Chìa khóa cho đô thị thông minh

Thực tế tại Việt Nam cho thấy, mô hình đô thị thông minh vẫn đang cần nhiều “trợ lực” để phát triển đúng hướng, bền vững và lấy con người làm trung tâm.

Người dân truy cập vào các tiện ích đô thị thông minh. Ảnh: NAM HẢI
Người dân truy cập vào các tiện ích đô thị thông minh. Ảnh: NAM HẢI

Dưới áp lực ngày càng lớn về hạ tầng, giao thông, môi trường và chất lượng sống tại các đô thị, phát triển đô thị thông minh là lời giải quan trọng để tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản trị.

Hà Nội phát triển mô hình Smart City 3.0

Đô thị thông minh (hay Smart City) là mô hình thành phố áp dụng các công nghệ hiện đại như: Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành đô thị và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi số mạnh mẽ, nhiều địa phương tại Việt Nam coi xây dựng đô thị thông minh là mục tiêu trọng tâm.

Hà Nội hiện là một trong những thành phố đi đầu hoàn thiện mô hình đô thị thông minh. Quá trình tăng tốc xây dựng và lấy ý kiến hoàn thiện Đề án phát triển đô thị thông minh đến năm 2030, tầm nhìn 2045 cho thấy quyết tâm chính trị rõ ràng, đồng thời phản ánh yêu cầu cấp bách trong bối cảnh Thủ đô phải đối mặt với hàng loạt thách thức về giao thông, môi trường và năng lực quản trị đô thị.

Dự thảo Đề án phát triển đô thị thông minh thành phố Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được thiết kế theo mô hình Smart City 3.0, lấy dữ liệu làm trung tâm, người dân và doanh nghiệp là đối tượng thụ hưởng. Cấu trúc bốn lớp gồm hạ tầng thông minh, dữ liệu đô thị tập trung, nền tảng số và hệ sinh thái ứng dụng thông minh. Trong đó, Trung tâm điều hành thông minh IOC được xác định là hạt nhân trong quản trị đô thị hiện đại. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành đồng bộ kiến trúc này, vận hành IOC chính quyền hai cấp, chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu, đồng thời tập trung giải quyết các vấn đề trọng tâm như lũ lụt, giao thông, môi trường, an ninh trật tự và an toàn thực phẩm. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng mô hình đô thị thông minh toàn diện gắn với tăng trưởng xanh và quản trị hiện đại.

Theo ông Lưu Đức Minh, Phó Giám đốc Học viện Cán bộ quản lý xây dựng và đô thị, Việt Nam đã sớm có Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững giai đoạn 2018 đến 2025, định hướng đến 2030. Tuy nhiên, đây là một lĩnh vực mới, đòi hỏi phải học hỏi kinh nghiệm quốc tế và từng bước cụ thể hóa trong điều kiện thực tiễn của từng địa phương. Ở góc độ quản lý đô thị, ông Minh nhấn mạnh, phát triển đô thị thông minh bền vững phải bắt đầu từ quy hoạch. Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững đã xác lập khung tiếp cận đúng đắn, trong đó học hỏi kinh nghiệm quốc tế là yếu tố quan trọng.

Theo ông Lê Vũ Minh, Giám đốc Tư vấn FPT Digital, đô thị thông minh là một khái niệm phức tạp, bao trùm nhiều lĩnh vực từ hạ tầng, năng lượng, môi trường đến chính quyền số và gắn kết cộng đồng. Đánh giá xếp hạng của IMD cho thấy Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh mới ở giai đoạn đầu, phản ánh mức độ phát triển còn khiêm tốn so với quốc tế.

Cần “trợ lực” để vươn tầm

Thông qua sự hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc, dự án hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc về đô thị thông minh và công nghệ xây dựng đã được triển khai, tiêu biểu là việc thành lập Trung tâm Hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc về Đô thị Thông minh và Công nghệ Xây dựng (VKC) do Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Đất đai Hàn Quốc khởi xướng từ năm 2022. Mục tiêu nhằm chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và phát triển các giải pháp đô thị thông minh, ứng dụng hệ thống thông tin đô thị (UPIS) của Hàn Quốc vào Việt Nam.

Ông Kim Byung Suk, Chủ tịch Viện Kỹ thuật công trình và Công nghệ xây dựng Hàn Quốc đánh giá, hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan của hai nước là điều kiện then chốt. Mục tiêu cuối cùng của đô thị thông minh không chỉ là công nghệ mà là nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của người dân.

