Cần minh bạch trong chọn sách giáo khoa

Hiện tại là thời điểm các trường phổ thông chạy nước rút trong lựa chọn sách giáo khoa cho năm học mới 2024-2025. Làm sao để bảo đảm tính công bằng, quyền lựa chọn của giáo viên một cách thực chất, cũng như bảo đảm sự cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà xuất bản... vẫn gây nhiều băn khoăn.
Một tiết học thử nghiệm sách giáo khoa mới cấp Trung học cơ sở ở huyện Ba Vì (Hà Nội).
Một tiết học thử nghiệm sách giáo khoa mới cấp Trung học cơ sở ở huyện Ba Vì (Hà Nội).

NĂM học 2024-2025 là năm học "hoàn chỉnh" sách giáo khoa theo chương trình đổi mới giáo dục phổ thông 2018. Thời điểm này, các nhà xuất bản cũng đã giới thiệu sách giáo khoa mới cuối các cấp: lớp 5, lớp 9 và lớp 12 cho năm học mới tới hầu hết giáo viên, trường học. Đặc biệt, đây cũng là năm đầu tiên, giáo viên được "trả lại" quyền lựa chọn sách giáo khoa theo Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT ngày 28/12/2023 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định việc lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông.

Nhìn lại lộ trình: Thay sách giáo khoa lớp 1 từ năm học 2020-2021 - năm học đầu tiên thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã giao các trường chủ động lựa chọn sách để dạy học. Sang đến năm học 2021-2022, quyền này được giao cho Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố với không ít hệ lụy, bất cập như báo chí đã phản ánh. Nhằm kịp thời điều chỉnh những điểm bất hợp lý, từ năm học tới, quyền lựa chọn sách lại thuộc về giáo viên và nhà trường.

Theo đó, mỗi trường học sẽ thành lập Hội đồng lựa chọn sách giáo khoa, toàn bộ giáo viên các môn học được tham gia.

Ở nội dung này, ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, cho biết, trong các đợt giới thiệu sách giáo khoa, đơn vị đã lưu ý những nội dung, nguyên tắc cơ bản để chọn sách. Đó là bảo đảm nguyên tắc dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch, vì quyền lợi học sinh, phù hợp đặc điểm kinh tế-xã hội của địa phương và điều kiện dạy, học của từng trường.

Điểm đặc biệt, năm học 2024-2025 là năm cuối trong lộ trình thực hiện chương trình đổi mới đối với các khối lớp cuối cấp ở cả ba bậc học. Năm nay, giáo viên được trao quyền bỏ phiếu lựa chọn sách trên cơ sở nghiên cứu, nhận xét đánh giá các sách giáo khoa trong danh mục đã được phê duyệt. Hiệu trưởng nhà trường được trao quyền thành lập hội đồng lựa chọn sách để đưa vào giảng dạy ở đơn vị mình.

Cũng theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, đến nay, thành phố đã hoàn thành việc giới thiệu sách giáo khoa mới lớp 5, lớp 9 và lớp 12 cho hơn 55.000 cán bộ, giáo viên. Đây là đội ngũ dự kiến sẽ dạy các lớp cuối cấp trong năm học tới. Ở nhiều địa phương khác, công tác giới thiệu sách giáo khoa mới cũng đã và đang được thực hiện theo quy định.

Nhìn lại thực trạng đã diễn ra ở những năm học trước, tại nhiều tỉnh, thành phố, vì các lý do khác nhau, cả tỉnh/thành phố chỉ chọn một quyển sách của một bộ cho mỗi môn học, thậm chí chỉ chọn một bộ sách của một nhà xuất bản cho hầu hết các môn học. Trong khi trên thị trường đang có tới ba bộ sách của các nhà xuất bản, đơn vị ấn hành được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt.

Theo nhận định của các chuyên gia, đây là việc làm không đúng với tinh thần "có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học" tại Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Thực trạng này như báo chí đã phản ánh, từng xảy ra ở các địa phương: Vĩnh Long, Đồng Tháp, Tiền Giang, Bình Thuận, Ninh Thuận, Bình Dương, Cần Thơ, Kiên Giang, Phú Thọ, Thanh Hóa, Nghệ An, Bắc Kạn, Quảng Nam, Quảng Bình, Quảng Ngãi,…

Tại Thủ đô Hà Nội, một số giáo viên dạy tiểu học thắc mắc: Năm học trước (2022-2023), sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2 bộ Cánh Diều của Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã không được Sở Giáo dục và Đào tạo đưa vào danh mục giới thiệu lựa chọn trên địa bàn. Trong khi trước đó học sinh lớp 1 đã được học bộ sách này. Việc "bỏ cách" như vậy đã khiến nhiều giáo viên lớp 2, lớp 3 lúng túng.

