Câu chuyện cũ và những đòi hỏi mới

Trên không ít lĩnh vực, dòng chảy sự kiện quốc tế vẫn đang chứng kiến những vùng xoáy đầy bất trắc, mà đối thoại và hợp tác là những lối thoát hiếm hoi.

An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.
An ninh hàng hải thế giới đang đối diện nhiều thách thức.

1 Tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 11/8, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã nhóm họp phiên mở rộng theo đề xuất của Panama, và nhấn mạnh: An toàn trên biển là yếu tố then chốt để có được thịnh vượng toàn cầu, bởi vận tải hàng hải hiện đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế thế giới với hơn 100.000 chuyến tàu hoạt động mỗi ngày, vận chuyển khoảng 80% khối lượng hàng hóa thương mại của thế giới.

Tuy nhiên, hiện tại, hoạt động hàng hải dễ bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị và tội phạm xuyên quốc gia. Theo Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol), hoạt động hàng hải đang đối mặt với nhiều mối đe dọa khác nhau. Chỉ riêng năm 2024, Interpol đã ghi nhận gần 150 vụ cướp biển, cướp có vũ trang và số vụ cướp biển có xu hướng gia tăng đột biến tại một số khu vực, trong đó có Đông Nam Á.

Do đó, việc bảo đảm các tuyến hàng hải an toàn và giải quyết các thách thức mới nổi có ý nghĩa hết sức quan trọng. Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez cho biết: Cơ quan trực thuộc Liên hợp quốc này đã xây dựng các yêu cầu mới mang tính ràng buộc pháp lý, đồng thời hỗ trợ các dự án nhằm tăng cường năng lực tại nhiều khu vực, như: Đẩy mạnh phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), Interpol, các tổ chức quốc tế và các quốc gia tài trợ…

2 Ngày 12/8, theo tờ Politico, căng thẳng nội bộ giữa một bộ phận công chức Liên minh châu Âu (EU) và Ủy ban châu Âu (EC) đang gia tăng, xoay quanh chính sách của EU đối với Israel. Hàng nghìn nhân viên các cơ quan Liên minh châu Âu (EU) cho rằng việc EU không gây sức ép với Tel Aviv có thể khiến họ khó thực hiện nhiệm vụ mà không vi phạm luật pháp quốc tế và các hiệp ước của khối.

Từ cuối tháng 7, khoảng 1.500 trong tổng số 32.000 nhân viên EU, bao gồm từ cấp chuyên viên tới thành viên nội các, đã ký thư ngỏ bày tỏ lo ngại về tình hình nhân đạo tại Gaza, dự báo nguy cơ gia tăng số trường hợp tử vong do thiếu lương thực, nếu EU không thúc đẩy Israel mở rộng viện trợ. Khả năng đình công nhằm tạo áp lực đã được đề cập, tuy nhiên các công đoàn vẫn còn chia rẽ và bày tỏ lo ngại về rủi ro pháp lý.

3 Một điểm sáng tích cực: Sau bảy năm gián đoạn, ngày 11/8, Bộ trưởng Nông nghiệp ba nước Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản đã nhóm họp để thảo luận về an ninh lương thực, ứng phó dịch bệnh động vật, nông nghiệp bền vững và nhiều vấn đề khác (theo Yonhap).

Như Bộ Nông nghiệp Hàn Quốc công bố: Các bộ trưởng nhất trí coi trọng việc chia sẻ thông tin và hợp tác để ứng phó với những thách thức toàn cầu trong lĩnh vực nông nghiệp như biến đổi khí hậu, dịch bệnh động vật truyền nhiễm và bất ổn chuỗi cung ứng. Ba bên cũng đồng ý hợp tác phát triển công nghệ nông nghiệp thông minh, hỗ trợ chuyển đổi sang nền nông nghiệp trung hòa carbon và thúc đẩy lực lượng nông dân trẻ. Sau cuộc họp, ba bộ trưởng đã thông qua tuyên bố chung, kêu gọi thúc đẩy tăng trưởng bền vững của ngành nông nghiệp và củng cố an ninh lương thực, đồng thời nhất trí tổ chức các cuộc họp định kỳ.