Ở góc nhìn rộng hơn, theo ông Ngô Trung Hải, Tổng Thư ký Hiệp hội các đô thị Việt Nam, nhiều đô thị hiện nay mới dừng ở mức hiểu khái niệm hoặc triển khai các trung tâm điều hành thiên về camera và giao thông. Đô thị thông minh không thể chỉ là “đô thị camera”, mà phải là một mô hình tổng thể gồm nhiều lớp, từ nền tảng tự nhiên, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số đến hạ tầng dịch vụ, tất cả hướng tới phục vụ người dân.

Việc áp dụng bộ tiêu chí đô thị thông minh bền vững với 17 nhóm tiêu chí và 4 cấp độ được xem là bước tiến quan trọng, giúp các đô thị xác định rõ mình đang ở đâu và lộ trình cần đi. Ông Ngô Trung Hải đánh giá, bộ tiêu chí này sẽ tạo khung tham chiếu để từng đô thị lựa chọn con đường phù hợp, tối ưu nguồn lực và tiến từng bước vững chắc.

Phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự kiên trì và cách tiếp cận toàn diện. Công nghệ chỉ là công cụ, trong khi thể chế, dữ liệu, quy hoạch, nguồn nhân lực và sự đồng thuận của người dân mới là nền tảng quyết định. Tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông, hoàn thiện bộ tiêu chí và phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước sẽ là chìa khóa để đô thị thông minh không dừng ở khẩu hiệu, mà thật sự trở thành động lực nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh của các đô thị Việt Nam trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Ô-tô phủ kín bạt đỗ trên vỉa hè một số tuyến đường ở TP Huế.

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Huế

Ô-tô ngày càng nhiều trong khi nhiều tuyến đường Huế, nhất là khu vực trung tâm, vốn được hình thành từ lâu và không dễ mở rộng. Thành phố đang phải giải bài toán giao thông tĩnh trong một “chiếc áo” hạ tầng chật, từ tận dụng những khoảng đất đang có đến tổ chức lại việc dừng, đỗ.

Quét mã để khám phá du lịch ở phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh.

Một chạm mở hành trình du lịch số

Trên một số tuyến phố trung tâm thuộc phường Bãi Cháy (tỉnh Quảng Ninh), tấm biển “Bãi Cháy trong một chạm” được gắn dưới cột đèn. Khi quét mã QR trên tấm biển, du khách có thể tìm thông tin về khách sạn, nhà hàng, điểm vui chơi hoặc chỉ đơn giản là tìm đường.

Phát hiện gần 180 hiện vật nền văn minh Maya

Phát hiện gần 180 hiện vật nền văn minh Maya

Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) cho hay, các nhà khảo cổ nước này vừa phát hiện 179 hiện vật (trong ảnh) có niên đại khoảng 1.100-1.400 năm, trong khoảng thời kỳ hoàng kim của văn minh Maya.

Cuộc chiến giữa Shein và Temu

Cuộc chiến giữa Shein và Temu

Tòa án Tối cao Anh vừa bác đơn kiện của Shein trong vụ tranh chấp bản quyền hình ảnh với Temu, khép lại vòng đầu tiên của cuộc chiến pháp lý giữa hai đối thủ thương mại điện tử giá rẻ đến từ Trung Quốc. Vụ việc Shein-Temu mang đến nhiều bài học quan trọng cho các thương hiệu đang kinh doanh trên nền tảng số.

Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Nhiều hoạt động chào mừng lễ Quốc khánh

Nhân Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2026) Thành phố Hà Nội sẽ tổ chức bắn pháo hoa tại 5 điểm cùng nhiều chương trình và hoạt động trải nghiệm sôi động tại nhiều địa phương nhằm phục vụ người dân, du khách.

Phụ huynh, học sinh chọn mua sách tại cửa hàng của NXB Giáo dục Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhọc nhằn “săn” sách cho con

Một ngày trước khi con trai tựu trường, chị Nguyễn Bích Ngọc (phường Phú Thuận, Thành phố Hồ Chí Minh) vẫn chưa mua đủ bộ sách giáo khoa (SGK) lớp 3. Lui tới gần chục nhà sách gom từng cuốn lẻ, chị ngao ngán “chưa năm nào cực như năm nay”.

