Phục hồi từ đại dịch

Cần sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu

Đã đến lúc Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2014) cần được sửa đổi toàn diện để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 vừa qua đã cho thấy cần phải sửa đổi Luật Đấu thầu để đáp ứng đòi hỏi cấp bách trong việc mua sắm phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh. Ảnh: CTV
Sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 vừa qua đã cho thấy cần phải sửa đổi Luật Đấu thầu để đáp ứng đòi hỏi cấp bách trong việc mua sắm phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh. Ảnh: CTV

Tiết kiệm hơn, thực thi dễ dàng hơn

Mặc dù việc thực hiện Luật Đấu thầu trong gần tám năm qua đã góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động mua sắm, quản lý sử dụng vốn, tài sản của nhà nước, song theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cơ quan được giao chủ trì soạn thảo dự luật sửa đổi, thực tiễn hiện nay đã có nhiều thay đổi. Nhiều đạo luật có liên quan đến Luật Đấu thầu đã được sửa đổi, bổ sung hoặc được ban hành sau khi Luật Đấu thầu được Quốc hội khóa XIII ban hành như Luật Xây dựng, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Kiến trúc, Luật Đầu tư theo đối tác công-tư (PPP). Điều này cũng có nghĩa là nếu muốn bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, không thể không sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Đấu thầu có liên quan đến các đạo luật này.

Quan trọng không kém, đúng như ý kiến của nhiều đại biểu phát biểu tại nghị trường kỳ họp thứ 2 của Quốc hội, sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 vừa qua đã cho thấy rõ ràng hơn bao giờ hết yêu cầu phải sửa đổi bổ sung quy định của pháp luật đấu thầu để đáp ứng đòi hỏi cấp bách trong việc mua sắm phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh. Không chỉ cải tiến quy trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư nhằm góp phần thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, sớm đưa công trình vào khai thác, kịp thời phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội mà sự minh bạch và dễ thực thi của Luật này rất có thể tránh cho một số bác sĩ giỏi làm nhiệm vụ quản lý bệnh viện công vướng vào vòng lao lý.

Hay như đấu thầu qua mạng, một nội dung rất tiến bộ của Luật Đấu thầu so với giai đoạn trước đó. Chỉ riêng trong năm 2020, số lượng gói thầu áp dụng đấu thầu qua mạng tăng hơn 2,4 lần so năm 2019; tổng giá trị các gói thầu tăng hơn 2,5 lần (đạt 303.236 tỷ đồng so 120.321 tỷ đồng). Tính ra, năm 2020, đấu thầu qua mạng giúp tiết kiệm khoảng 1.725 tỷ đồng chi phí hành chính trực tiếp, trong đó, số chi phí hành chính mà nhà thầu tiết kiệm được lên tới 1.225 tỷ đồng…

Quy mô các gói thầu được đấu thầu qua mạng tiếp tục tăng, nhiều gói thầu nghìn tỷ đồng đã thực hiện đấu thầu qua mạng như gói thầu thi công xây lắp công trình thủy điện Hòa Bình mở rộng có giá trị 3.108 tỷ đồng; gói thầu cung cấp sữa học đường cho các cơ sở giáo dục mầm non và các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2020-2025 có giá trị 1.357 tỷ đồng... Có những gói thầu có tính cạnh tranh cao với nhiều nhà thầu tham gia như gói thầu thuộc lĩnh vực hàng hóa của Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, chi nhánh Tổng công ty Phát điện 1 có 26 nhà thầu tham dự; gói thầu xây lắp của Trường đại học Tài chính có 22 nhà thầu tham dự; gói thầu phi tư vấn của Bệnh viện Hùng Vương có 17 nhà thầu tham dự… cũng được thực hiện qua mạng.

Thế nhưng, Luật Đấu thầu mới chỉ có các quy định mang tính nguyên tắc về việc thực hiện đấu thầu qua mạng; quy trình chi tiết thực hiện đấu thầu qua mạng được giao cho Chính phủ và Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn chi tiết. Do đó, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung quy trình về lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cho phù hợp phạm vi điều chỉnh của Luật, đồng thời rút ngắn thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, giảm các thủ tục hành chính không cần thiết trong đấu thầu; luật hóa các quy định về đấu thầu qua mạng nhằm thúc đẩy mạnh hơn nữa hoạt động này.