18an-blog-2024.jpg
Ngay cả các đại học danh tiếng tại Mỹ cũng gặp nhiều khó khăn, do chính sách thuế mới.

4 Theo cảnh báo của giới chuyên môn, việc phải trích nhiều hơn từ tiền tài trợ để nộp thuế có thể sẽ khiến nhiều trường đại học tại Mỹ bắt buộc phải cắt giảm hỗ trợ tài chính, từ đó thu hẹp cơ hội học tập tại các trường danh tiếng của những sinh viên đến từ gia đình có thu nhập thấp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành luật tăng thuế này vào tháng trước. Mức thuế mới sẽ có hiệu lực kể từ năm 2026. Dự kiến, các trường danh tiếng như Đại học Stanford, Đại học Yale hay Đại học Havard có thể sẽ phải nộp thêm hàng trăm triệu USD tiền thuế, đồng thời đối mặt với việc cắt giảm tài trợ nghiên cứu và nguy cơ mất nhiều nguồn tài trợ khác từ chính phủ.

Có thể bạn quan tâm

Trong "Tinh thần Đối thoại", tiềm ẩn rất nhiều mâu thuẫn gay gắt.

Để trật tự cũ lại sau lưng

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), thường được gọi ngắn gọn là Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ) năm 2026 chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cấu trúc chương trình nghị sự. Theo giới quan sát quốc tế, điều này thể hiện đường nét của một trật tự thế giới mới.

Ritu Sain

Đổi... rác lấy tình người

Tại những quán cà-phê đặc biệt đang mọc lên khắp Ấn Độ, người ta có thể thanh toán một bữa cơm bằng… rác thải nhựa. Và người đứng sau mô hình nhân văn ấy là một phụ nữ đặc biệt, Ritu Sain, người luôn đau đáu với nỗ lực bảo vệ môi trường ở đất nước đông dân nhất hành tinh.

Ảnh: FAO

Tiêu điểm

Có thể bạn chưa biết, nhưng theo nhà kinh tế trưởng của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) Maximo Torero: “Việc thu hẹp khoảng cách giữa nam giới và phụ nữ trong nông nghiệp có thể làm tăng GDP toàn cầu thêm một nghìn tỷ USD và giảm tình trạng thiếu lương thực cho 45 triệu người”.

Gaza vẫn đau đáu mong chờ hòa bình đích thực.

Và bình yên còn vương mùi khói súng

Đó là một nỗi lo lắng mơ hồ, nhưng không phải vô căn cứ. Từ rất lâu rồi, quyền quản lý Dải Gaza vẫn như một vết hằn, chia rẽ ngay cả nội bộ Palestine.

Ảnh: Courrier

Tiêu điểm

Bạn có tin không, rằng đây là một bức ảnh khá lạ thường về Nhật Bản hiện đại?

Sam Altman

Một ẩn dụ cho thời đại đầy trăn trở

“Những đứa trẻ sinh năm 2025 sẽ lớn lên trong một thế giới mà chúng khó lòng thông minh hơn trí tuệ nhân tạo (AI). Nhưng không sao cả, chúng sẽ có những công cụ để đạt đến những tầm cao mà chúng ta chưa từng dám mơ tới” - dự báo này được Sam Altman đưa ra tại Hội nghị GITEX gần đây.

Cuộc bầu cử tại Hungary sẽ có những tác động mạnh mẽ tới kết cấu của EU.

Đợi chờ những đổi thay

Năm 2026 sẽ là một năm đáng để giới quan sát quốc tế chờ đợi, cho dù mới trôi qua những ngày đầu tiên. Bởi, không ít những cuộc bầu cử từ nhiều châu lục có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình cũng như cục diện địa chính trị toàn thế giới.

