Từ năm 2022 đến nay, đã có sáu phòng học mới được dự án Đông ấm cho trẻ em vùng cao hỗ trợ xây dựng ở ba điểm trường của Trường mầm non Phìn Hồ, góp phần xóa cảnh học nhờ, học tạm. Từ đó, ngôi trường còn nhiều khó khăn với toàn bộ 76 học sinh là trẻ H’Mông dần đạt tỷ lệ 100% số trẻ từ 3-5 tuổi ra lớp, tỷ lệ chuyên cần tới hơn 90%...- từng là nhiệm vụ bất khả thi suốt một thời gian dài trước đây.
Niềm vui được đến lớp học mới
Từ sáng sớm, anh Hạ A Thanh và vợ là chị Vừ Thị Mái (sống ở bản Pa Phang 2) rục rịch chuẩn bị đưa hai con 4 tuổi và 6 tuổi xuống điểm trường để dự lễ khánh thành lớp học mới. Hai đứa bé chưa bao giờ được dự một buổi lễ mà chúng lại trực tiếp tham gia biểu diễn văn nghệ, xúng xính trong những bộ quần áo truyền thống của dân tộc mình. Đó cũng là lần đầu cả bố và mẹ đều tạm nghỉ nương, đưa con đi và háo hức ở lại đến cuối để theo dõi. “Mình có nghe cô giáo nói về việc lớp học mới đã được xây xong và sẽ tập luyện sau giờ học để bọn trẻ biểu diễn trong lễ khánh thành. Mình đã chuẩn bị điện thoại để quay lại làm kỷ niệm”, chị Mái chia sẻ.
Sân trường nhỏ bé của điểm trường Pa Phang 2 chưa bao giờ đông người đến vậy bởi sự có mặt của rất nhiều cha mẹ học sinh, vốn từ trước đến nay, đưa con đi học đã là cả một sự ngại ngần. Những đứa trẻ bé nhỏ, khuôn mặt bầu bĩnh hứng khởi cầm trên tay túi quà lấp lánh sắc mầu, ngoan ngoãn ngồi gọn trên mỗi chiếc ghế trong hai lớp học mới rộng hơn 90m2, thu hút rất nhiều ánh nhìn của những tình nguyện viên dự án Đông ấm cho trẻ em vùng cao đến từ nhiều nơi trên cả nước.
Tiến sĩ Lê Đại Dương, người đứng đầu dự án cho biết: “10 năm qua, dự án hỗ trợ xây dựng hàng chục phòng học tại 19 điểm trường, đều ở các tỉnh vùng cao như Hà Giang, Yên Bái, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Lai Châu cũng như tặng các thiết bị giáo dục bổ trợ việc dạy và học, tổ chức các chương trình trao quà hỗ trợ, Trung thu, Quốc tế Thiếu nhi... Mong muốn của chúng tôi là góp phần giúp các em được đến lớp an toàn và tiếp cận con chữ sớm nhất”.
Lần đầu dự án triển khai tài trợ xây phòng học tại các điểm trường lẻ ở vùng sâu, vùng xa là vào năm 2015. Lúc này, anh Dương và những thành viên ban đầu khá khó khăn khi huy động vốn tài trợ giai đoạn đầu, cũng như phải liên tục thử nghiệm công nghệ xây dựng, lựa chọn vật liệu phù hợp khí hậu khắc nghiệt của vùng miền núi phía bắc. Trải qua nhiều năm, kinh nghiệm được đúc rút và dự án đã có thể thực hiện trọn gói các điểm trường với mức giá ổn định cũng như thời gian xây dựng nhanh, bảo đảm chất lượng. Trong hai năm 2022 và 2023, bốn lớp học lần lượt tại hai điểm trường Tà Tâu (bản Tà Ghênh) và trung tâm được dự án hỗ trợ xây dựng nhà lắp ghép với ưu điểm là thời gian xây dựng nhanh, độ bền và sức chống chọi với thời tiết bản địa đã được kiểm chứng.
Năm 2025, hai lớp học tiếp theo tiếp tục được áp dụng cách xây này tại Pa Phang 2 với đầy đủ các trang thiết bị phục vụ công tác giáo dục, đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng. Cô Hà Thị Thiệu, Hiệu trưởng Trường mầm non Phìn Hồ chia sẻ: “Trường chúng tôi có sáu điểm trường lẻ, đều nằm ở những vị trí khó khăn. Trước đây, hầu hết cô, trò phải chịu cảnh học nhờ, học tạm. Với việc được các nhà hảo tâm hỗ trợ, cùng nỗ lực của ngành giáo dục cải thiện chính sách cho vùng khó khăn, thì điều kiện học tập của các em đang ngày càng được cải thiện”.
