Cách nhập viện 3 năm, ông B. tình cờ được phát hiện chỉ có thận độc nhất trong một đợt đi khám bệnh khi thường xuyên mệt mỏi, chán ăn, tiểu ít, sụt cân không rõ nguyên nhân. Đáng buồn là đợt khám này cũng xác định ông đã bị suy thận mạn giai đoạn V và phải lọc máu định kỳ. Vậy mà khó khăn vẫn chưa dừng lại khi gần đây ông B. lại nhận được tin là thận duy nhất lại có bướu phát triển dạng ung thư tế bào thận.
Ông B. cho biết khi nghe tin dữ, ông “không còn thiết sống nữa” vì sợ phải chịu cắt thận hoặc sống với khối bướu ngày càng lớn lên. Được sự động viên của gia đình, ông B. đến Bệnh viện Bình Dân để tham khảo các cách điều trị. Qua siêu âm chẩn đoán, các bác sĩ xác định người bệnh có bướu ở 1/3 giữa mặt trước thận độc nhất, kích thước khoảng 20mm x 20mm.
Qua khai thác bệnh sử và kết quả các xét nghiệm, các bác sĩ ghi nhận mặc dù chức năng thận đã suy giảm và cần lọc máu định kỳ nhưng hiện ông B. vẫn đi tiểu được khoảng hơn 1000ml mỗi ngày. Nhờ thận bài tiết được nước tiểu đã giúp đào thải các chất điện giải, duy trì sự cân bằng nội môi, hỗ trợ điều hòa tim mạch, duy trì huyết áp bình thường cho người bệnh.
Bên cạnh các xét nghiệm đánh giá chức năng thận, bác sĩ còn lên kế hoạch chi tiết khi chỉ định chụp cắt lớp điện toán (MSCT) có cản quang để hỗ trợ chẩn đoán định vị bướu và phân bổ mạch máu của thận và bướu. Phương án được đưa ra sau khi hội chẩn với các bác sĩ chuyên khoa.
Tại Bệnh viện Bình Dân, cắt bướu bảo tồn thận cho người bệnh ung thư thận có bướu thận khu trú đã được thực hiện từ năm 2009 và kỹ thuật này ngày càng hoàn thiện hơn, có thể thực hiện cho cả các trường hợp bướu lớn từ 4cm đến 7cm và bướu phát triển phức tạp. Tuy nhiên, đối với trường hợp của người bệnh B., việc áp dụng phương pháp này là một quyết định khó khăn và các bác sĩ phải chịu áp lực cao khi phẫu thuật để bảo tồn thận độc nhất.
Tiến sĩ, Bác sĩ Phạm Phú Phát, Trưởng Khoa Niệu A, Bệnh viện Bình Dân đã cho biết thêm: “Cắt thận toàn phần là lựa chọn dễ dàng hơn cho bác sĩ, nhưng kết quả có thể ảnh hưởng nhiều đến chất lượng sống của người bệnh. Khi mất đi thận độc nhất, người bệnh không còn giữ được khả năng lọc máu và chức năng bài tiết nước tiểu. Từ đó, người bệnh dễ rối loạn điện giải, mất cân bằng nội môi, dễ rối loạn tim mạch, huyết áp…
Ngoài ra, người bệnh dễ bị phù, ăn uống cần tiết chế rất kỹ và khó phát hiện bất thường sức khỏe hơn do không quan sát được nước tiểu. Về mặt tâm lý, người bệnh dễ rơi vào hụt hẫng và rối loạn sinh hoạt vì mất đi cảm giác và thói quen đi tiểu. Khi cắt bỏ thận, cơ hội để người bệnh có thể được ghép thận về sau cũng hẹp hơn. Đó là lý do chúng tôi thực hiện cắt trọn bướu, tránh nguy cơ bướu xâm lấn và bảo tồn thận lành cho ông B.”.
Ca phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cắt bướu thận, bảo tồn thận của người bệnh B đã diễn ra trong khoảng 2 giờ 30 phút. Sau nhiều nỗ lực, các bác sĩ đã cắt trọn bướu giữ nguyên vỏ bao, khâu khép chủ mô thận lành cho người bệnh.
Sau phẫu thuật ông B. hồi phục khá nhanh, người bệnh ăn uống được vào ngày hậu phẫu thứ nhất và xuất viện vào ngày hậu phẫu thứ năm sau khi thực hiện các xét nghiệm và siêu âm kiểm tra. Cùng với những cải thiện sức khỏe sau mổ, tinh thần ông B. cũng tích cực hơn, người bệnh cho biết mình: “Cảm thấy khỏe hơn, có năng lượng sống hơn”.
Thận độc nhất là tình trạng người sinh ra chỉ có một bên thận, hoặc đã cắt bỏ một thận hoặc đã hiến thận. Tỷ lệ người có thận độc nhất khoảng 1/1000 và thường gặp ở nam giới hơn nữ giới. Thận độc nhất vẫn hoạt động tăng cường và thực hiện 75% chức năng so với có hai thận.
