Ngày 5/4, làm việc với đại diện Ban Giám hiệu Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phìn Hồ và Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Phìn Hồ (tại xã Si Pa Phìn), chúng tôi đã tiếp nhận thêm nhiều thông tin về sự hồ nghi và cả bức xúc của lãnh đạo hai trường về nguồn cung thực phẩm của đơn vị cung ứng không rõ ràng.
"Cam kết một đằng làm một nẻo"
Theo hợp đồng ký kết, Hợp tác xã Công nghệ cao Si Pa Phìn và Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Si Pa Phìn là hai đơn vị (đều do ông Hà Văn Tài làm Giám đốc) cung ứng thực phẩm, gồm: thịt lợn, thịt gà, cá để hai nhà trường nấu ăn cho học sinh.
Trong hợp đồng ký kết, nhà cung cấp bảo đảm thịt lợn, thịt gà, cá được giết mổ, sơ chế trực tiếp tại hợp tác xã (trụ sở tại xã Si Pa Phìn) sau đó làm mát và cung cấp cho các bếp ăn trường học.
Tuy nhiên thực tế thực phẩm được cung cấp đến hai trường lại hoàn toàn theo quy trình khác. Cụ thể, thịt gà và cá rô phi được Hợp tác xã nhập từ một đơn vị tại tỉnh Phú Thọ sau đó cấp đông và vận chuyển lên Điện Biên.
Khi đến địa phương, số thực phẩm được ngâm nước để rã đông trước khi đưa đi cung cấp cho các trường học. Còn với thịt lợn, Hợp tác xã không trực tiếp giết mổ mà ký hợp đồng với một số lò mổ tại xã Nà Hỳ (tỉnh Điện Biên) rồi thu gom cung cấp lại cho các trường.
Lo lắng về chất lượng thực phẩm khi không được hợp tác xã chế biến, thực hiện đúng quy trình, ngày 1/4/2026, Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phìn Hồ là ông Nguyễn Thành Tâm và Hiệu trưởng Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học Phìn Hồ là ông Nguyễn Văn Quân đã tiến hành kiểm tra đột xuất cơ sở chế biến của hợp tác xã.
"Tại thời điểm kiểm tra, đoàn ghi nhận cảnh tượng gà đông lạnh đang được ngâm nước để rã đông; số lượng lớn gà, cá không được bảo quản, không được đóng gói mà buộc trong túi ni-lông vứt ngổn ngang trong kho lạnh", ông Nguyễn Thành Tâm, cho biết.
Trong biên bản làm việc với đoàn, Giám đốc hợp tác xã là ông Hà Văn Tài thừa nhận: Đơn vị nhập gà đã giết mổ từ Phú Thọ, sau đó cấp đông và vận chuyển lên. Tại Si Pa Phìn, hợp tác xã cho gà rã đông bằng cách ngâm nước trước khi cung cấp cho các trường theo số lượng đã ký kết. Cũng mặt hàng này, hợp tác xã không cung cấp được xuất xứ hàng hóa, dấu kiểm soát giết mổ hay tem thú y.
Đối với thịt lợn sống và các sản phẩm chế biến từ thịt, Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Si Pa Phìn đã không thực hiện việc giết mổ tại hợp tác xã mà liên danh, liên kết để nhập hàng. Tuy nhiên, tại thời điểm kiểm tra, ông Hà Văn Tài cũng không cung cấp được giấy tờ liên danh, liên kết.
Cũng tại thời điểm kiểm tra, ông Hà Văn Tài không xuất trình được Giấy phép giết mổ của Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Si Pa Phìn.
Nhiều lần kiểm tra đều bị gây khó!
Cùng ngày 5/4, nhóm phóng viên và một đồng chí lãnh đạo xã Si Pa Phìn làm việc trực tiếp với ông Hà Văn Tài về nguồn cung thực phẩm cho hai trường học như phản ánh thì càng thấy nhiều hơn dấu hiệu bất thường.
Thừa nhận phản ánh của các trường về việc "thịt gà, cá được nhập từ Phú Thọ lên sau đó rã đông bằng cách ngâm nước" là đúng, tuy nhiên khi được đề nghị cung cấp hồ sơ để kiểm chứng thì ông Tài bất ngờ nghe điện thoại và sau đó từ chối hợp tác, không cung cấp thông tin cho phóng viên với lý do “phải có quyết định kiểm tra của xã tôi mới được cung cấp”.
Đáng nói, dù khẳng định mình là Giám đốc Hợp tác xã nhưng ông Tài lại nói rằng "việc cung cấp hồ sơ phải theo chỉ đạo của một người tên Chiến vì ông Chiến là người hợp tác xã thuê để tư vấn pháp luật".
Thông tin thêm về sự việc, bà Phạm Thị Ngân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Si Pa Phìn cho biết: Trước đó vào ngày 1/3/2026, đoàn kiểm tra của Ủy ban nhân dân xã Si Pa Phìn và các trường học đã làm việc với hợp tác xã. Tại thời điểm đó, ông Ngô Xuân Chiến (nguyên Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nậm Pồ cũ) có mặt và có những động thái gây khó khăn cho đoàn kiểm tra.
Tại buổi kiểm tra (1/3/2026), ông Hà Văn Tài đã thừa nhận: Trong năm 2025, thịt lợn mà Hợp tác xã cung cấp cho các nhà trường được nhập từ cơ sở Thuận Loan tại xã Nà Hỳ (tỉnh Điện Biên). Đối với với thịt gà sống, Hợp tác xã hợp đồng với đơn vị tại Phú Thọ giết mổ, sau đó vận chuyển về cung ứng. Cá cũng được nhập từ một đơn vị ở Phú Thọ về.
Kết quả kiểm tra khi đó cho thấy, Hợp tác xã không cung cấp được các giấy tờ liên quan đến giết mổ, kiểm dịch động vật và vệ sinh an toàn thực phẩm. Đoàn đã lập biên bản, yêu cầu Hợp tác xã chấn chỉnh và thực hiện đúng hợp đồng. Tuy nhiên, tình hình không những không được cải thiện mà còn diễn biến phức tạp hơn.
Trao đổi thêm nội dung vấn đề này với bà Bùi Thu Hằng, Bí thư Đảng ủy xã Si Pa Phìn, chúng tôi được bà Hằng cho biết: Trước đây xã đã nhận được phản ánh của một số trường học nói về Hợp tác xã cung cấp thực phẩm chưa đúng theo hợp đồng như: thịt xay có lẫn phổi; gà, cá đông lạnh không phải giết mổ tại địa phương. Xã đã yêu cầu Hợp tác xã cung cấp thực phẩm đúng theo hợp đồng đã ký với các trường học”.
Như vậy, với việc trả lời của lãnh đạo xã Si Pa Phìn và phản ánh của các trường học trên địa bàn xã thì vấn đề nguồn cung thực phẩm, chất lượng thực phẩm mà hai Hợp tác xã do ông Hà Văn Tài đứng tên cung cấp cho các trường học trên địa bàn từ trước tới nay đã và đang tồn tại nhiều câu hỏi nghi vấn. Điều này rất cần được cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ để bảo vệ sức khỏe, chất lượng bữa ăn mỗi ngày của các cháu học sinh là con em đồng bào các dân tộc thiểu số nghèo...
