Chìa khóa cho đô thị thông minh

Thực tế tại Việt Nam cho thấy, mô hình đô thị thông minh vẫn đang cần nhiều “trợ lực” để phát triển đúng hướng, bền vững và lấy con người làm trung tâm.

Người dân truy cập vào các tiện ích đô thị thông minh. Ảnh: NAM HẢI
Người dân truy cập vào các tiện ích đô thị thông minh. Ảnh: NAM HẢI

Dưới áp lực ngày càng lớn về hạ tầng, giao thông, môi trường và chất lượng sống tại các đô thị, phát triển đô thị thông minh là lời giải quan trọng để tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản trị.

Hà Nội phát triển mô hình Smart City 3.0

Đô thị thông minh (hay Smart City) là mô hình thành phố áp dụng các công nghệ hiện đại như: Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành đô thị và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi số mạnh mẽ, nhiều địa phương tại Việt Nam coi xây dựng đô thị thông minh là mục tiêu trọng tâm.

Hà Nội hiện là một trong những thành phố đi đầu hoàn thiện mô hình đô thị thông minh. Quá trình tăng tốc xây dựng và lấy ý kiến hoàn thiện Đề án phát triển đô thị thông minh đến năm 2030, tầm nhìn 2045 cho thấy quyết tâm chính trị rõ ràng, đồng thời phản ánh yêu cầu cấp bách trong bối cảnh Thủ đô phải đối mặt với hàng loạt thách thức về giao thông, môi trường và năng lực quản trị đô thị.

Dự thảo Đề án phát triển đô thị thông minh thành phố Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được thiết kế theo mô hình Smart City 3.0, lấy dữ liệu làm trung tâm, người dân và doanh nghiệp là đối tượng thụ hưởng. Cấu trúc bốn lớp gồm hạ tầng thông minh, dữ liệu đô thị tập trung, nền tảng số và hệ sinh thái ứng dụng thông minh. Trong đó, Trung tâm điều hành thông minh IOC được xác định là hạt nhân trong quản trị đô thị hiện đại. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành đồng bộ kiến trúc này, vận hành IOC chính quyền hai cấp, chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu, đồng thời tập trung giải quyết các vấn đề trọng tâm như lũ lụt, giao thông, môi trường, an ninh trật tự và an toàn thực phẩm. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng mô hình đô thị thông minh toàn diện gắn với tăng trưởng xanh và quản trị hiện đại.

Theo ông Lưu Đức Minh, Phó Giám đốc Học viện Cán bộ quản lý xây dựng và đô thị, Việt Nam đã sớm có Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững giai đoạn 2018 đến 2025, định hướng đến 2030. Tuy nhiên, đây là một lĩnh vực mới, đòi hỏi phải học hỏi kinh nghiệm quốc tế và từng bước cụ thể hóa trong điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Ở góc độ quản lý đô thị, ông Minh nhấn mạnh, phát triển đô thị thông minh bền vững phải bắt đầu từ quy hoạch. Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững đã xác lập khung tiếp cận đúng đắn, trong đó học hỏi kinh nghiệm quốc tế là yếu tố quan trọng.

Theo ông Lê Vũ Minh, Giám đốc Tư vấn FPT Digital, đô thị thông minh là một khái niệm phức tạp, bao trùm nhiều lĩnh vực từ hạ tầng, năng lượng, môi trường đến chính quyền số và gắn kết cộng đồng. Đánh giá xếp hạng của IMD cho thấy Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh mới ở giai đoạn đầu, phản ánh mức độ phát triển còn khiêm tốn so với quốc tế.

Cần “trợ lực” để vươn tầm

Thông qua sự hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc, dự án hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc về đô thị thông minh và công nghệ xây dựng đã được triển khai, tiêu biểu là việc thành lập Trung tâm Hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc về Đô thị Thông minh và Công nghệ Xây dựng (VKC) do Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Đất đai Hàn Quốc khởi xướng từ năm 2022. Mục tiêu nhằm chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển các giải pháp đô thị thông minh, ứng dụng hệ thống thông tin đô thị (UPIS) của Hàn Quốc vào Việt Nam.

