Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế vừa đưa ra cảnh báo về nguy cơ mất an toàn thực phẩm trên đường phố.
Theo đánh giá của Cục An toàn thực phẩm, thức ăn đường phố và quà vặt thường được chế biến sẵn hoặc chế biến ngay tại chỗ, giúp người tiêu dùng tiết kiệm thời gian chờ đợi; dễ dàng mua và ăn liền ngay trên đường hoặc mang đi mà không cần vào nhà hàng, quán ăn; phù hợp với nhiều đối tượng, đặc biệt là học sinh, sinh viên, công nhân… Cùng đó, có giá rẻ hơn so với các món ăn tại nhà hàng hoặc quán ăn cố định.
Đáng lưu ý, các quán hàng bán xiên nướng (thịt, cá, hải sản, rau củ xiên que) bên cạnh tính tiện dụng, thực phẩm đường phố cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt là các hàng quán không bảo đảm quy chuẩn vệ sinh như hàng nướng "xiên bẩn". Đây là món ăn đường phố quen thuộc và hấp dẫn với nhiều người, đặc biệt là giới trẻ.
Tuy nhiên, theo Cục An toàn thực phẩm, bên cạnh những quán ăn sạch sẽ, đảm bảo vệ sinh, thì tình trạng bán hàng nướng "xiên bẩn", kém vệ sinh, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc đang diễn ra phổ biến tại nhiều khu vực, từ vỉa hè đến các cổng trường học, chợ đêm…
Hàng nướng "xiên bẩn" tồn tại phổ biến tại các khu vực đông người như vỉa hè cổng trường, chợ cóc, lề đường… tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm, nhiễm khuẩn và tích tụ độc tố lâu dài cho người tiêu dùng.
Trước những nguy cơ hiện hữu đối với sức khỏe người tiêu dùng, Cục An toàn thực phẩm đã nêu ra một số đặc điểm của hàng nướng "xiên bẩn" gồm: sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, thịt ôi thiu, hỏng hoặc thực phẩm đông lạnh kém chất lượng; tẩm ướp phụ gia, phẩm màu, gia vị rẻ tiền để che mùi ôi thiu hoặc tăng độ đậm đà nhân tạo; dùng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, tạo ra các chất gây hại cho sức khỏe; chế biến và bán ở nơi bụi bẩn, không che chắn, gần mặt đường, thiếu vệ sinh.
Bên cạnh đó, dụng cụ nướng (vỉ nướng, que xiên, khay đựng…) không được vệ sinh sạch sẽ, dễ nhiễm khuẩn; nướng tại những nơi bụi bặm, sát mặt đường, không che chắn, dẫn đến thực phẩm bị nhiễm bụi bẩn và vi khuẩn từ không khí; người bán không bảo đảm quy chuẩn vệ sinh cá nhân như không đeo găng tay, khẩu trang khi chế biến.
Phân tích những nguy cơ khi ăn phải nướng "xiên bẩn", Cục An toàn thực phẩm chỉ rõ, việc tiêu thụ thực phẩm kém vệ sinh, đặc biệt là nướng "xiên bẩn" có thể gây ra nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe như: Ngộ độc thực phẩm: gây đau bụng, tiêu chảy, nôn ói cấp tính; Nhiễm khuẩn đường ruột: từ các vi khuẩn như E.coli, Salmonella, tụ cầu khuẩn… dẫn đến rối loạn tiêu hóa kéo dài; Tích tụ độc tố lâu dài do dầu chiên đi chiên lại nhiều lần dễ tạo ra các chất gây ung thư; Nhiễm ký sinh trùng: nếu thịt không được nướng chín kỹ hoặc nguyên liệu từ động vật nhiễm bệnh.
Để bảo vệ sức khỏe, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo người tiêu dùng nên áp dụng các biện pháp sau:
Lựa chọn quán ăn sạch sẽ: ưu tiên những nơi có khu vực nướng sạch, nhân viên dùng bao tay, có nguồn thực phẩm rõ ràng.
Quan sát nguyên liệu: tránh các hàng quán có xiên nướng màu sắc bất thường, mùi hôi, hoặc dầu chiên đen sậm, nhiều cặn.
Hạn chế ăn tại các khu vực bụi bặm: nơi có nhiều xe cộ, khói bụi, không bảo đảm an toàn thực phẩm.
Tăng cường sức đề kháng: duy trì thói quen ăn uống lành mạnh và bổ sung vitamin giúp hệ miễn dịch tốt hơn.
Tự làm tại nhà: nướng xiên tại nhà với nguyên liệu tươi sống sẽ an toàn hơn.
Liên quan vấn đề này, Cục An toàn thực phẩm cũng đã có công văn gửi Sở Y tế Hà Nội đề nghị tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm trên địa bàn thành phố.
Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế Hà Nội phối hợp các đơn vị chức năng trên địa bàn kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, dầu mỡ chiên rán thực phẩm, đặc biệt đối với các mặt hàng thịt nướng, xiên que, đồ ăn nhanh… tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, thức ăn xung quanh trường học; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức an toàn thực phẩm, các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho chủ cơ sở, người kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố cũng như người tiêu dùng, đặc biệt là học sinh tiểu học, trung học cơ sở.
Theo Cục An toàn thực phẩm, xiên nướng là món ăn hấp dẫn nhưng người tiêu dùng cần cẩn trọng khi lựa chọn địa điểm ăn uống. Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe cho cộng đồng.
Theo quy định hiện hành, mức phạt tiền từ 1 đến 3 triệu đồng đối với việc: bày bán, chứa đựng thực phẩm trên thiết bị, dụng cụ, vật liệu không bảo đảm vệ sinh; không có đủ dụng cụ chế biến, bảo quản và sử dụng riêng đối với thực phẩm tươi sống, thực phẩm đã qua chế biến; nơi chế biến, kinh doanh, bảo quản có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập…