Một số chuyên gia giáo dục phân tích, nếu chỉ lựa chọn một bộ sách giáo khoa để giảng dạy sẽ hạn chế sự lựa chọn của giáo viên và người học, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Trong khi theo tinh thần Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội, việc sử dụng các bộ sách giáo khoa khác nhau trong quá trình học, sẽ làm phong phú tài liệu dạy và học cho giáo viên và học sinh, vì ngữ liệu có thể khác nhau nhưng đều dựa vào khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Điều này còn giúp các học sinh khi chuyển vùng, chuyển địa phương không bị bỡ ngỡ đối với các loại sách.

Một trong những điểm mới quy định tại Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT là các quy định nhằm hướng tới tăng cường vai trò của cơ sở giáo dục trong lựa chọn sách giáo khoa, với ba nguyên tắc, hai tiêu chí gồm:

Thứ nhất, lựa chọn sách giáo khoa trong danh mục sách đã được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo phê duyệt để sử dụng ổn định trong cơ sở giáo dục phổ thông. Thứ hai, mỗi môn học, hoạt động giáo dục được thực hiện trong cơ sở giáo dục phổ thông ở mỗi khối lớp lựa chọn một sách giáo khoa. Thứ ba, việc lựa chọn sách giáo khoa bảo đảm thực hiện dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch.

Hai tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa gồm: Phù hợp đặc điểm kinh tế-xã hội của địa phương và phù hợp với điều kiện tổ chức dạy-học tại cơ sở giáo dục phổ thông.

Vấn đề này, đại biểu Quốc hội Hồ Thị Minh (tỉnh Quảng Trị) bày tỏ lo ngại: "Nếu địa phương chỉ chọn một bộ sách giáo khoa hay chỉ chọn mỗi môn học một cuốn sách của một bộ thì sẽ quay lại tình trạng độc quyền sách giáo khoa như trước". Để thực hiện tốt các quy định mới, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của cả người dạy và người học, thiết nghĩ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm tiến hành thanh tra, kiểm tra, rà soát, giám sát những địa phương, đơn vị có dấu hiệu lựa chọn sách giáo khoa thiếu dân chủ, áp đặt, định hướng giáo viên, đi ngược lại quy định trong Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT.

Có thể bạn quan tâm

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú chủ trì sơ duyệt công tác tổ chức phục vụ Đại hội XIV của Đảng. (Ảnh TTXVN)

Kỳ vọng vào những chiến lược, quyết sách lớn của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19 đến 25/1/2026 - một sự kiện được ví như “hội thề non nước” của thời đại mới, nơi kết tinh trí tuệ, niềm tin và khát vọng của hơn một trăm triệu đồng bào, được gửi gắm qua 1.586 đại biểu, đảng viên dự Đại hội.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh VGP

Định vị hệ giá trị và động lực phát triển văn hóa

Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80–NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định quan điểm chỉ đạo: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Trung ương đã thống nhất chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. (Ảnh: Đăng Khoa)

Giữ được đội ngũ công bộc ưu tú

Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ở Trung ương và địa phương. Đó là một trong những định hướng quan trọng của năm 2026 mà Đảng, Nhà nước đề ra; Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đưa vào chương trình hành động trên cơ sở hiệu quả sắp xếp, tinh gọn trong năm 2025.

Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia đang nỗ lực để bảo đảm yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức bầu cử. (Ảnh Thành Đạt)

Bảo đảm thắng lợi cho “Ngày hội toàn dân"

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 ngày 15/3 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Công tác dân nguyện của Quốc hội, trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, được cử tri và nhân dân cả nước ghi nhận, tin tưởng. (Nguồn QUOCHOI.VN)

Cầu nối vẹn tròn sứ mệnh cao cả

Mang ý nghĩa và vai trò đặc biệt quan trọng, công tác dân nguyện được coi là cầu nối giữa cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước với cử tri và nhân dân.

Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026. (Ảnh ĐĂNG KHOA)

Xây dựng quốc gia số phục vụ nhân dân

Sau một năm quyết liệt thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW (Nghị quyết 57) của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/12/2024, về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cả nước ta đã và đang thu được những thành tựu rất quan trọng, nổi bật để sớm có thể trở thành một quốc gia số.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII. (Ảnh ĐĂNG KHOA)

Năm “nước rút” của công tác xây dựng Đảng

Chưa bao giờ công tác xây dựng Đảng hoàn thành khối lượng công việc lớn, trong đó nhiều việc khó, phức tạp và nhạy cảm như năm nay.Song hành với cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội XIV của Đảng.

