Câu chuyện cũ và những đòi hỏi mới

Trên không ít lĩnh vực, dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang chứng kiến những vùng xoáy đầy bất trắc, mà đối thoại và hợp tác là những lối thoát hiếm hoi.

An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.
An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.

1 Tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 11/8, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã nhóm họp phiên mở rộng theo đề xuất của Panama, và nhấn mạnh: An toàn trên biển là yếu tố then chốt để có được thịnh vượng toàn cầu, bởi vận tải hàng hải hiện đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế thế giới với hơn 100.000 chuyến tàu hoạt động mỗi ngày, vận chuyển khoảng 80% khối lượng hàng hóa thương mại của thế giới.

Tuy nhiên, hiện tại, hoạt động hàng hải dễ bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị và tội phạm xuyên quốc gia. Theo Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol), hoạt động hàng hải đang đối mặt với nhiều mối đe dọa khác nhau. Chỉ riêng năm 2024, Interpol đã ghi nhận gần 150 vụ cướp biển, cướp có vũ trang và số vụ cướp biển có xu hướng gia tăng đột biến tại một số khu vực, trong đó có Đông Nam Á.

Do đó, việc bảo đảm các tuyến hàng hải an toàn và giải quyết các thách thức mới nổi có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết: Cơ quan trực thuộc Liên hợp quốc này đã xây dựng các yêu cầu mới mang tính ràng buộc pháp lý, đồng thời hỗ trợ các dự án nhằm tăng cường năng lực tại nhiều khu vực, như: Đẩy mạnh phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), Interpol, các tổ chức quốc tế và các quốc gia tài trợ…

2 Ngày 12/8, theo tờ Politico, căng thẳng nội bộ giữa một bộ phận công chức Liên minh châu Âu (EU) và Ủy ban châu Âu (EC) đang gia tăng, xoay quanh chính sách của EU đối với Israel. Hàng nghìn nhân viên các cơ quan Liên minh châu Âu (EU) cho rằng việc EU không gây sức ép với Tel Aviv có thể khiến họ khó thực hiện nhiệm vụ mà không vi phạm luật pháp quốc tế và các hiệp ước của khối.

Từ cuối tháng 7, khoảng 1.500 trong tổng số 32.000 nhân viên EU, bao gồm từ cấp chuyên viên tới thành viên nội các, đã ký thư ngỏ bày tỏ lo ngại về tình hình nhân đạo tại Gaza, dự báo nguy cơ gia tăng số trường hợp tử vong do thiếu lương thực, nếu EU không thúc đẩy Israel mở rộng viện trợ. Khả năng đình công nhằm tạo áp lực đã được đề cập, tuy nhiên các công đoàn vẫn còn chia rẽ và bày tỏ lo ngại về rủi ro pháp lý.

3 Một điểm sáng tích cực: Sau bảy năm gián đoạn, ngày 11/8, Bộ trưởng Nông nghiệp ba nước Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã nhóm họp để thảo luận về an ninh lương thực, ứng phó dịch bệnh động vật, nông nghiệp bền vững và nhiều vấn đề khác (theo Yonhap).

Như Bộ Nông nghiệp Hàn Quốc công bố: Các bộ trưởng nhất trí coi trọng việc chia sẻ thông tin và hợp tác để ứng phó với những thách thức toàn cầu trong lĩnh vực nông nghiệp như biến đổi khí hậu, dịch bệnh động vật truyền nhiễm và bất ổn chuỗi cung ứng. Ba bên cũng đồng ý hợp tác phát triển công nghệ nông nghiệp thông minh, hỗ trợ chuyển đổi sang nền nông nghiệp trung hòa carbon và thúc đẩy lực lượng nông dân trẻ. Sau cuộc họp, ba bộ trưởng đã thông qua tuyên bố chung, kêu gọi thúc đẩy tăng trưởng bền vững của ngành nông nghiệp và củng cố an ninh lương thực, đồng thời nhất trí tổ chức các cuộc họp định kỳ.

18an-blog-2024.jpg
Ngay cả các đại học danh tiếng tại Mỹ cũng gặp nhiều khó khăn, do chính sách thuế mới.

4 Theo cảnh báo của giới chuyên môn, việc phải trích nhiều hơn từ tiền tài trợ để nộp thuế có thể sẽ khiến nhiều trường đại học tại Mỹ bắt buộc phải cắt giảm hỗ trợ tài chính, từ đó thu hẹp cơ hội học tập tại các trường danh tiếng của những sinh viên đến từ gia đình có thu nhập thấp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành luật tăng thuế này vào tháng trước. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực kể từ năm 2026. Dự kiến, các trường danh tiếng như Đại học Stanford, Đại học Yale hay Đại học Havard có thể sẽ phải nộp thêm hàng trăm triệu USD tiền thuế, đồng thời đối mặt với việc cắt giảm tài trợ nghiên cứu và nguy cơ mất nhiều nguồn tài trợ khác từ chính phủ.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị Mùa xuân IMF - WB 2026 chỉ ra những nguy cơ hiển hiện đối với cơ cấu kinh tế - xã hội toàn cầu.