 Ván ép được sử dụng trong sản xuất đồ nội thất. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nguy cơ sức khỏe khi dùng đồ gỗ giá rẻ

Gỗ ép công nghiệp ngày càng phổ biến trong nội thất căn hộ, nhà phố, văn phòng và các công trình hiện đại nhờ giá thành hợp lý và giá trị thẩm mỹ. Tuy nhiên, đằng sau mỗi tấm gỗ ép công nghiệp là những vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe mà ít người chú ý đến.

Các cụ cao tuổi được ngâm chân thảo dược trong ngày khai trương. Ảnh: THANH HÀ

“Ngôi nhà thứ hai” của người cao tuổi

Sau phường Long Biên và Đống Đa, vừa qua phường Tây Hồ đã khai trương Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày. Đây là mô hình chăm sóc toàn diện, đánh dấu bước phát triển mới trong phương thức chăm sóc người già trên địa bàn Thủ đô theo hướng dựa vào cộng đồng, lấy người cao tuổi làm trung tâm.

Chai bia 162 năm tuổi

Chai bia 162 năm tuổi

Nhiếp ảnh gia dưới nước người Bỉ Stefan Panis đã tìm thấy một chai bia có nhãn “Guinness” (trong ảnh) và ghi năm sản xuất từ 1864 trong một xác tàu đắm ngoài khơi bờ biển nước Anh.

Blazy giúp Chanel có lãi

Blazy giúp Chanel có lãi

Sau năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng khiêm tốn, Chanel đang cho thấy những dấu hiệu phục hồi rõ nét. Trong khi nhiều thương hiệu xa xỉ khác gặp khó khăn về doanh số, nhà mốt Pháp lại ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 16% trong nửa đầu năm 2026.

Các học viên tham gia lễ khai giảng của chương trình đào tạo. Ảnh: YẾN NGUYỄN

Trang bị năng lực số cho cán bộ cơ sở

Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh vừa triển khai “Chương trình tập huấn lực lượng thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại địa phương năm 2026”. Sẽ có 4 lớp tập huấn trực tuyến, xoay quanh 6 chuyên đề với quy mô 408 học viên.

Nhiều dự án được triển khai kéo theo lượng lớn đất, đá, bê-tông, gạch từ phá dỡ và thi công. Ảnh: NAM NGUYỄN

Tốc độ đô thị hóa và bài toán rác thải xây dựng

Thành phố Hà Nội đang bước vào một chu kỳ đầu tư hạ tầng và tái thiết đô thị với quy mô lớn, đồng nghĩa khối lượng chất thải xây dựng sẽ tăng theo nhưng khả năng xử lý theo quy hoạch hiện nay của Hà Nội mới chỉ đáp ứng được một phần nhỏ.

Tăng công cụ chống lừa đảo trực tuyến

Tăng công cụ chống lừa đảo trực tuyến

Zalo và Google vừa phối hợp xây dựng Trung tâm an toàn, cung cấp kiến thức, công cụ nhận diện và hướng dẫn xử lý các tình huống lừa đảo trực tuyến. Sáng kiến được kỳ vọng đưa kỹ năng tự bảo vệ đến gần hơn với người dùng trong bối cảnh những chiếc “bẫy” trên không gian mạng ngày càng được dàn dựng tinh vi.

Mái tóc dài 2,78m

Mái tóc dài 2,78m

Renu Dhariyal, người Ấn Độ, có mái tóc dài tới 2,78m (trong ảnh), vừa được Tổ chức kỷ lục thế giới Guinness trao danh hiệu người có mái tóc dài nhất (đối với nữ). Cô đã phá kỷ lục của Aliia Nasyrova người Ukraine với mái tóc dài khoảng 2,4m. Dhariyal cho biết nuôi tóc dài từ năm 2015 và mỗi ngày dành nhiều thời gian chăm sóc mái tóc.

The Met kể gì về Galliano?

The Met kể gì về Galliano?

Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan (The Met) vừa công bố chủ đề triển lãm mùa xuân năm 2027 của Viện Trang phục là “John Galliano: Horizons”. Đây là quyết định táo bạo khi tôn vinh một trong những nhà thiết kế tài năng nhưng cũng đầy tai tiếng trong chuỗi sự kiện diễn ra từ ngày 9/5/2027 đến 9/1/2028.

Người học sẽ thực hành trên sa hình hoặc trên các tuyến đường dưới sự hướng dẫn của lực lượng CSGT.

