Cần minh bạch trong chọn sách giáo khoa

Hiện tại là thời điểm các trường phổ thông chạy nước rút trong lựa chọn sách giáo khoa cho năm học mới 2024-2025. Làm sao để bảo đảm tính công bằng, quyền lựa chọn của giáo viên một cách thực chất, cũng như bảo đảm sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà xuất bản... vẫn gây nhiều băn khoăn.
Một tiết học thử nghiệm sách giáo khoa mới cấp Trung học cơ sở ở huyện Ba Vì (Hà Nội).
Một tiết học thử nghiệm sách giáo khoa mới cấp Trung học cơ sở ở huyện Ba Vì (Hà Nội).

NĂM học 2024-2025 là năm học "hoàn chỉnh" sách giáo khoa theo chương trình đổi mới giáo dục phổ thông 2018. Thời điểm này, các nhà xuất bản cũng đã giới thiệu sách giáo khoa mới cuối các cấp: lớp 5, lớp 9 và lớp 12 cho năm học mới tới hầu hết giáo viên, trường học. Đặc biệt, đây cũng là năm đầu tiên, giáo viên được "trả lại" quyền lựa chọn sách giáo khoa theo Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT ngày 28/12/2023 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định việc lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông.

Nhìn lại lộ trình: Thay sách giáo khoa lớp 1 từ năm học 2020-2021 - năm học đầu tiên thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã giao các trường chủ động lựa chọn sách để dạy học. Sang đến năm học 2021-2022, quyền này được giao cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố với không ít hệ lụy, bất cập như báo chí đã phản ánh. Nhằm kịp thời điều chỉnh những điểm bất hợp lý, từ năm học tới, quyền lựa chọn sách lại thuộc về giáo viên và nhà trường.

Theo đó, mỗi trường học sẽ thành lập Hội đồng lựa chọn sách giáo khoa, toàn bộ giáo viên các môn học được tham gia.

Ở nội dung này, ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, cho biết, trong các đợt giới thiệu sách giáo khoa, đơn vị đã lưu ý những nội dung, nguyên tắc cơ bản để chọn sách. Đó là bảo đảm nguyên tắc dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch, vì quyền lợi học sinh, phù hợp đặc điểm kinh tế-xã hội của địa phương và điều kiện dạy, học của từng trường.

Điểm đặc biệt, năm học 2024-2025 là năm cuối trong lộ trình thực hiện chương trình đổi mới đối với các khối lớp cuối cấp ở cả ba bậc học. Năm nay, giáo viên được trao quyền bỏ phiếu lựa chọn sách trên cơ sở nghiên cứu, nhận xét đánh giá các sách giáo khoa trong danh mục đã được phê duyệt. Hiệu trưởng nhà trường được trao quyền thành lập hội đồng lựa chọn sách để đưa vào giảng dạy ở đơn vị mình.

Cũng theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, đến nay, thành phố đã hoàn thành việc giới thiệu sách giáo khoa mới lớp 5, lớp 9 và lớp 12 cho hơn 55.000 cán bộ, giáo viên. Đây là đội ngũ dự kiến sẽ dạy các lớp cuối cấp trong năm học tới. Ở nhiều địa phương khác, công tác giới thiệu sách giáo khoa mới cũng đã và đang được thực hiện theo quy định.

Nhìn lại thực trạng đã diễn ra ở những năm học trước, tại nhiều tỉnh, thành phố, vì các lý do khác nhau, cả tỉnh/thành phố chỉ chọn một quyển sách của một bộ cho mỗi môn học, thậm chí chỉ chọn một bộ sách của một nhà xuất bản cho hầu hết các môn học. Trong khi trên thị trường đang có tới ba bộ sách của các nhà xuất bản, đơn vị ấn hành được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt.

Theo nhận định của các chuyên gia, đây là việc làm không đúng với tinh thần "có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học" tại Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Thực trạng này như báo chí đã phản ánh, từng xảy ra ở các địa phương: Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tiền Giang, Bình Thuận, Ninh Thuận, Bình Dương, Cần Thơ, Kiên Giang, Phú Thọ, Thanh Hóa, Nghệ An, Bắc Kạn, Quảng Nam, Quảng Bình, Quảng Ngãi,…

Tại Thủ đô Hà Nội, một số giáo viên dạy tiểu học thắc mắc: Năm học trước (2022-2023), sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2 bộ Cánh Diều của Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã không được Sở Giáo dục và Đào tạo đưa vào danh mục giới thiệu lựa chọn trên địa bàn. Trong khi trước đó học sinh lớp 1 đã được học bộ sách này. Việc "bỏ cách" như vậy đã khiến nhiều giáo viên lớp 2, lớp 3 lúng túng.