Ông Kim Byung Suk, Chủ tịch Viện Kỹ thuật công trình và Công nghệ xây dựng Hàn Quốc đánh giá, hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan của hai nước là điều kiện then chốt. Mục tiêu cuối cùng của đô thị thông minh không chỉ là công nghệ mà là nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân.

Ở góc nhìn rộng hơn, theo ông Ngô Trung Hải, Tổng Thư ký Hiệp hội các đô thị Việt Nam, nhiều đô thị hiện nay mới dừng ở mức hiểu khái niệm hoặc triển khai các trung tâm điều hành thiên về camera và giao thông. Đô thị thông minh không thể chỉ là “đô thị camera”, mà phải là một mô hình tổng thể gồm nhiều lớp, từ nền tảng tự nhiên, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số đến hạ tầng dịch vụ, tất cả hướng tới phục vụ người dân.

Việc áp dụng bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững với 17 nhóm tiêu chí và 4 cấp độ được xem là bước tiến quan trọng, giúp các đô thị xác định rõ mình đang ở đâu và lộ trình cần đi. Ông Ngô Trung Hải đánh giá, bộ tiêu chí này sẽ tạo khung tham chiếu để từng đô thị lựa chọn con đường phù hợp, tối ưu nguồn lực và tiến từng bước vững chắc.

Phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự kiên trì và cách tiếp cận toàn diện. Công nghệ chỉ là công cụ, trong khi thể chế, dữ liệu, quy hoạch, nguồn nhân lực và sự đồng thuận của người dân mới là nền tảng quyết định. Tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, hoàn thiện bộ tiêu chí và phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước sẽ là chìa khóa để đô thị thông minh không dừng ở khẩu hiệu, mà thật sự trở thành động lực nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh của các đô thị Việt Nam trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

 Thị trường xe máy điện Việt Nam chứng kiến sự mở rộng mạnh của các doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Xe máy điện bước sang giai đoạn mới

Những yêu cầu về chuyển đổi xanh, xanh hóa đô thị đang thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của xe máy điện ở Việt Nam. Thị trường đang chứng kiến xe máy điện từ vị thế phân khúc bổ sung sang lựa chọn chính trong giao thông đô thị.

Phòng tránh ngộ độc nấm

Tùy vào địa điểm cũng như thời điểm thu hoạch, mức độ độc hại của cùng một loại nấm có thể khác nhau. Dưới đây là một số biện pháp giúp bạn tránh nguy cơ ngộ độc nấm:

Du khách tham quan rừng dừa Cẩm Thanh bằng thuyền thúng (thuyền chai).

Thu phí tham quan địa danh du lịch, bảo tàng

TP Đà Nẵng đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo quy định mức thu, quản lý và sử dụng phí tham quan Khu di tích lịch sử văn hóa rừng dừa Cẩm Thanh (phường Hội An Đông) và các bảo tàng lớn trên địa bàn.

Bộ sưu tập tượng gấu

Bộ sưu tập tượng gấu

Anh Daniel Park, sống ở Illinois (Mỹ) đã sưu tập 3.482 mẫu tượng gấu đồ chơi Bearbrick (trong ảnh) và được ghi nhận là người sở hữu bộ sưu tập gấu Bearbrick lớn nhất thế giới.

Tạo nên phong cảnh yên bình.

Những cánh chim về đảo Ngọc

Đảo Ngọc (đền Ngọc Sơn, Hà Nội) đang dần trở thành một “đảo chim” độc đáo trên Hồ Gươm. Nhiều loài chim hoang dã cỡ lớn không chỉ xuất hiện mà còn làm tổ, sinh sống ổn định.

“Đẩy Đưa” trong gió biển

“Đẩy Đưa” trong gió biển

Lấy cảm hứng từ sự hòa quyện giữa chuyển động và rung động trái tim tình yêu đôi lứa trong những năm tháng rực rỡ nhất của tuổi trẻ.