Đại sứ Palestine tại Anh Husam Zomlot trong “thời khắc lịch sử”.

Một thế giới không ngủ yên

Mới chỉ là những ngày đầu năm mới 2026, nhưng thế giới đã kịp chứng kiến không ít những dấu ấn, cả đáng nhớ lẫn đáng quên.

Tiến sĩ Elizabeth A.Laugeson.

Mọi trái tim đều bình đẳng

Khi Tiến sĩ Elizabeth A.Laugeson và các nhà tâm lý học Viện Khoa học thần kinh và Hành vi con người Semel thuộc Đại học California - Los Angeles (UCLA) lần đầu đề xuất dạy những người trưởng thành mắc chứng tự kỷ cách hẹn hò, các nhà tài trợ không đồng ý.

Ảnh: RADIOMAS

Tiêu điểm

Đây là bức ảnh một người khiếm thị đang đọc chữ nổi Braille, dĩ nhiên rồi. Và tuần đầu năm 2026 vừa qua, thế giới cũng vừa đón chào Ngày Chữ nổi Quốc tế (4/1).

Những nỗi ưu tư hằn lên khuôn mặt Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres.

Hãy chọn con người, thay vì nỗi đau!

“Năm 2026, tôi kêu gọi các nhà lãnh đạo ở khắp nơi trên thế giới: Hãy nghiêm túc. Hãy chọn con người và hành tinh thay vì nỗi đau. Chúng ta hãy cùng nhau đứng lên - vì công lý, vì nhân loại, vì hòa bình!” - Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói trong thông điệp đón chào năm mới.

Michaela Benthaus.

Khi dám mơ, bạn có thể chạm tới những vì sao!

“Bạn không bao giờ nên từ bỏ ước mơ của mình dù đôi khi xác suất để nó thành hiện thực là rất thấp”, Michaela Benthaus tâm sự, sau khi vừa trở thành người ngồi xe lăn đầu tiên bay vào không gian.

Loài hổ được cứu, Khu bảo tồn Periyar hồi sinh, và mức sống của cộng đồng Advasi được nâng lên.

Bốn phương thức “làm lành với Thiên nhiên"

Báo cáo mới nhất từ Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) một lần nữa khẳng định: Trái đất đang rơi vào vòng xoáy khủng hoảng môi trường, điều có thể đe dọa tương lai của hàng tỷ người. Và nhân loại sẽ phải nỗ lực nhiều gấp bội, để tự cứu mình.

Một cuộc không kích trút xuống Dải Gaza.

Thắp ánh nến trong đêm tối mịt mùng

Một trong những tin tức “tươi tắn” nhất được công bố vào hạ tuần tháng 12/2025 là việc Liên hợp quốc thông báo: Nạn đói trên Dải Gaza đã chính thức chấm dứt, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của các phái đoàn cứu trợ nhân đạo quốc tế.

Đại biểu tham quan không gian trưng bày công nghệ của Liên hợp quốc tại Lễ mở ký Công ước Hà Nội. (Ảnh TTXVN)

Vững vàng trước biến động toàn cầu

2025 là một năm đầy tự hào của đất nước, với những dấu ấn lịch sử, những bước đột phá chiến lược và những kết quả tích cực về kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đặc biệt là đối ngoại.

Ahmed, 10 tuổi, rạng rỡ khi được cùng các bạn dọn dẹp để quay lại trường học đón năm mới. Nguồn: UNICEF

Màu của bình yên

Đến hẹn lại lên, cuối năm 2025, PANTONE công bố Màu của năm 2026 là Cloud Dancer (PANTONE 11-4201), một sắc trắng ngà tinh tế, mềm mại như mây, tượng trưng cho sự bình yên, tĩnh lặng và mở ra kỷ nguyên tối giản, hài hòa và cân bằng. Nhưng nhìn ra thế giới lúc này, sắc trắng ấy còn mang thêm nhiều tầng ý nghĩa.

