Câu chuyện cũ và những đòi hỏi mới

Trên không ít lĩnh vực, dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang chứng kiến những vùng xoáy đầy bất trắc, mà đối thoại và hợp tác là những lối thoát hiếm hoi.

An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.
An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.

1 Tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 11/8, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã nhóm họp phiên mở rộng theo đề xuất của Panama, và nhấn mạnh: An toàn trên biển là yếu tố then chốt để có được thịnh vượng toàn cầu, bởi vận tải hàng hải hiện đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế thế giới với hơn 100.000 chuyến tàu hoạt động mỗi ngày, vận chuyển khoảng 80% khối lượng hàng hóa thương mại của thế giới.

Tuy nhiên, hiện tại, hoạt động hàng hải dễ bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị và tội phạm xuyên quốc gia. Theo Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol), hoạt động hàng hải đang đối mặt với nhiều mối đe dọa khác nhau. Chỉ riêng năm 2024, Interpol đã ghi nhận gần 150 vụ cướp biển, cướp có vũ trang và số vụ cướp biển có xu hướng gia tăng đột biến tại một số khu vực, trong đó có Đông Nam Á.

Do đó, việc bảo đảm các tuyến hàng hải an toàn và giải quyết các thách thức mới nổi có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết: Cơ quan trực thuộc Liên hợp quốc này đã xây dựng các yêu cầu mới mang tính ràng buộc pháp lý, đồng thời hỗ trợ các dự án nhằm tăng cường năng lực tại nhiều khu vực, như: Đẩy mạnh phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), Interpol, các tổ chức quốc tế và các quốc gia tài trợ…

2 Ngày 12/8, theo tờ Politico, căng thẳng nội bộ giữa một bộ phận công chức Liên minh châu Âu (EU) và Ủy ban châu Âu (EC) đang gia tăng, xoay quanh chính sách của EU đối với Israel. Hàng nghìn nhân viên các cơ quan Liên minh châu Âu (EU) cho rằng việc EU không gây sức ép với Tel Aviv có thể khiến họ khó thực hiện nhiệm vụ mà không vi phạm luật pháp quốc tế và các hiệp ước của khối.

Từ cuối tháng 7, khoảng 1.500 trong tổng số 32.000 nhân viên EU, bao gồm từ cấp chuyên viên tới thành viên nội các, đã ký thư ngỏ bày tỏ lo ngại về tình hình nhân đạo tại Gaza, dự báo nguy cơ gia tăng số trường hợp tử vong do thiếu lương thực, nếu EU không thúc đẩy Israel mở rộng viện trợ. Khả năng đình công nhằm tạo áp lực đã được đề cập, tuy nhiên các công đoàn vẫn còn chia rẽ và bày tỏ lo ngại về rủi ro pháp lý.

3 Một điểm sáng tích cực: Sau bảy năm gián đoạn, ngày 11/8, Bộ trưởng Nông nghiệp ba nước Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã nhóm họp để thảo luận về an ninh lương thực, ứng phó dịch bệnh động vật, nông nghiệp bền vững và nhiều vấn đề khác (theo Yonhap).

Như Bộ Nông nghiệp Hàn Quốc công bố: Các bộ trưởng nhất trí coi trọng việc chia sẻ thông tin và hợp tác để ứng phó với những thách thức toàn cầu trong lĩnh vực nông nghiệp như biến đổi khí hậu, dịch bệnh động vật truyền nhiễm và bất ổn chuỗi cung ứng. Ba bên cũng đồng ý hợp tác phát triển công nghệ nông nghiệp thông minh, hỗ trợ chuyển đổi sang nền nông nghiệp trung hòa carbon và thúc đẩy lực lượng nông dân trẻ. Sau cuộc họp, ba bộ trưởng đã thông qua tuyên bố chung, kêu gọi thúc đẩy tăng trưởng bền vững của ngành nông nghiệp và củng cố an ninh lương thực, đồng thời nhất trí tổ chức các cuộc họp định kỳ.

18an-blog-2024.jpg
Ngay cả các đại học danh tiếng tại Mỹ cũng gặp nhiều khó khăn, do chính sách thuế mới.

4 Theo cảnh báo của giới chuyên môn, việc phải trích nhiều hơn từ tiền tài trợ để nộp thuế có thể sẽ khiến nhiều trường đại học tại Mỹ bắt buộc phải cắt giảm hỗ trợ tài chính, từ đó thu hẹp cơ hội học tập tại các trường danh tiếng của những sinh viên đến từ gia đình có thu nhập thấp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành luật tăng thuế này vào tháng trước. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực kể từ năm 2026. Dự kiến, các trường danh tiếng như Đại học Stanford, Đại học Yale hay Đại học Havard có thể sẽ phải nộp thêm hàng trăm triệu USD tiền thuế, đồng thời đối mặt với việc cắt giảm tài trợ nghiên cứu và nguy cơ mất nhiều nguồn tài trợ khác từ chính phủ.