MEC Livros hiện cung cấp hàng nghìn đầu sách trong nước và quốc tế. Ảnh: AGENCIA BRASIL

Brazil đẩy mạnh văn hóa đọc

Brazil mới đây triển khai ứng dụng thư viện miễn phí "MEC Livros" trên thiết bị thông minh để đưa sách đến gần hơn với người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp. Đây được cho là bước đi nhằm thúc đẩy văn hóa đọc và giảm bất bình đẳng tri thức tại quốc gia này.

“Bảo tàng hoa” khổng lồ

“Bảo tàng hoa” khổng lồ

Đầu tháng 5, Lễ hội Hoa và Vườn FYJA 2026 chính thức khai mạc tại khu Polanco, Thủ đô Mexico City (Mexico), biến đại lộ Presidente Masaryk thành không gian nghệ thuật (trong ảnh) với gần 110 tác phẩm sắp đặt hoa.

Bảo vệ mắt trước các thiết bị điện tử

Ánh sáng quá chói, thói quen lướt web hoặc video vô định hay những trận game xuyên đêm đang bào mòn thị lực của hàng triệu người. Những người thường xuyên làm việc liên tục trước máy tính không nên bỏ qua bí quyết bảo vệ mắt được các chuyên gia gợi ý sau đây:

LaSoong là hệ sinh thái thống nhất nhằm số hóa toàn bộ hoạt động gắn với Hoa hậu Việt Nam 2026.

Nền tảng số chuyên về văn hóa, giải trí

Nền tảng số LaSoong vừa được công bố đồng hành cùng Hoa hậu Việt Nam 2026, đánh dấu lần đầu tiên một chương trình văn hóa, nghệ thuật quy mô toàn quốc được vận hành trên hạ tầng số chuyên biệt.

Đề án “Tủ sách Huế” đã cho ra đời 16 ấn phẩm bao quát nhiều lĩnh vực.

Góp thêm vào hệ sinh thái tri thức Huế

Sau 5 năm hình thành, đề án “Tủ sách Huế” đã công bố nhiều ấn phẩm có giá trị, góp phần hình thành nguồn tư liệu nghiên cứu phong phú, có chiều sâu lịch sử và học thuật.

Điểm đến du lịch tốt nhất thế giới

Điểm đến du lịch tốt nhất thế giới

Hòn đảo du lịch nổi tiếng Bali (trong ảnh) của Indonesia vừa được nền tảng du lịch toàn cầu Tripadvisor vinh danh là “Điểm đến tốt nhất thế giới năm 2026”, vượt qua hàng loạt địa danh nổi tiếng như London (Anh), Dubai (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất - UAE) hay Paris (Pháp) trong bảng xếp hạng “Lựa chọn của du khách”.

Pat McGrath Labs đổi chủ

Pat McGrath Labs đổi chủ

Sau khi nộp đơn xin bảo hộ phá sản, thương hiệu mỹ phẩm Pat McGrath Labs sẽ được GDA Luma - “chủ nợ” lớn nhất tiếp quản thông qua việc thành lập một công ty mới.

Tặng và hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng trên điện thoại. Ảnh: BẮC SƠN

Tặng điện thoại thông minh cho hộ nghèo

Nhằm hỗ trợ người dân trong việc sử dụng dịch vụ viễn thông công ích, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số quốc gia và bảo đảm an ninh - quốc phòng, Chính phủ sẽ hỗ trợ 400 nghìn điện thoại thông minh cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên toàn quốc.

Những quán cơm thiện nguyện là điểm tựa cho người yếu thế.

2.000 đồng, những phần cơm yêu thương

Những ngày cuối tháng 4, mặc kệ cái nắng gay gắt từ sáng sớm, Quán cơm Yên Vui tại số 136/17 Hải Phòng (phường Hải Châu, Đà Nẵng) vẫn tất bật bước chân của tình nguyện viên.

