Đáng chú ý, mưa bão, ngập lụt không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản, mà còn khiến môi trường bị ô nhiễm, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh gây ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.
Chia sẻ về vấn đề này, bác sĩ Khổng Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (DCD) thành phố Hà Nội cho biết: Mùa mưa bão, nhất là khi có ngập úng kéo dài, điều kiện vệ sinh môi trường, nước sạch, thực phẩm đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đặc biệt, khi cơ sở hạ tầng bị tàn phá, nguồn nước sạch bị ô nhiễm, người dân phải sơ tán đến nơi ở tạm, điều kiện sinh hoạt chật chội, thiếu vệ sinh…
Đây là môi trường lý tưởng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus và côn trùng gây bệnh phát triển. Cho nên, một số bệnh thường gia tăng trong thời điểm này như: sốt xuất huyết do muỗi vằn truyền bệnh, thường bùng phát mạnh sau mưa do nước đọng tạo thành ổ bọ gậy; tiêu chảy cấp, tả, lỵ do nước mưa, nước lũ cuốn theo chất thải, rác thải khiến nguồn nước sinh hoạt dễ bị ô nhiễm; cảm cúm, viêm hô hấp do thời tiết thay đổi, ẩm thấp khiến sức đề kháng giảm, virus cúm dễ lây lan; các bệnh ngoài da do tiếp xúc với nước bẩn, lội nước ngập lâu ngày dễ gây viêm da, nấm, ghẻ; nhiễm trùng mắt, đỏ mắt do vi khuẩn, virus lây lan qua tay bẩn hoặc dùng chung khăn mặt, nước rửa.
Bác sĩ Khổng Minh Tuấn cho rằng, để chủ động phòng, chống các dịch bệnh nêu trên, ngành y tế các địa phương cần tăng cường giám sát dịch tễ tại cộng đồng trong và sau mưa bão trên địa bàn, nhất là ở các vùng trũng thấp, thường xuyên ngập úng nhằm phát hiện dịch bệnh ngay từ ca bệnh đầu tiên để khoanh vùng và xử lý kịp thời, không để dịch bệnh lây lan ra cộng đồng; triển khai hướng dẫn người dân vệ sinh môi trường trước và sau mưa bão; dự trù đầy đủ cơ số thuốc, hóa chất khử khuẩn, trang thiết bị y tế đáp ứng công tác phòng, chống dịch bệnh mùa mưa bão; tập huấn cho cán bộ y tế cơ sở kỹ năng nhận biết, xử trí sớm các bệnh dịch sau bão, lũ...
Riêng thành phố Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội đã thành lập 8 đội cơ động nhằm kịp thời hỗ trợ các xã, phường trong công tác phòng, chống dịch bệnh, xử lý các tình huống y tế công cộng khẩn cấp; phối hợp chặt chẽ chính quyền địa phương tuyên truyền cho người dân các biện pháp phòng, chống dịch bệnh tại hộ gia đình.
Tuy nhiên, để chủ động phòng, chống dịch bệnh trong và sau mưa bão, lũ lụt, bên cạnh sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực của ngành y tế, thì vai trò của người dân trong công tác này là hết sức quan trọng.
Vì vậy, người dân cần thực hiện nghiêm túc các nội dung khuyến cáo ngành y tế đưa ra như: thực hiện tốt việc lựa chọn thực phẩm và chế biến thực phẩm an toàn, hợp vệ sinh, ăn thức ăn nấu chín và nước đun sôi; thường xuyên rửa tay với xà-phòng trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; vệ sinh cá nhân hằng ngày, rửa chân sạch và lau khô các kẽ ngón chân sau khi tiếp xúc với nước lũ, nước bị nhiễm bẩn.
Tổ chức tiêu diệt bọ gậy, diệt muỗi bằng cách đậy kín các bể, thùng chứa nước, thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn, loại bỏ các phế thải như chai, lọ, lốp ô-tô… hoặc các hốc nước tự nhiên để không cho muỗi đẻ trứng, mắc màn khi ngủ kể cả ban ngày; tiến hành thau rửa bể nước, giếng nước, dụng cụ chứa nước và dùng hóa chất để khử trùng nước ăn uống và sinh hoạt theo hướng dẫn của nhân viên y tế; thực hiện nguyên tắc nước rút đến đâu làm vệ sinh đến đấy, thu gom, xử lý và chôn xác súc vật; tránh lội nước bẩn, nếu buộc phải đi qua vùng ngập, nên mang ủng hoặc giày cao-su, rửa sạch và lau khô chân ngay sau đó; không dùng chung vật dụng cá nhân như khăn mặt, bàn chải, chậu rửa mặt để tránh lây bệnh mắt hoặc da.
Khi có dấu hiệu sốt cao, tiêu chảy, mẩn đỏ da, đau mắt, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống, nhất là thuốc kháng sinh hoặc truyền dịch tại nhà.
Mỗi người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, với phương châm “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”; đặc biệt trong bối cảnh thiên tai thường xuyên xảy ra như hiện nay bằng việc tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh, ăn uống hợp lý, bảo đảm môi trường sống sạch sẽ là cách hiệu quả nhất để tránh dịch bệnh.