Một số chuyên gia giáo dục phân tích, nếu chỉ lựa chọn một bộ sách giáo khoa để giảng dạy sẽ hạn chế sự lựa chọn của giáo viên và người học, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Trong khi theo tinh thần Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội, việc sử dụng các bộ sách giáo khoa khác nhau trong quá trình học, sẽ làm phong phú tài liệu dạy và học cho giáo viên và học sinh, vì ngữ liệu có thể khác nhau nhưng đều dựa vào khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Điều này còn giúp các học sinh khi chuyển vùng, chuyển địa phương không bị bỡ ngỡ đối với các loại sách.

Một trong những điểm mới quy định tại Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT là các quy định nhằm hướng tới tăng cường vai trò của cơ sở giáo dục trong lựa chọn sách giáo khoa, với ba nguyên tắc, hai tiêu chí gồm:

Thứ nhất, lựa chọn sách giáo khoa trong danh mục sách đã được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo phê duyệt để sử dụng ổn định trong cơ sở giáo dục phổ thông. Thứ hai, mỗi môn học, hoạt động giáo dục được thực hiện trong cơ sở giáo dục phổ thông ở mỗi khối lớp lựa chọn một sách giáo khoa. Thứ ba, việc lựa chọn sách giáo khoa bảo đảm thực hiện dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch.

Hai tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa gồm: Phù hợp đặc điểm kinh tế-xã hội của địa phương và phù hợp với điều kiện tổ chức dạy-học tại cơ sở giáo dục phổ thông.

Vấn đề này, đại biểu Quốc hội Hồ Thị Minh (tỉnh Quảng Trị) bày tỏ lo ngại: "Nếu địa phương chỉ chọn một bộ sách giáo khoa hay chỉ chọn mỗi môn học một cuốn sách của một bộ thì sẽ quay lại tình trạng độc quyền sách giáo khoa như trước". Để thực hiện tốt các quy định mới, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của cả người dạy và người học, thiết nghĩ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm tiến hành thanh tra, kiểm tra, rà soát, giám sát những địa phương, đơn vị có dấu hiệu lựa chọn sách giáo khoa thiếu dân chủ, áp đặt, định hướng giáo viên, đi ngược lại quy định trong Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT.

Có thể bạn quan tâm

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan trưng bày Báo Nhân Dân 75 năm đồng hành cùng đất nước. (Ảnh Thành Đạt)

Giữ vững bản sắc tờ báo của Đảng, tiếng nói của nhân dân

Sáng 11/3, tại Lễ kỷ niệm 75 năm Ngày Báo Nhân Dân ra số đầu, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao Huân chương Lao động hạng nhất tặng Báo Nhân Dân, ghi nhận những đóng góp bền bỉ, quan trọng của tờ báo trong 75 năm đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Nhà báo Hà Hồng và nhạc sĩ Fantapié.

Chuyện hai bản nhạc phổ thơ Bác Hồ

Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam, danh nhân văn hóa kiệt xuất của thế giới. Đã có hơn 100 tác phẩm âm nhạc viết về Người, ca ngợi Người.

Đồng chí Lê Quốc Minh trao quà cho gia đình chính sách, người nghèo tại xã Kim Phượng (Thái Nguyên).

Chuyến về nguồn đong đầy ý nghĩa

Với mỗi cán bộ, phóng viên Báo Nhân Dân, được trở về xã Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang), xã Kim Phượng (tỉnh Thái Nguyên) là được về nhà. Chính tại những mảnh đất giàu truyền thống này, Báo Nhân Dân đã thực hiện quy trình xuất bản số báo đầu tiên, phát hành định kỳ các số báo, trong vòng tay đùm bọc của đồng bào.

Quang cảnh Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Minh bạch thông tin để người dân tin tưởng, ủng hộ

Quốc hội đang tiến hành lấy ý kiến, thảo luận về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Thực tế cho thấy, từ gần 10 năm nay việc tiếp cận, nắm hiểu thông tin của người dân đã được cụ thể hóa theo Hiến pháp, tạo cơ sở pháp lý toàn diện để người dân yêu cầu và nhận thông tin từ cơ quan nhà nước đã được triển khai có bài bản.

Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh báo cáo tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp 2026-2031. (Ảnh Giang Hương)

Kỳ vọng đặt vào từng lá phiếu của cử tri

Chỉ còn ít ngày nữa, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra. Thời điểm này được coi là giai đoạn then chốt của kỳ bầu cử đặc biệt quan trọng ấy.

Ngay sau Tết, ở hầu hết các cơ quan, doanh nghiệp trên khắp cả nước, người lao động đều đã nhanh chóng trở lại nhịp độ công việc bình thường. (Ảnh Thành Đạt)

Mệnh lệnh từ khát vọng phát triển của dân tộc

Với mô hình tăng trưởng mới đang được hình thành và một “hệ giá trị Việt Nam” dần trở thành kim chỉ nam phát triển, Việt Nam đứng trước cơ hội khẳng định hình ảnh một đất nước tự cường, đổi mới, phồn vinh và hướng tới hạnh phúc của mỗi người dân.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV ra mắt Đại hội. (Ảnh Hải Linh hoa)

Những mùa xuân của Đảng

Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trong nhịp đi náo nức của cuộc Hành trình Đổi mới vừa tròn 40 năm, kể từ Đại hội VI của Đảng, năm 1986. Đó là một cuộc hành trình cải cách toàn diện, tạo nguồn sức mạnh nội sinh cho đất nước trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động.