Nâng bước đến trường cho trẻ vùng cao
Sự đồng hành của các tổ chức từ thiện và những tấm lòng hảo tâm đã thổi một luồng gió mới vào hành trình giáo dục còn nhiều gian khó ở Phìn Hồ. Những lớp học, những buổi lễ Trung thu, Quốc tế thiếu nhi... rộn ràng tiếng cười đùa đã tiếp thêm động lực để học sinh, bọn trẻ không bỏ học giữa chừng nữa. Các em háo hức, mong chờ được đến lớp cùng các bạn. Anh Bùi Đình Dương, một tình nguyện viên của dự án Đông ấm cho trẻ em vùng cao kể: “Trong nhiều chuyến đi xây trường, tôi và các thành viên khác không thể quên những em bé run cầm cập vì lạnh nhưng vẫn tiếp bước đến trường. Chúng tôi càng tự nhủ phải làm gì đó để các em có thể đến trường bớt khó, bớt cực và theo đuổi việc học đến cùng”.
Từ những chuyến trao quà cứu trợ, những buổi quyên góp kinh phí xây dựng điểm trường, mọi nỗ lực đều hướng tới việc chung tay góp phần tạo ra một môi trường học tập tốt hơn. Nhưng, sự thay đổi không chỉ nằm ở những bức tường mới hay bàn ghế khang trang, mà còn ở nhận thức của người dân bản địa về giá trị của tri thức. Các bậc cha mẹ đồng bào dân tộc thiểu số, dù còn khó khăn, đã bắt đầu hiểu rằng, con đường đến trường không chỉ là những bước chân trên dốc núi, mà còn là hành trình mở ra tương lai cho con em mình. Anh Hạ A Vinh, Trưởng bản Pa Phang 2 cho biết: “Người dân còn nghèo, đi làm chăm chỉ cũng chưa có thu nhập cao vì chủ yếu trồng ngô, sắn... Thế nhưng, việc nhiều người chủ động cho con đi học để sớm biết cái chữ thật sự là một sự thay đổi lớn trong vô vàn khó khăn của cuộc sống”.
Năm học 2024-2025, Trường mầm non Phìn Hồ đã huy động cha mẹ học sinh hỗ trợ 450 ngày công làm sân chơi, cải tạo môi trường cho các cháu vui chơi trải nghiệm, cũng như ủng hộ gạo, chi phí... để nấu ăn tại điểm trường trung tâm, được coi là sự ủng hộ rất lớn về tinh thần cho hành trình nỗ lực của các giáo viên. Cô Vũ Thị Trang, quê ở Nam Định, sau khi tốt nghiệp đã cùng chồng, cũng là một giáo viên, lên và quyết định ở lại, gắn bó với ngành giáo dục Lai Châu 20 năm qua. “Mở đầu là duyên số và bắt đầu với nghề trong hoàn cảnh rất khó khăn. Nhưng phải thừa nhận là sau rất nhiều nỗ lực, tỷ lệ trẻ đến trường ở những vùng sâu, vùng xa như ở Phìn Hồ có kết quả tích cực như ngày hôm nay là một thành quả đáng ghi nhận và không hề dễ dàng đạt được”, cô Trang chia sẻ.
Nhiều năm qua, dù điều kiện khó khăn nhưng các cô giáo nơi đây vẫn luôn sẵn sàng tâm thế cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1 khi đưa các bé tham quan trường tiểu học, trải nghiệm các hoạt động ngoại khóa... Các cô ở Trường mầm non Phìn Hồ tích cực tham gia các khóa học trực tuyến để cập nhật kỹ năng số liên quan nghiệp vụ sư phạm, quản lý... Hiệu trưởng Hà Thị Thiệu cho biết: “Trang web của trường dù chỉ giao cho một giáo viên phụ trách nhưng nhà trường vẫn nỗ lực cung cấp các thông tin nghiệp vụ, hoạt động dạy và học lên mạng để đổi mới cách thức truyền thông, tuyên truyền. Qua đó cũng là cơ hội để nhà trường kết nối các nhà hảo tâm và nhiều nguồn khác hỗ trợ khắc phục các khó khăn về cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện dạy và học”.
Tiến sĩ Lê Đại Dương nhấn mạnh: “Con đường học là con đường ngắn nhất dẫn đến thành công. Vì vậy thời gian tới, dự án của chúng tôi sẽ xây dựng quỹ học bổng dài hạn cho các bạn học sinh trung học phổ thông có thành tích xuất sắc nhưng hoàn cảnh khó khăn, để tiếp tục theo đuổi giấc mơ học tập đến cùng, xây dựng tương lai bền vững. Chính họ sau này sẽ là nguồn nhân lực quan trọng để đưa đất nước phát triển”.