Nâng cao hiệu lực xử lý vi phạm

Vẫn theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tình trạng vi phạm pháp luật về đấu thầu nhìn chung có chiều hướng giảm, nhưng hành vi "thông thầu" vẫn diễn biến phức tạp, tinh vi ở không ít dự án, gói thầu, trong khi Luật Đấu thầu hiện chưa quy định đầy đủ về quy trình kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; đặc biệt là công tác kiểm tra kết quả thực hiện kết luận thanh tra, kiểm tra, giám sát.

Luật cũng chỉ tập trung quy định về chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm của nhà thầu, nhà đầu tư mà chưa có quy định cụ thể về chế tài xử lý vi phạm đối với bên mời thầu, chủ đầu tư, người có thẩm quyền (là các bên quan trọng trong việc quyết định đến tính hiệu quả, minh bạch trong đấu thầu)…

Theo Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, dự thảo sửa đổi Luật Đấu thầu tới đây sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình; quy định cụ thể hơn nữa trách nhiệm của các bộ, UBND cấp tỉnh trong việc thực hiện công tác quản lý nhà nước về đấu thầu. "Sẽ quy định phân cấp phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho chủ đầu tư thay cho người có thẩm quyền như hiện nay; bỏ các bước thẩm định hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, phê duyệt danh sách xếp hạng nhà thầu. Thay vào đó, bổ sung trách nhiệm xem xét hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu của cơ quan quản lý về đấu thầu ở các bộ, ngành, địa phương trong một khoảng thời gian nhất định trước khi bên mời thầu phát hành hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu", ông Phương giải thích.

Về cách thức, việc xem xét nội dung hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu của cơ quan quản lý về đấu thầu và phê duyệt hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu của chủ đầu tư sẽ thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để tiết kiệm thời gian và bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Cũng với mục đích tăng cường trách nhiệm giải trình; thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm toán… trong đấu thầu, dự kiến sẽ bổ sung các quy định cụ thể về trách nhiệm giải trình của các bên tham gia trực tiếp vào quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư tương ứng với quyền được giao; cụ thể hóa quy trình kiểm tra, giám sát cũng như các quy định về hậu thanh tra, kiểm tra, giám sát, góp phần thực hiện phòng chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí. Chế tài xử lý vi phạm đối với người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu… cũng sẽ được bổ sung.

Nhận diện và xử lý những bất cập này càng sớm, càng toàn diện sẽ tạo điều kiện cho nền kinh tế sớm hồi phục và phát triển bền vững, đồng thời cũng góp phần tạo dựng một xã hội pháp quyền minh bạch và công bằng. Nếu mọi việc suôn sẻ đúng kế hoạch, dự thảo Luật sửa đổi dự kiến sẽ được trình Quốc hội khóa XV xem xét, cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 3 (tháng 5/2022).

Có thể bạn quan tâm

Dù là ngành có nhiều đặc thù trong công tác quản lý, song cơ quan hải quan đang là đầu mối chủ trì rà soát toàn diện các văn bản quy phạm “xương sống” trình Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành nhằm loại bỏ tận gốc các điều kiện kinh doanh bất hợp lý.

Chuyển mạnh sang quản lý rủi ro

Triển khai Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số.

Tọa đàm “Xác lập thể chế đặc thù, vượt trội để phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới”.

Trao quyền để đột phá

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 8/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Chi phí đầu vào gia tăng sẽ lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, làm gia tăng áp lực lạm phát, gia tăng gánh nặng trên vai người tiêu dùng. (Ảnh: Nguyễn Hùng)

Thách thức lớn với mục tiêu kiểm soát lạm phát

Trong trường hợp giá dầu tiếp tục leo thang do căng thẳng Trung Đông kéo dài, theo nhận định của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), yếu tố này có thể làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng thêm khoảng từ 1 đến 2 điểm %. Khi đó, việc kiểm soát lạm phát dưới mục tiêu 4,5% mà Quốc hội đề ra cho năm nay sẽ càng gia tăng tính thách thức.

Cửa hàng thí điểm kinh doanh xăng E10 tại phố Nghĩa Tân (Hà Nội) của Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã thực hiện cung cấp xăng E10 từ tháng 8/2025. (Ảnh: Nguyễn Hùng)

Sẵn sàng sử dụng rộng rãi xăng E10 trên toàn quốc

Sau gần một thập kỷ triển khai xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn 5% (E5), việc đưa xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn 10% (E10) ra thị trường trên diện rộng từ đầu tháng 4 này là một quyết định chiến lược của Việt Nam, với kỳ vọng giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch, tăng sự chủ động nguồn cung xăng dầu.

Ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò “vốn mồi”, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực có tính lan tỏa cao, tạo điều kiện để khu vực tư nhân tham gia đầu tư. (Trong ảnh: Đường dẫn nút giao IC5 vào cao tốc Cần Thơ-Cà Mau).

Áp lực lớn trong khai mở các kênh vốn đầu tư

Trong bối cảnh thị trường vốn trong nước còn hạn chế và nhu cầu đầu tư cho hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh ngày càng lớn, chính sách tài chính được kỳ vọng đóng vai trò trung tâm trong việc khơi thông và phân bổ hiệu quả các dòng vốn đầu tư phát triển.

Toàn cảnh lễ phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026” do VCCI tổ chức tại Hà Nội, ngày 20/3/2026. Ảnh: Nguyễn Hùng

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động vì mục tiêu Net Zero

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu chuyển mạnh từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế, mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Với việc chủ động lên kịch bản ứng phó kịp thời, hiện tại, Nhà nước và các doanh nghiệp đầu mối cơ bản bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu xã hội về xăng dầu. (Ảnh Văn Hiệp)

Chủ động củng cố an ninh năng lượng quốc gia

Trong mỗi cuộc khủng hoảng địa chính trị, thách thức không chỉ là giá dầu hay cước vận tải tăng cao, mà là năng lực thích ứng chiến lược trong một trật tự kinh tế toàn cầu ngày một bất định, khó lường.

chuyên gia kinh tế, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long.

Kiềm chế lạm phát, giữ nhịp tăng trưởng

Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, trong bối cảnh xung đột Trung Đông, bài toán điều hành không chỉ là giữ ổn định giá nhiên liệu, mà còn là ngăn cú sốc bên ngoài lan thành mặt bằng giá mới trong nước; vừa kiềm chế lạm phát, vừa giữ nhịp sản xuất, kinh doanh.

Tuyến Metro số 5 được kỳ vọng hiện thực hóa mô hình đô thị TOD kết nối metro ở khu vực phía Tây Hà Nội.

Sửa đổi Luật Đất đai: Cần một cách làm toàn diện và khoa học

Trong bất cứ nền kinh tế nào, đất đai vẫn luôn là nguồn lực nền tảng, vừa là yếu tố sản xuất, vừa là tài sản tích lũy, vừa là công cụ tài chính. Với mục tiêu phát triển mới của đất nước, chúng ta cần có một chính sách đất đai mới. Và việc sửa đổi Luật Đất đai, một khi được tiến hành, phải đặt trong tầm nhìn đó.

Một trong những động lực quan trọng góp phần thực hiện hiệu quả mô hình tăng trưởng mới chính là sức mua tiêu dùng nội địa được tạo ra từ niềm tin vào hàng hóa trong nước. (Ảnh Thành đạt)

Đòi hỏi tất yếu để cải cách nền kinh tế

Chúng ta bước vào năm 2026 với nhiều thay đổi quan trọng cho 5 năm tới. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã kết thúc thành công. Đại hội đã giải quyết nhiều vấn đề thực tiễn mà cuộc sống cũng như nền kinh tế đặt ra.

Viettel không chỉ là nhà cung cấp hạ tầng viễn thông, mà còn là biểu tượng của năng lực phục vụ và độ tin cậy. (Ảnh Thành Đạt)

Hạ tầng mới của kỷ nguyên số


Hai thập niên qua chứng kiến sự trỗi dậy của “nền kinh tế chú ý”, trong đó sự chú ý của công chúng trở thành tài nguyên chiến lược.

Dự án cao tốc bắc - nam đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đang được chủ đầu tư và các nhà thầu gấp rút hoàn thiện, quyết tâm đưa vào khai thác trước Tết Nguyên đán 2026. (Nguồn ảnh BQLDA II - Bộ Xây dựng)

Xuân công trường song hành cùng đất nước

Không chỉ những ngày cuối tháng Chạp Ất Tỵ mà xuyên suốt dịp Tết Bính Ngọ, trên những công trình trọng điểm quốc gia, hàng chục nghìn kỹ sư, công nhân bám trụ công trình với quyết tâm cao nhất để rút ngắn thời gian về đích.

