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, ứng dụng công nghệ, cải tiến vũ khí trang bị kỹ thuật.
Quân chủng thường xuyên chăm lo xây dựng, củng cố mối quan hệ đoàn kết quân dân; tích cực tham gia phát triển kinh tế-xã hội trên các vùng biển, đảo; chủ động quan hệ chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các địa phương và các cơ quan, đơn vị trên địa bàn; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, giúp đỡ nhân dân xóa đói, giảm nghèo, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ ngư dân, xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh; tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển” và Hoạt động “Hải quân nhận đỡ đầu con ngư dân”, góp phần làm sáng đẹp hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Hải quân” thời kỳ mới.