Sự chia rẽ trong nội tại EU đang mang tới những hoài nghi cho Hiệp định thương mại tự do với Mercosur.

Rào cản trước vạch đích

Cho dù nước chủ nhà vẫn giữ lập trường lạc quan về tiến trình ký kết Hiệp định tự do thương mại (FTA) giữa khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và Liên minh châu Âu (EU), dự kiến diễn ra vào ngày 20/12.

Tình trạng an ninh nguồn nước trên toàn cầu ngày một trở nên đáng báo động.

Sát cánh trong những nỗi lo

Thế giới vẫn đang vận hành dưới cái bóng của không ít nỗi ám ảnh. Mặc dù vậy, trong mỗi vòng xoay, những nỗ lực hàn gắn cũng vẫn luôn hiện hữu.

Có rất nhiều nguy cơ rình rập trẻ em trên không gian mạng, nhưng cùng đó cũng còn là cơ hội phát triển bản thân.

Bước ngoặt đầy tâm tư

Từ ngày 10/12, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức áp dụng quy định độ tuổi tối thiểu đối với mạng xã hội, khi luật cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok hay YouTube có hiệu lực. Một quyết định nhận được nhiều sự ủng hộ, nhưng cũng không ít những ý kiến trái chiều.

Những nguồn lực tài chính dành cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo quốc tế đang cạn kiệt.

Định hình những khởi đầu mới

Năm 2025 đã bước đến chặng đường cuối cùng, và ngay từ lúc này, dòng chảy sự kiện quốc tế toàn cầu đã bắt đầu hướng tới các vòng quay mới, thông qua một số vận động đáng chú ý ở nhiều lĩnh vực.

Sri Lanka chìm trong lũ dữ.

"Bình thường mới" đầy những âu lo

Tính đến ngày 2/12, theo số liệu thống kê chính thức, các tình trạng mưa lớn, bão lụt và lở đất tại hai khu vực Đông Nam Á - Nam Á đã khiến hơn 1.140 người thiệt mạng, cùng rất nhiều người vẫn còn đang mất tích. "Mùa bão" khốc liệt chưa từng thấy này đang đặt ra những mệnh đề vô cùng nghiêm túc và khó khăn.

Liên hợp quốc và thế giới đang nỗ lực hồi sinh Dải Gaza.

Đi qua thử thách

Những nỗ lực hàn gắn và tái thiết vẫn đang được triển khai mạnh mẽ, ở nhiều điểm nóng trong dòng chảy sự kiện quốc tế. Cho dù, hiệu quả đích thực của nhiều hành động trong đó vẫn phải đợi thời gian trả lời.

Nổi tiếng với những quyết định dứt khoát và nhanh chóng, Julia thành công trong sáp nhập hai ông lớn của ngành nhà hàng.

Nhà lãnh đạo từ hiện trường

Hơn 40 năm lăn lộn trong ngành dịch vụ-nhà hàng, nữ doanh nhân Julia Stewart vẫn giữ vẹn nguyên tinh thần và lòng tự tin của cô bé 16 tuổi ngày khởi nghiệp: Cứng cỏi, độc lập và không tin vào những giới hạn.

Ảnh: UNEP

Tiêu điểm

Ngay cả những dạng tồn tại tưởng chừng vĩnh cửu, như những sông băng nghìn năm này, cũng có thể hoàn toàn biến mất.

Bạo lực trên không gian mạng - hiểm họa rình rập phụ nữ và trẻ em gái toàn cầu.

Đi về phía văn minh

Có một ngày đặc biệt, mang cái tên vẫn còn tương đối xa lạ đối với phần đông nhân loại: Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ (International Day for the Elimination of Violence against Women), được Liên hợp quốc ấn định vào ngày 25/11 hằng năm.