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư Gilbert Strang, Viện Công nghệ Massachusetts - MIT (Mỹ).

3 + 2 + 61 = Một đời giảng dạy

Ba năm là sinh viên, hai năm làm giảng viên trẻ, 61 năm là Giáo sư, tổng cộng 66 năm Gilbert Strang (ảnh trên) gắn bó với Viện Công nghệ Massachusetts - MIT (Mỹ). Gần cả một đời, ông dành trọn để cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, để giúp tất cả những ai muốn học nhận ra, chẳng có bài toán nào khó, cũng chẳng có sinh viên nào ngốc nghếch.

Một góc tan hoang trên đảo Mindanao

Thảm kịch và hành động

Ít nhất đã có 37 người thiệt mạng và khoảng 500 người bị thương, sau trận động đất mạnh tới 7,8 độ richter xảy ra ở miền nam Philippines vào buổi sáng ngày 8/6. Theo Văn phòng Phòng vệ Dân sự Philippines, nguyên nhân các trường hợp tử vong là do sạt lở đất, đuối nước và thương tích do mảnh vỡ rơi. Đây là trận động đất mạnh nhất ở quốc gia này kể từ năm 1976.

Phiên toàn thể số 3 của Diễn đàn Tương lai ASEAN mang chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại ASEAN: Không để ai bị bỏ lại phía sau". Ảnh: TTXVN

Thông điệp đoàn kết vì tương lai

Diễn ra trong hai ngày 9 và 10/6 tại Hà Nội, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) năm 2026 thể hiện rõ những thông điệp gắn bó, đồng thuận, tích cực… trên tiến trình định hình cấu trúc khu vực ở giai đoạn mới.

Ánh sáng cuối cùng là quầng sáng rực rỡ nhất

Ánh sáng cuối cùng là quầng sáng rực rỡ nhất

40 năm gõ cửa từng căn hộ, dọn dẹp từng góc tối bị cuộc đời bỏ quên, Fion Phua (ảnh trên) chưa một lần nghĩ đến chuyện dừng lại. Cho đến một ngày, bác sĩ thông báo bà đang mất dần thị lực và sẽ không còn nhìn thấy ánh sáng nữa. Nhưng, người phụ nữ Singapore ấy vẫn tiếp tục lên đường mỗi sáng Chủ nhật. Vì bà biết, còn nhiều người đang chìm trong thứ bóng tối dày đặc hơn.

Cải tạo đất - yếu tố sống còn đối với môi trường sinh thái Iraq.

Phát triển nông nghiệp để giải cứu hành tinh

Dưới sự phối hợp giữa Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF), không ít quốc gia đang chứng minh một mệnh đề giản dị nhưng lại thường bị bỏ qua: Những lựa chọn giúp mang lại lương thực cũng có thể xây dựng khả năng phục hồi, giảm phát thải, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học và hồi sinh những vùng đất bị thoái hóa.

Giao tranh tại Liban vẫn diễn ra căng thẳng, ngay trước thềm cuộc đàm phán.

Giữa sa mạc lòng tin

Ngày 2/6, Israel và Liban đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới tại Washington (Mỹ). Song, cùng lúc, thị trấn Toul (miền nam Liban) lại rung chuyển, dưới một cuộc oanh kích của không quân Israel.

Nắng nóng cực đoan đang thiêu đốt cả những khu vực thời tiết ôn hòa truyền thống, như châu Âu.

Những vết rạn dưới vòm nắng lửa

Nắng nóng cực đoan đang hành hạ thế giới, khi liên tiếp phá vỡ các đỉnh nhiệt. Thế nhưng, ở cao tầng, các nỗ lực chung tay ngăn chặn tiến trình nóng lên của Trái đất lại bộc lộ rõ những mâu thuẫn và bất đồng không dễ san lấp.

Các tổ chức quốc tế đã vào cuộc, nhưng tình hình vẫn đặc biệt khó khăn.

Mối nguy hiện hữu

Phát biểu tại cuộc họp trực tuyến cấp cao của các bộ trưởng ngày 25/5, Tổng Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) Jean Kaseya cho biết: Kể từ khi CHDC Congo tuyên bố bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 vào ngày 15/5, tổng cộng đã có 906 ca nghi nhiễm và 204 ca tử vong được ghi nhận.

PHÁT NGÔN & SUY NGẪM

PHÁT NGÔN & SUY NGẪM

Cuộc đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo Iran đang diễn ra tốt đẹp! Chỉ có thể đạt được một thỏa thuận lớn cho tất cả, hoặc không có thỏa thuận nào, và chúng ta sẽ quay trở lại trạng thái chiến tranh, với quy mô và sức mạnh lớn hơn bao giờ hết. Không ai muốn điều đó!

Barbra Streisand.