Nguy cơ hiện hữu

Cho dù đến rạng sáng ngày 22/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran “cho đến khi các lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất” (nhằm chấm dứt cuộc chiến), thì trên thực tế, ở nhiều khía cạnh toàn cầu, tình hình đã thật sự đi vào một quỹ đạo tiêu cực.

Khẩu hiệu dẫn đầu một cuộc tuần hành tại thủ đô London của nước Anh, tháng 6/2025.

Lý tưởng ấy vẫn luôn là bất diệt!

Lại quét ngang nước Mỹ kể từ cuối tháng 3/2026, những cuộc tuần hành được gắn chung hashtag #NoKings (Không có vua) không chỉ là lời kêu gọi phản đối chiến tranh, mà còn biểu thị ý thức phản kháng đối với những bất công trong cơ cấu xã hội.

Dave Pearson.

Xoa dịu ký ức kinh hoàng

Rất ít người có khả năng thấu cảm trọn vẹn sự tàn phá về thể chất lẫn tinh thần, sau khi thoát khỏi hàm răng tử thần của cá mập. Thế nhưng, Dave Pearson là một trong số ít người hiểu rõ nỗi đau ấy và sẵn lòng cống hiến để hỗ trợ cộng đồng.

Ở Sudan lúc này, mỗi miếng ăn đã là cả một sự may mắn lớn lao.

Giới hạn của lương tri

Hàng triệu gia đình, nếu may mắn, có thể có được một bữa ăn mỗi ngày. Bình thường, họ phải chấp nhận nhịn đói. Có người đã phải ăn cả lá cây và thức ăn dùng cho chăn nuôi để tồn tại…

Đến lượt phía Mỹ tuyên bố phong tỏa Eo biển Hormuz.

Vòng xoáy đa chiều

Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn, những diễn biến xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz vẫn đang là tâm điểm chú ý của dư luận thế giới - một thế giới lạc lối trong mê cung các động thái ngược chiều.

Ảnh: UNEP

Tiêu điểm

Cuộc hành trình diệu kỳ bay ngang qua Mặt trăng của phi hành đoàn Artemis II đã khép lại. Song, chính trên đường trở về Trái đất, những gì họ chứng kiến lại đang khiến giới khoa học trở nên băn khoăn.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thế giới chưa từng trải qua một đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng với quy mô lớn như hiện tại.

Cẩn tắc vô áy náy!

Những diễn biến căng thẳng xoay quanh cuộc khủng hoảng Eo biển Hormuz, cũng như hệ quả tiêu cực mà nó mang lại cho hệ thống an ninh năng lượng toàn cầu đã và đang chỉ rõ: Việc xây dựng các lộ trình thay thế, đa dạng hóa nguồn cung đã và đang trở thành yếu tố sống còn, đối với mọi nền kinh tế.

“Bức tường sống” của người dân Iran trước một nhà máy điện.

Cuối cùng, thế giới cũng có thể tạm thở phào

Tối ngày 7/4 giờ Washington (tức sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), chỉ vài giờ sau khi nước trung gian Pakistan kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump lùi hạn chót tấn công toàn diện Iran (20 giờ ngày 7/4), Iran và Mỹ đã chính thức xác nhận một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, theo tờ The New York Times.

Ghada Hatem-Gantzer - vị bác sĩ sản khoa gốc Lebanon.

“Ngôi nhà phụ nữ”, nơi sự sống hồi sinh

Ở tuổi 66, Ghada Hatem-Gantzer - vị bác sĩ sản khoa gốc Lebanon đã thực hiện được điều mà thường chỉ dừng lại ở những lời hứa hẹn: Tạo ra một “điểm dừng chân duy nhất”cho mọi nỗi đau của phụ nữ.

Ảnh: UN

Tiêu điểm

Có một dạng ngôn ngữ toàn cầu vượt qua các rào cản văn hóa, xã hội và biên giới, đồng thời đủ sức thúc đẩy tiến trình kết nối, hòa nhập, để kiến tạo hòa bình.

Giá xăng trung bình tại Mỹ đã vượt qua thời điểm năm 2022.

Kịch bản không ai mong đợi

Nếu xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn lượng dầu, khí đốt và phân bón rời khỏi vùng Vịnh, thì “mọi con đường đều dẫn đến kịch bản giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm lại trên toàn thế giới” trong năm nay, thậm chí có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.

"Mưa cực đoan" - thách thức mới đối với thế giới.

Áp lực dưới màn mưa

Trong bối cảnh nền nhiệt toàn cầu tiếp tục gia tăng, hệ thống tài nguyên nước cũng như ngành nông nghiệp thế giới hiện đã bắt đầu phải đối diện với một thách thức mới: Hiện tượng “mưa cực đoan (extreme rain)”.