Chiến dịch Không 1 mình do Liên minh Niềm tin số khởi xướng với mục tiêu nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn số của trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Số hóa mới chỉ là bước đầu

Thách thức cốt lõi của xã hội số hiện nay có lẽ không nằm ở tốc độ công nghệ, mà ở khả năng duy trì và tái thiết niềm tin xã hội. Và trong tiến trình đó, “tính người” không phải là yếu tố bổ trợ, mà chính là biến số trung tâm quyết định chất lượng quản trị.

Doanh nhân Trần Văn Lê và sản phẩm quạt công nghiệp.

Kinh tế tư nhân và “ngọn gió” Đổi mới

Từ “ngọn gió” Đổi mới, nhiều người đã dấn thân khởi nghiệp, để rồi không chỉ vượt thoát đói nghèo mà còn tạo dựng nên những thương hiệu lớn. Khi đã đi qua một quãng đường dài, nội lực mạnh mẽ của họ không chỉ nằm ở những gì đã đạt được, mà còn ở khả năng luôn tự làm mới để tiếp tục bắt nhịp cùng thời cuộc.

“Chuyến tàu Hạnh phúc” chính thức xuất phát từ Ga Hà Nội vào sáng 2/2. (Ảnh Thành Đạt)

Hạnh phúc nối dài theo những chuyến tàu Nhân Dân

Với hình ảnh biểu trưng logo Nhân Dân, “Chuyến tàu Hạnh phúc” kiêu hãnh tiến về phía trước không chỉ chở khách, mà còn chở theo niềm tin, hy vọng và khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng, với hạnh phúc đong đầy trong kỷ nguyên mới.

Tách bạch việc sử dụng nguồn lực nhà nước trong cung cấp dịch vụ công, thực hiện nhiệm vụ chính trị với các hoạt động kinh doanh sẽ tạo cơ sở để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước. (Ảnh Khiếu Minh)

Bước chuyển trong tư duy quản lý doanh nghiệp nhà nước

Sự thay đổi tư duy quản lý khi chuyển từ “bảo toàn vốn” sang chấp nhận rủi ro có kiểm soát; từ can thiệp hành chính sang quản trị theo thông lệ thị trường; và từ quản lý theo từng dự án cụ thể sang quản lý theo mục tiêu tổng quát,

Bên cạnh nhiệm vụ giám sát và điều khiển hệ thống điện Thủ đô hoạt động liên tục và ổn định, Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Thành phố Hà Nội còn là nơi theo dõi tình trạng vận hành của các trạm biến áp, đường dây truyền tải và phân phối điện. Ảnh: Thành Đạt

Xây dựng hệ thống điện vững chắc và chủ động

Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra những yêu cầu then chốt cho việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đồng thời khẳng định tầm nhìn dài hạn về một hệ thống điện thông minh, kết nối khu vực và có khả năng tự bảo vệ trước các rủi ro phức hợp.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là lực đỡ quan trọng góp phần khai mở dư địa tăng trưởng kinh tế năm 2026 và những năm tiếp theo. (Trong ảnh: Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây). (Ảnh Hoàng hà)

Khai mở dư địa tăng trưởng kinh tế

Được xem là một năm đặc biệt của đất nước, khi đồng thời hội tụ cả khó khăn, thách thức, nội lực và quyết tâm cải cách, trong năm 2025 vừa qua, mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đạt mức, 8,02%, tạo dấu ấn quan trọng trong bối cảnh thuận lợi và thách thức đan xen.

Việc thành lập sàn giao dịch nên được triển khai theo lộ trình thận trọng, nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh, giao dịch vàng.

Không thể lặp lại “vết xe đổ”!

Sau hơn 15 năm kể từ khi chấm dứt hoạt động (năm 2010), các sàn giao dịch vàng, đang được Ngân hàng Nhà nước đề xuất tái lập, lập tức thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và dư luận.

Nông sản Việt Nam còn nhiều dư địa xuất khẩu trong năm 2026. (Ảnh Phong Linh)

Đặt mục tiêu cao hơn trên bản đồ nông sản thế giới

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so cùng kỳ năm 2024 và đạt giá trị cao nhất từ trước đến nay. Sang năm mới, ngành nông nghiệp tập trung vào các mục tiêu thúc đẩy phát triển bền vững.