Robot thu gom rác thải nhựa

Robot thu gom rác thải nhựa

Công ty công nghệ RanMarine (Hà Lan) phát triển một robot tự hành (trong ảnh) để làm sạch các sông hồ bị ô nhiễm.

Linen trong thời trang hiện đại

Linen trong thời trang hiện đại

Có những chất liệu sinh ra để dành cho mùa hè, linen là một trong số đó. Đây là loại vải được làm từ sợi của cây lanh có khả năng thấm hút tốt, không gây dị ứng, giúp người mặc có cảm giác thoáng mát.

Thành phố Hồ Chí Minh đang tìm nhiều giải pháp để thu hút người dân sử dụng xe bus. Ảnh: THẾ ANH

Nâng cao tính thân thiện của xe bus

Bên cạnh việc chọn miễn vé như giải pháp kích cầu, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ nâng cao chất lượng hệ thống xe bus, đổi mới cách thức phục vụ, tăng cường mạng lưới kết nối nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân gắn bó với các loại hình giao thông công cộng.

Trải nghiệm làm gốm tại Xưởng gốm Huân.

Sống chậm với workshop thủ công

Cảm thấy chưa đủ với những workshop ngắn hướng dẫn làm đồ thủ công trong các không gian nhỏ thành phố, nhiều người trẻ còn lặn lội tìm về những lớp học ngay tại làng nghề truyền thống.

Kẹo cu-đơ là món ăn dân dã được nhiều người ưa thích.

Kích cầu tiêu thụ đặc sản địa phương

Từ ngày 23-26/4, các đặc sản của Hà Tĩnh như kẹo cu-đơ, nước mắm, nhung hươu, trầm hương, bánh đa vừng, bánh ram, mật ong... sẽ được giới thiệu đến người tiêu dùng trong “Tuần lễ sản phẩm Hà Tĩnh tại Thủ đô”, tổ chức tại 62 Tràng Tiền, Hà Nội.

Quảng bá phim trong không gian

Quảng bá phim trong không gian

Bộ phim khoa học viễn tưởng “Project Hail Mary” vừa được ghi nhận kỷ lục Guinness thế giới cho “Đoạn giới thiệu phim (trailer) chiếu ở độ cao nhất”, sau khi nhà phát hành phát trailer phim này trong không gian (trong ảnh).

Cánh cửa kết nối với ngành giày dép toàn cầu

Cánh cửa kết nối với ngành giày dép toàn cầu

Với chủ đề "Kiến tạo liên kết toàn cầu", Hội chợ giày dép thời trang hàng đầu thế giới về chất lượng và tính bền vững MICAM Milano sẽ ra mắt giới mộ điệu Việt Nam thông qua buổi giới thiệu đặc biệt (Teaser Event) vào ngày 21/4 tại khách sạn Park Hyatt Saigon (Thành phố Hồ Chí Minh).

Cá nhân sử dụng tài khoản trên VNeID để truy cập, xem thông tin lý lịch tư pháp. Ảnh: NAM HẢI

Dự kiến hiển thị lý lịch tư pháp trên VNeID

Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ quản lý và cấp phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp vào năm 2025, Bộ Công an đề xuất từ 1/7/2026, thông tin lý lịch tư pháp của công dân Việt Nam và người nước ngoài từ đủ 16 tuổi trở lên được hiển thị trên VNeID, kể từ khi có kết quả cấp phiếu lý lịch tư pháp bản điện tử lần đầu.

Đường phố Hội An thông thoáng hơn sau đợt ra quân xử lý của cơ quan chức năng.

Linh hoạt sắp xếp, giữ hồn phố cổ

Phường Hội An (TP Đà Nẵng) đang quyết liệt lập lại trật tự, mỹ quan đô thị gắn với xây dựng nếp sống văn minh. Mục tiêu là vừa bảo đảm kỷ cương đô thị, vừa giữ gìn những giá trị văn hóa đặc trưng của phố cổ.