Chia sẻ kinh nghiệm về bảo quản tài liệu mộc bản tại các nước châu Á

NDĐT- Sáng 11-11, tại TP Đà Lạt (Lâm Đồng), Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phối hợp Hiệp hội Mộc bản quốc tế, tổ chức tọa đàm quốc tế “Chia sẻ kinh nghiệm về công tác bảo quản tài liệu mộc bản tại các nước châu Á”.

Mộc bản triều Nguyễn đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV.
Mộc bản triều Nguyễn đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV.

Hơn 40 nhà nghiên cứu đến từ Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương, trung tâm di sản tư liệu, bảo tàng, viện nghiên cứu, trường đại học các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam tham dự.

Hơn 20 tham luận tại hội thảo tập trung các nội dung cơ bản, như: Thực trạng bảo quản các khối tài liệu mộc bản và cách bảo quản, những giải pháp bảo quản mộc bản trên cơ sở nghiên cứu về gỗ, lý luận về bảo quản mộc bản và giới thiệu một số khối tài liệu mộc bản tiêu biểu.

Cụ thể, một số tham luận như: “Bảo quản các di sản tư liệu mộc bản ở Việt Nam - nhìn từ góc độ quản trị rủi ro” của PGS, TS Vũ Thị Phụng; “Điều kiện môi trường bảo quản tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn” của TS Vũ Mạnh Tường và GS, TS Phạm Văn Chương; “Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà - Khuyết tật trên mộc bản và giải pháp khắc phục” của PGS, TS Nguyễn Thị Bích Ngọc; “Những giải pháp khắc phục tình trạng nứt vỡ của Mộc bản Triều Nguyễn” của TS Nguyễn Trọng Kiên; “Thực trạng mộc bản Nhật Bản, xử lý tài liệu trước khi số hóa và tu bổ, phục chế” của PGS, TS Takaaki Kaneko; “Bảo vệ, bảo quản và phát huy mộc bản cổ tại Bảo tàng ván khắc in Dương Châu - Trung Quốc” của tác giả Trang Chí Quân, Vương Tiêu Tiêu; “Chiến lược và sứ mệnh của công tác hợp tác quốc tế trong việc bảo quản di sản tư liệu” của tác giả Kim Kwi Bae,…

Mộc bản là loại hình tài liệu đặc biệt quý hiếm, chỉ có tại một số nước, như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Việt Nam và một số nước khác thuộc khu vực châu Á, phản ánh đặc trưng lịch sử, văn hóa của mỗi quốc gia, dân tộc. Ở Việt Nam, có ba tư liệu mộc bản đã được công nhận Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO, gồm “Mộc bản triều Nguyễn” (2009), hiện đang bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV; “Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm” (2012), do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang quản lý; “Mộc bản Trường học Phúc Giang” (2016), thuộc sở hữu của dòng họ Nguyễn Huy tại Hà Tĩnh.

Tại tọa đàm, Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Nguyễn Thị Nga cho rằng, trước những thách thức của thời gian và xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan, mộc bản ở các nước và Việt Nam đều gặp phải những vấn đề về tình trạng vật lý, nếu không có những biện pháp kịp thời, sẽ gây những hư hỏng khó có thể khắc phục. Tại Việt Nam, thời gian qua, Chính phủ đả dành nhiều quan tâm cho ngành lưu trữ để bảo quản an toàn và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ, tài liệu mộc bản.

Lịch sử hình thành tài liệu mộc bản cách đây hàng trăm năm, bảo quản trong nhiều điều kiện khác nhau, tài liệu mộc bản đang ngày một xuống cấp về chất lượng và tình trạng vật lý. Qua tọa đàm, các tác giả đều nhận thức và đánh giá cao vai trò của tài liệu mộc bản trong lịch sử và hiện tại. Đồng thời, nhấn mạnh sự cần thiết cần nghiên cứu các biện pháp, nhằm bảo quản lâu dài khối tài liệu mộc bản cho hôm nay và mai sau.

Trong khuôn khổ chương trình, sáng 12-11, tại TP Đà Lạt, các đại biểu tham quan và thảo luận về Mộc bản triều Nguyễn tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV.

Có thể bạn quan tâm

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026. (Ảnh: BẢO LONG)

Nguồn lực quốc gia từ ngoại giao văn hóa

Ngoại giao văn hóa cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động giao lưu, quảng bá hình ảnh hay tổ chức sự kiện; đó có thể là một cơ chế kết nối nguồn lực trong nước với tri thức, thị trường, công nghệ, vốn và mạng lưới quốc tế.