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm các em học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp Si Pa Phìn (Điện Biên). (Ảnh Thành Đạt)

Trao gửi niềm tin vào năm mới

Năm Ất Tỵ chưa khép lại, đã phải nghĩ đến công việc trong năm “con ngựa”. Thời gian như chim bay, chậm một nhịp là tự mình đánh mất cơ hội. Nhìn lại 2025, một năm bộn bề việc lớn, việc khó, có lúc không tránh khỏi băn khoăn, nhưng trên hết là trách nhiệm, hiệu quả công việc được nâng lên rất nhiều.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn kiểm tra công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. (Ảnh Duy Linh)

Tạo đột phá để kiến tạo thể chế

Quốc hội khóa XVI nhiệm kỳ 2026-2031 được kỳ vọng sẽ cụ thể hóa đầy đủ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển.

Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại Trung tâm hành chính công Thành phố Hà Nội. (Ảnh TTXVN)

Bước chạy đà hứa hẹn

Những thành tựu không thể phủ nhận trong năm Ất Tỵ kết hợp với luồng gió mới từ Đại hội XIV vừa bế mạc vào tháng 1/2026 đã tạo nên bước chạy đà hứa hẹn cho đất nước bước vào năm Bính Ngọ, năm mở đầu của giai đoạn phát triển mới.

PGS, TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.

Đòn bẩy mạnh mẽ cho sự phát triển của văn hóa vùng

Nhận diện những cơ hội lớn và cả những điểm nghẽn, nguy cơ tiềm ẩn trong sự phát triển của văn hóa sau những chuyển động lịch sử diễn ra trong năm 2025, PGS, TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đồng thời đề xuất gói giải pháp để “mở đường lớn” cho văn hóa.

Việt Nam nói riêng và toàn khu vực ASEAN nói chung sẽ đối diện nhiều thử thách mới trong năm 2026.

Đối ngoại Việt Nam trước thử thách thời đại

Được xác định là một nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên trong giai đoạn mới, công tác đối ngoại Việt Nam đồng thời đối diện những thách thức của thời đại, nhất là với mục tiêu tham gia kiến tạo và dẫn dắt trên “sân chơi lớn”.

“Khoảng trống hiểu biết” thôi thúc Đại sứ tập trung vào các dự án về quảng bá đất nước, con người hai bên đến nhau.

Hai câu quên hỏi Đại sứ

Belarus đầu những năm 80 của thế kỷ XX. Tại một ngôi làng nhỏ, những người Việt Nam đến, sinh sống và làm việc trong các nhà máy. Sau giờ làm việc, có một người phụ nữ Belarus dạy họ tiếng Nga.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự hội nghị.

Tư duy kiến tạo phải bắt đầu từ gỡ rối thủ tục

Thực hiện nhiệm vụ mới được giao thêm từ đầu năm 2026 là kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp đã có Báo cáo số 679/BC-BTP về rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ (Nghị quyết 66).

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm một đơn vị bộ đội ở Cao Bằng vừa tham gia Chiến dịch Biên giới năm 1950. (Ảnh TTXVN)

“BÁC ĐÃ VỀ ĐÂY, TỔ QUỐC ƠI”!

Lịch sử nhân loại chứng minh: Mặc dù quần chúng là người làm nên lịch sử, nhưng vai trò của các vĩ nhân cũng đặc biệt quan trọng. Bởi, những quyết định của họ có khả năng tạo ra các bước ngoặt cho tiến trình phát triển của dân tộc và nhân loại.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì sơ duyệt công tác tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh TTXVN)

Kỳ vọng vào những chiến lược, quyết sách lớn của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19 đến 25/1/2026 - một sự kiện được ví như “hội thề non nước” của thời đại mới, nơi kết tinh trí tuệ, niềm tin và khát vọng của hơn một trăm triệu đồng bào, được gửi gắm qua 1.586 đại biểu, đảng viên dự Đại hội.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh VGP

Định vị hệ giá trị và động lực phát triển văn hóa

Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80–NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định quan điểm chỉ đạo: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Trung ương đã thống nhất chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. (Ảnh: Đăng Khoa)

Giữ được đội ngũ công bộc ưu tú

Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở Trung ương và địa phương. Đó là một trong những định hướng quan trọng của năm 2026 mà Đảng, Nhà nước đề ra; Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đưa vào chương trình hành động trên cơ sở hiệu quả sắp xếp, tinh gọn trong năm 2025.