Chính quyền địa phương hai cấp không chỉ tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn tiếp tục cải cách, mà còn tạo thêm động lực và không gian phát triển mới. (Ảnh Ngô Tùng)

Kiến tạo nền quản trị quốc gia hiện đại

Xác lập và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là tuyên ngôn chính trị rõ ràng của Việt Nam, về việc xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, linh hoạt, cạnh tranh hiệu quả. Đây không chỉ là yêu cầu của hội nhập, mà còn là điều kiện để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Vấn đề cốt lõi không phải là “một bộ sách giáo khoa"

Mới đây, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục với nhiều điểm điều chỉnh liên quan sách giáo khoa. Đáng chú ý, theo quy định mới, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sẽ quyết định một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc ngay từ năm học 2026-2027.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ trì Phiên họp thứ tư của Hội đồng Bầu cử quốc gia, ngày 15/12. (Nguồn: QUOCHOI.VN)

Kỳ vọng có được đội ngũ đại biểu dân cử thật sự xứng tầm

Diễn ra trong bối cảnh cả hệ thống chính trị và bộ máy chính quyền địa phương đang tiếp tục được kiện toàn, sắp xếp theo tinh thần các nghị quyết của Trung ương, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được xem là một sự kiện quan trọng của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. (Ảnh: TTXVN)

Nội hàm chiến lược nâng tầm quan hệ Việt Nam-Lào

Tổng Bí thư Tô Lâm vừa thăm cấp Nhà nước, dự Lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào; Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng chủ trì Kỳ họp thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào.

Quốc hội nghe Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình trình bày báo cáo tổng hợp việc thực hiện 16 nghị quyết của Quốc hội về giám sát và chất vấn tại phiên họp toàn thể. (Nguồn: QUOCHOI.VN)

Tăng hậu kiểm toàn diện, cải thiện hiệu lực giám sát

Trong tuần làm việc thứ 7 này, Quốc hội đã tổ chức phiên thảo luận toàn thể về việc thực hiện chín nghị quyết giám sát chuyên đề và bảy nghị quyết chất vấn của Quốc hội Khóa XIV, XV, với nội dung các nghị quyết trải rộng trên 17 lĩnh vực then chốt.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết trước Quốc hội. (Nguồn QUOCHOI.VN)

Định hình tầm nhìn dài hạn cho giáo dục Việt Nam

Sau hơn 10 năm thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, giáo dục Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng, song đang đối mặt với khủng hoảng mang tính hệ thống.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Chọn nhân sự đúng người đúng việc

Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 cuối tuần trước, một thông điệp mạnh mẽ tiếp tục được Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Nhân sự là "khâu then chốt nhất".

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa thăm hỏi, tặng quà nạn nhân bị thương nặng trong vụ sạt lở trên đèo Khánh Lê.

Đặt an toàn tính mạng người dân lên trên hết

Suốt những ngày qua, mưa lũ hoành hành tại các tỉnh miền trung nước ta. Lực lượng chức năng phải chạy đua với thời gian, huy động tối đa lực lượng, phương tiện cứu hộ, bảo đảm an toàn tính mạng cho nhân dân và hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai.

Trong tuần làm việc thứ tư (từ ngày 10-15/11), Quốc hội thảo luận và thông qua nhiều dự án luật quan trọng, đồng thời tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026. (Nguồn QUOCHOI.VN)

Tiền đề để đất nước tự tin tăng tốc phát triển

Tiếp tục xu hướng tích cực, nền kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn về đích kế hoạch năm 2025, với mục tiêu đạt mức tăng trưởng trên 8%. Đây là tiền đề quan trọng, là sự chuẩn bị cần thiết để đất nước tự tin bước vào chặng đường phát triển mới, với mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 10% trở lên trong năm 2026.

Việc tuân thủ đầy đủ các quy tắc về xuất xứ hàng hóa không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. (Ảnh: Nguyên Nghi)

Mệnh lệnh cho tăng trưởng

Với những nỗ lực mạnh mẽ trong hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đang có 17 Hiệp định Thương mại tự do (FTA) có hiệu lực thực thi. Song, những gì diễn ra suốt thời gian qua cho thấy, Việt Nam vẫn chưa thật sự tối ưu hóa những lợi thế mà các FTA mang lại trong việc thâm nhập các thị trường quan trọng.

Tại phiên góp ý ở tổ về dự án Luật An ninh mạng, các đại biểu Quốc hội cơ bản nhất trí về sự cần thiết ban hành dự án Luật quan trọng này. (Nguồn QUOCHOI.VN)

Bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng

Trong bối cảnh các hành vi tấn công mạng, chiếm đoạt dữ liệu và hoạt động xâm hại trên không gian mạng ngày càng diễn biến phức tạp, việc hoàn thiện khung pháp lý về an ninh mạng là yêu cầu cấp thiết.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tham dự và phát biểu tại Phiên toàn thể Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47. (Ảnh TTXVN)

Đóng góp quan trọng của Việt Nam trong hợp tác ASEAN

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47 và các Hội nghị cấp cao ASEAN với đối tác vừa thống nhất những định hướng hợp tác lớn, đưa Hiệp hội sang giai đoạn phát triển mới, triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN năm 2045.