Không gian ấn tượng của triển lãm "CHATS" trước giờ khai mạc. (Ảnh: THỤY PHƯƠNG)

Mèo trong thế giới tạo hình nghệ thuật của Phan Hiền Nhân

Hơn 50 tác phẩm về mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tại triển lãm "CHATS" diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Từ hình tượng gần gũi trong đời sống, mèo được họa sĩ chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình giàu màu sắc, qua đó gợi mở những trạng thái, cảm xúc và suy tư về con người.

Người dân thắp hương tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Lan tỏa giá trị văn hóa, khơi dậy hào khí dân tộc qua Lễ hội Nguyễn Trung Trực

Đầu tháng 10, hòa chung không khí trang nghiêm, tự hào, tỉnh An Giang tổ chức Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868-2026). Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, xúc tiến du lịch, lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ vị anh hùng áo vải kiên trung, khơi dậy tinh thần đoàn kết dân tộc.

Các đại biểu dự lễ công bố chương trình "Chắp cánh tuổi thơ".

Báo Nhân Dân tổ chức chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”

Chiều 6/10, Báo Nhân Dân tổ chức lễ công bố chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”, với chủ đề “Hành trình của ước mơ và những khám phá diệu kỳ”. Chương trình được tổ chức nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 và nhằm tạo thêm một không gian văn hóa dành cho thiếu nhi và gia đình.

Tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. (Ảnh: Duy Doanh)

Kết nối di sản văn hóa ruộng bậc thang

Từ Tú Lệ, Mù Cang Chải sang Sa Pa, về Bản Liền, tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. Liên kết các điểm đến để du khách lưu lại lâu hơn, người dân được hưởng lợi nhiều hơn là hướng đi giúp du lịch địa phương phát triển bền vững.

“Trở về thời khắc thiêng liêng” đưa công chúng "xuyên không", trải nghiệm thời khắc lịch sử ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo (VR). (Ảnh: VOV)

Trải nghiệm Ngày Độc lập 2/9 bằng công nghệ thực tế ảo

Từ ngày 10-11/10, với chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” diễn ra tại Phố sách Hà Nội (phố 19/12, phường Cửa Nam), người dân và du khách có cơ hội trở về Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo. Chương trình phục vụ công chúng từ 8-18 giờ mỗi ngày, nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.

Chấm điểm “bản sắc” cho sản phẩm công nghiệp văn hóa

Chấm điểm “bản sắc” cho sản phẩm công nghiệp văn hóa

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đề xuất đánh giá “mức độ bản sắc văn hóa Việt Nam” của sản phẩm công nghiệp văn hóa làm căn cứ hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi. Từ cách làm của một số nước, chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm quý giá trong việc đánh giá, “chấm điểm” cho sản phẩm văn hóa.

Khởi động sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026

Khởi động sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026

Lần đầu tiên sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng sẽ được tổ chức vào cuối tháng 10 với chủ đề “Lịch sử của Ngày mai”. Chương trình quy tụ hơn 20 hoạt động liên tục, hướng đến việc từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo và định hình Đà Nẵng trở thành đô thị "Di sản-Sáng tạo-Giàu bản sắc".

Nhân dân bản du lịch cộng đồng Tù Lu-Tìa Ló rất mong được đón du khách muôn phương về tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: LÊ LAN)

Tù Lu-Tìa Ló, rộn ràng đợi đón khách phương xa

Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!

Toàn cảnh Khu Nghi lễ thờ Tổ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Từ tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng đến không gian văn hóa cộng đồng

Từ ngày 9 đến 11/10, tại Khu Nghi lễ thờ Tổ, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. Chương trình góp phần khơi dậy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" và tăng cường kết nối, giao lưu văn hóa giữa các địa phương.

Giới thiệu giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: BTC)

Giới thiệu văn hóa Chăm Islam giữa lòng Thủ đô

Trong tháng 10, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch với chủ đề “Sắc hương đại ngàn” quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng, tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc. Điểm nhấn là giới thiệu không gian văn hóa Chăm Islam tỉnh An Giang. 

Vở diễn mang đến sự gặp gỡ ấn tượng giữa nghệ thuật và công nghệ. (Ảnh: Ban tổ chức)

“Sơn Thần Thủy Quái” - Sự gặp gỡ của nghệ thuật xiếc và công nghệ

Công diễn từ ngày 25/9 tại Hà Nội, vở kịch xiếc “Sơn Thần Thủy Quái” liên tục lấp kín hơn 1.200 chỗ ngồi tại Rạp Xiếc Trung ương. Sức hút ấy không chỉ đến từ những màn trình diễn kỹ thuật xiếc đặc sắc, mà còn ở cách công nghệ được kết hợp với chất liệu văn hóa dân gian để mở rộng ngôn ngữ biểu đạt của sân khấu.

Vương Thị Trang (bên trái) học nghề dệt vải, nhuộm chàm từ mẹ và các chị em trong bản.

Giữ sắc chàm bản địa trên trang phục truyền thống

Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.