Đào tạo kỹ năng lái xe máy an toàn

Nhằm trang bị thêm kiến thức và kỹ năng cho người lái xe máy, đồng thời từng bước thay đổi thói quen tham gia giao thông, phòng ngừa tai nạn từ gốc, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) sẽ triển khai chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe an toàn trên phạm vi toàn quốc từ ngày hôm nay (10/8) đến hết năm.

Phố biển Quy Nhơn đứng trước cơ hội bứt phá trở thành trung tâm kinh tế biển và khoa học-công nghệ hàng đầu miền trung.

Liên kết động lực, hướng tới phát triển bền vững

Đứng trước yêu cầu bứt phá mạnh mẽ của nền kinh tế, việc định hình lại không gian đô thị trở thành một đòi hỏi tất yếu mang tính chiến lược của nhiều địa phương. Trong xu thế phát triển chung, tỉnh Gia Lai đang xây dựng các đầu tàu kinh tế, cực tăng trưởng và trung tâm phát triển cốt lõi vận hành theo mô hình “một chỉnh thể, nhiều động lực” nhằm tạo sự liên kết thống nhất và bổ trợ lẫn nhau.

Lễ ký kết bản ghi nhớ hợp tác giữa UBND đặc khu Phú Quốc và các đơn vị đồng hành đề án. Ảnh: KHÁNH THÙY

Dạy tiếng Anh cho người dân Phú Quốc

Chuẩn bị cho Tuần lễ cấp cao Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương năm 2027 (APEC 2027), thời gian tới đặc khu Phú Quốc (An Giang) sẽ triển khai các lớp nâng cao năng lực ngoại ngữ (tiếng Anh) cho cộng đồng. Chương trình ưu tiên dành cho tiểu thương, lái xe dịch vụ, nhân viên du lịch và học sinh, sinh viên nhằm giúp người dân tự tin giao tiếp với du khách, đại biểu quốc tế.

Thỏi vàng lớn nhất thế giới

Thỏi vàng lớn nhất thế giới

CNN đưa tin, xưởng đúc tiền Perth Mint (Australia) vừa được công nhận là đơn vị chế tác ra thỏi vàng lớn nhất thế giới, với thỏi vàng tinh luyện nặng 521,2 kg (trong ảnh), vượt xa thành tích trước đó của một xưởng đúc tiền tại Dubai, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) chế tác nặng 300 kg vào năm 2024.

Chanel là một trong những thương hiệu cho biết, đã có phương án cho các sản phẩm hàng tồn.

Hướng đi bắt buộc của các thương hiệu

Từ ngày 19/7, Liên minh châu Âu (EU) chính thức cấm các hãng thời trang cao cấp tiêu hủy quần áo, giày dép, phụ kiện tồn kho nhằm bảo vệ môi trường và ngăn chặn lãng phí. Lệnh cấm này đã làm thay đổi cuộc chơi tồn tại lâu nay của ngành xa xỉ, buộc các thương hiệu phải có trách nhiệm trong chính sách quay vòng sử dụng hàng tồn hoặc chuyển sang lĩnh vực tái chế.

Biển “Tuyến phố an toàn thực phẩm có kiểm soát” được gắn tại ngã tư phố Quang Trung - Trần Quốc Toản.

Kiểm soát thực phẩm trên các tuyến phố du lịch

Tiếp sau phường Hoàn Kiếm và Cầu Giấy, mới đây UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) cũng vừa ra mắt mô hình “Tuyến phố an toàn thực phẩm có kiểm soát” tại phố Quang Trung, mở ra hướng tiếp cận mới trong công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tính toán kỹ việc thay đổi tên đường, tránh những xáo trộn trong đời sống người dân. Ảnh: K.MINH

Thận trọng khi đổi tên đường

Sau khi rà soát 168/168 phường, xã và đặc khu, thống kê trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đang có 35 tuyến đường trùng tên, sử dụng chung 17 tên đường tại 11 phường, xã. Đồng thời có đến 747 tuyến đường trùng số tại 22 phường, xã. Các phương án đổi tên đang được cân nhắc kỹ càng nhằm hạn chế tối đa những xáo trộn trong đời sống người dân và bảo đảm công tác quản lý đô thị.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 2. Ảnh: SONG ANH

Nỗ lực giãn dân bằng nhà ở xã hội

27 nghìn căn nhà ở xã hội (NƠXH) không chỉ bổ sung nguồn cung mà còn phản ánh cách Hà Nội tổ chức lại không gian phát triển, từng bước dịch chuyển dân cư theo định hướng quy hoạch đô thị đa cực.