Biến sự không hoàn hảo thành tuyên ngôn kiêu hãnh

Liên hoan phim Cannes lần thứ 79 đã mang đến cho khán giả toàn cầu một niềm xúc động lớn lao, khi quyết định vinh danh 65 năm cống hiến không ngừng nghỉ ở cả âm nhạc, điện ảnh, truyền hình và sân khấu của “huyền thoại sống” Barbra Streisand (ảnh trên) bằng giải thưởng Cành cọ vàng danh dự (Honorary Palme d’Or).

Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Tổ kiến nơi chân đê

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố: Sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Phát ngôn & suy ngẫm

Việc giải phóng những kho dự trữ dầu chiến lược đã bổ sung 2,5 triệu thùng dầu mỗi ngày vào thị trường, nhưng những nguồn dự trữ này không phải vô tận.

Nỗi lo âu về hệ lụy của những cuộc “thương chiến Mỹ - Trung” đã tạm được đẩy lùi.

Phác thảo một thế cục

Tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế những ngày qua, không gì khác, chính là chuyến công du đến Trung Quốc của Đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Julien Gosselin.

Làn gió mới tại “thánh đường” Odéon

Với tư duy khác biệt và những tác phẩm kéo dài hàng giờ đồng hồ, Julien Gosselin - Giám đốc trẻ nhất lịch sử Nhà hát Odéon (Paris, Pháp), đang dấn thân vào một cuộc “cách mạng kịch nghệ” đầy táo bạo, bất chấp những áp lực khủng khiếp về ngân sách và kỳ vọng của công chúng.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Ðòi hỏi tất yếu từ hiện thực

“Chúng ta cần cải cách sâu rộng các thể chế toàn cầu, bao gồm cả Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, nơi vẫn tồn tại một sự bất công mà lịch sử để lại, khi châu Phi đến lúc này vẫn chưa có ghế thường trực”.

PHÁT NGÔN & SUY NGẪM

PHÁT NGÔN & SUY NGẪM

"Máy bay không người lái có vũ trang hiện đã trở thành nguyên nhân hàng đầu gây ra thương vong cho dân thường Sudan.

Bà Mariéme Jamme.

Phẩm giá tái sinh từ tri thức số

Từ một đứa trẻ bị bỏ rơi trên đường phố Dakar, trải qua những năm tháng tăm tối của bạo lực và nghèo đói, Mariéme Jamme đã thực hiện một cuộc đào thoát ngoạn mục bằng sức mạnh của tri thức.

Đó là rủi ro thảm họa, không chỉ là vấn đề kỹ thuật thuần túy.

“Ðại dịch số” – nguy cơ có thật

Năm 2025, ước tính có khoảng 376 tỷ email được gửi và nhận mỗi ngày, trên toàn thế giới. Vậy, điều gì sẽ xảy ra, nếu hệ thống đang hoạt động trơn tru trên không gian internet này đột nhiên trục trặc?

Ðông đảo phụ nữ vẫn đang phải làm việc nhiều hơn, với mức thu nhập ít hơn.

Phụ nữ đang phải trả giá cho ai?

Mới đây, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa công bố một báo cáo mang tiêu đề “Ai phải trả giá? Bất bình đẳng giới và nợ công (Who Pays the Price? Gender Inequality and Sovereign Debt)”

PHÁT NGÔN & SUY NGẪM

PHÁT NGÔN & SUY NGẪM

“Mỗi ngày, trên tiền tuyến của những cuộc khủng hoảng tàn khốc nhất thế giới, đội ngũ của chúng tôi chứng kiến ​​những hậu quả thảm khốc khi sự thiêng liêng của việc chăm sóc sức khỏe bị xâm phạm.

Antoine Fuqua.

Về những con người đi qua bóng tối

“Nếu bạn có thể bước ra khi mặt trời mọc, khi mọi bụi bặm đã lắng xuống và bạn vẫn đứng vững, bạn sẽ có một cơ hội khác cho cuộc đời mình…” -

Một cú sốc đích thực dành cho OPEC và OPEC+.

Khoảng lặng sau cuộc chia ly

“Rất có khả năng”, nhiều quốc gia sẽ rút khỏi OPEC sau quyết định rời nhóm của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Phát biểu của cựu đại sứ UAE tại Liên hợp quốc và Tổ chức Thương mại Thế giới, ông Obaid Ahmed Al-Zaabi, trên kênh RT để lại những dư âm lặng lẽ, nhưng cũng gợi lên nhiều suy ngẫm.

Triển lãm đặc biệt về hậu quả của các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki (Nhật Bản) năm 1945, tại trụ sở Liên hợp quốc.

Từ ký ức tới hiện tại

Trong dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang dồn dập ập tới, đôi khi, ngoảnh nhìn lại và chiêm nghiệm những bài học đáng giá từ quá khứ vẫn là cách hiệu quả, để phán đoán và thích ứng với tương lai.

Ảnh: Trisha Verlamino

TIÊU ĐIỂM

Trisha Verlamino là một “người du mục số (digital nomad - thuật ngữ hiện đại dùng để chỉ những người làm việc từ xa thông qua internet)”.