Michael B. Jordan vang lên cho hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, cả thế giới đã nhìn về anh, theo một cách khác.

Bật lên từ định kiến

Tại lễ trao giải Oscar lần thứ 98, khi cái tên Michael B. Jordan vang lên cho hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, cả thế giới đã nhìn về anh, theo một cách khác.

Ảnh: UN

Tiêu điểm

Tháng tư này, Cơ quan hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) dự tính sẽ đưa bốn phi hành gia du hành ngang Mặt trăng trong khoảng 10 ngày, theo chương trình Sứ mệnh Artemis II.

Cải tổ - đòi hỏi có thật dành cho WTO.

Vòng quay hối hả

Dưới cái bóng của xung đột quân sự, những nỗ lực vãn hồi ổn định hoặc thích ứng với tình trạng khẩn cấp vẫn đang gấp gáp diễn ra, ở khắp nơi trên thế giới.

BBNJ được kỳ vọng sẽ trở thành bước đột phá trong việc bảo vệ đại dương.

Cứu lấy đại dương

Một thực tế đáng suy ngẫm: Dù chiếm gần một nửa diện tích hành tinh, hiện mới chỉ khoảng 1% vùng biển quốc tế được áp dụng các biện pháp bảo tồn.

Diễn viên Sarah Parker.

Trải nghiệm dành cho cả đời người...

Trong buổi tiệc tri ân Ban giám khảo và người chiến thắng Giải Booker 2025 tại cung điện Clarence House (London, Anh), “biểu tượng thành thị” của Hollywood - diễn viên Sarah Jessica Parker đã gây ấn tượng mạnh mẽ trước Vương hậu Camilla, không phải vì vẻ ngoài lung linh, mà bằng tình yêu văn chương và niềm say mê đọc sách.

Ảnh: UNDP

Tiêu điểm

Một thách thức dường như đang bị lãng quên: Cuộc khủng hoảng nước sạch toàn cầu đã và đang trở nên trầm trọng hơn, do bất bình đẳng giới.

Cảnh tượng ám ảnh này vẫn đang hiện hữu ở Dải Gaza.

Trên những phận người vẫn là bão tố

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc dự báo: Hàng chục triệu người có thể rơi vào tình cảnh thiếu đói nghiêm trọng, nếu xung đột quân sự Trung Đông kéo dài đến tháng 6/2026.

Đạo diễn Paul Thomas Anderson cùng cả ê-kíp “One Battle After Another” nhận giải Phim hay nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 98.

Ngày Oscar trở lại

Giai đoạn 2021-2023, khi tỷ lệ người theo dõi Lễ trao giải thưởng điện ảnh quốc tế danh giá Oscar chạm đáy ở mức kỷ lục dưới 10 triệu người tại Mỹ, giới quan sát từng dự báo về một “cái chết lâm sàng” của các lễ trao giải truyền thống.

Tình hình căng thẳng tại eo biển Hormuz đang tác động toàn diện tới các vấn đề quan trọng toàn cầu.

Tìm lối thoát trong mịt mù

Dòng sự kiện quốc tế vẫn hằn lên những vòng xoáy đầy cạm bẫy. Và bởi vậy, những nỗ lực vãn hồi và kiến thiết sự ổn định vẫn đang liên tục được triển khai.

Ảnh: Le Paris de Patrick

Tiêu điểm

Một hành trình dài hơn trăm năm đã khép lại, khi những bí ẩn của hệ ký tự Linear Elamite - có niên đại gần 5.000 năm, được xem là một trong ba hệ thống chữ viết cổ nhất từng được biết đến của nhân loại, đã được giải mã trọn vẹn.

Giá dầu thế giới đã tăng lên mức cao nhất, kể từ đợt khủng hoảng năm 2022.

Đường vòng qua đứt gãy

Như Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo: Kịch bản giá dầu tăng 10% trong một năm có thể khiến lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 40 điểm cơ bản, đồng thời làm giảm 0,1-0,2% sản lượng kinh tế toàn cầu.

Những gương mặt trẻ tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 bàn thảo về tương lai khu vực.

Hành động vì tương lai

Cho dù bức tranh toàn cảnh các sự kiện quốc tế đang bị bao phủ bởi một gam màu u tối, thì vẫn có những nỗ lực nhằm thắp lên ánh sáng hy vọng.

Ảnh: UNESCO

TIÊU ĐIỂM

Những em bé làng chài ở Wakatobi (Indonesia) này lớn lên trên biển cả, cùng biển cả, và không thể tách rời khỏi biển cả.

Roger Tan.

Di sản của lòng trắc ẩn

Mỗi sáng, Roger Tan lại ngồi trước màn hình máy tính, pha một tách trà và bắt đầu gõ những dòng chữ gửi vào khoảng lặng sau song sắt.