“Chợ” đồ cũ đắt khách
Đối phó nắng nóng kéo dài, mất điện thường xuyên, nhiều người tìm hiểu việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất nhỏ, dưới 1kWp. Mức công suất này được tính toán vừa đủ phục vụ cho mục đích chiếu sáng, sạc điện thoại, quạt điện cho một hộ gia đình. Phương án này cũng được cho là phù hợp và khả thi hơn việc đầu tư một hệ thống điện mặt trời hộ gia đình với giá thành vài trăm triệu đồng. Tìm hiểu một số nhà cung cấp pin năng lượng mặt trời, giá niêm yết lắp đặt cho hệ thống 1-3 kWp đều hơn 30 triệu đồng. Do vậy, nhiều người lựa chọn mua các tấm pin cũ, tự lắp đặt để giảm chi phí.
Trên các trang thương mại điện tử như Lazada, Shopee, các diễn đàn có hàng chục nghìn thành viên đều liên tục đăng tin thanh lý các sản phẩm như pin năng lượng mặt trời các loại 100W, 435W, 460W, 600W... kèm theo các vật tư, phụ kiện lắp đặt có giá rẻ hơn 50% so thị trường. Cụ thể, trên các hội nhóm, những tấm pin năng lượng mặt trời loại 500W đã qua sử dụng được rao bán với mức giá từ 900 nghìn đến 1,5 triệu đồng/tấm (rẻ chỉ bằng 1/3 giá so với tấm pin mới). Nhiều tấm pin loại 100W, được quảng cáo mới 99% có giá từ 300 đến 500 nghìn đồng, với nhiều cam kết của người bán. Các phụ kiện khác như máy biến tần, pin lưu trữ, dây điện… cũng đều được rao bán với mức giá rẻ một nửa, thậm chí 1/3 so giá của một số đơn vị thi công. Tuy nhiên, giá rẻ không đi kèm với chất lượng.
Thấy trong nhiều hội nhóm rao bán tấm pin năng lượng mặt trời, phụ kiện lắp đặt với mức giá rẻ, anh Nguyễn Văn Thành (Hà Đông, Hà Nội) cũng đầu tư mua lại ba tấm pin 100W cũ với mức giá gần một triệu đồng/tấm. Cùng với đó, anh Thành cũng đầu tư cả máy biến tần, pin lưu trữ, dây điện... với tổng chi phí xấp xỉ gần 10 triệu đồng. Nhưng khi lắp đặt, anh mới phát hiện ra các tấm pin đã quá cũ và hỏng hóc nặng, không phù hợp nguồn điện dân dụng. Không còn lựa chọn nào khác, anh đành bỏ pin cũ, liên hệ với công ty chuyên lắp đặt để mua hai tấm pin quang điện loại 500Wp với giá 3,5 triệu đồng/tấm. Tính ra, anh Thành mất gần 20 triệu đồng để vận hành hệ thống điện mặt trời phục vụ nhu cầu cho gia đình mỗi khi mất điện. “Việc lắp đặt ban đầu tưởng rẻ, nhưng lại đắt hơn nhiều so việc mua một quạt tích điện, hoặc trạm sạc dự phòng”, anh Thành ngậm ngùi.
Nhà có con nhỏ, lại thường xuyên làm việc ở nhà, anh Bùi Văn Đông (Cầu Giấy, Hà Nội) cũng tính toán đến việc lắp điện mặt trời với công suất 1 kWp. Tìm hiểu trên một trang thương mại điện tử, anh được giới thiệu tấm pin loại tốt, và chỉ bằng 2/3 so giá đơn vị thi công chào bán. Anh Đông liền mua 5 tấm pin quang điện loại 500Wp với giá 4,5 triệu đồng cùng biến tần, dây điện, tủ đựng và pin lưu trữ với tổng chi phí gần 20 triệu đồng. Nhưng khi nhận hàng, anh nhận thấy một số thành phần như pin mặt trời và biến tần không còn mới. “Phản ánh với người bán, đầu tiên còn nhận được lời giải thích qua loa, tuy nhiên vài lần sau thì số máy đó không còn liên lạc được nữa”, anh Đông chua chát.
Tiềm ẩn nhiều nguy hiểm
Theo các chuyên gia điện mặt trời, các tấm pin năng lượng mặt trời được cho là cũ trong trường hợp: các tấm pin mặt trời đã qua một hay một vài lần sử dụng trước đó; tấm pin mặt trời chẳng may bị vỡ trong quá trình vận chuyển hay thi công lắp đặt; các tấm pin năng lượng mặt trời còn mới nguyên nhưng có lỗi kỹ thuật khiến hiệu suất không đạt yêu cầu 100%. Trung bình, một tấm pin năng lượng mặt trời mất từ 0,5-0,8% sản lượng điện mỗi năm. Về lâu, về dài việc duy trì hệ thống này khiến lãng phí rất nhiều chi phí. Do đó, các đơn vị đều được khuyến cáo thay đổi hệ thống để bảo đảm hiệu suất chuyển hóa điện năng tốt nhất.
Các chuyên gia cho rằng, một số tấm pin mặt trời cũ đôi khi cũng có ích cho cho vài mục đích sử dụng trong một không gian nhỏ. Tuy nhiên, khi mua các thiết bị cũ, nên kiểm tra kỹ, bảo đảm hàng nhận không có bất kỳ dấu hiệu hư hỏng trực quan. Người mua cũng nên kiểm tra đầu ra điện của mỗi tấm pin mặt trời bằng vôn kế và so sánh với đầu ra định mức ban đầu của nó để xem sự khác biệt. Ngoài ra, nên kiểm tra các kết nối của các tấm pin mặt trời vì chúng thường gây ra sự cố. Cũng theo các chuyên gia, trong nhiều trường hợp, mầu sắc của các tấm pin không ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu suất của chúng.
Theo thông tin từ Công ty TNHH Phúc Nguyễn Solar, các tấm pin cũ sau thời gian sử dụng thường sẽ bị giảm hiệu năng, năng lượng điện chuyển hóa sẽ không còn nhiều như trước. Các tấm pin năng lượng mặt trời cũ có thể phát sinh trường hợp rò điện, gây giật. Điều này cực kỳ nguy hiểm cho các đơn vị hay doanh nghiệp, hộ gia đình khi sử dụng, lắp đặt. Ngoài ra, người sử dụng cũng cần để ý đến thời gian vận hành và tình trạng của hệ thống pin năng lượng mặt trời để lường trước các rủi ro nguy hiểm có thể phát sinh.
