Cần giải pháp hiệu quả cải thiện dinh dưỡng học đường

Trẻ em Việt Nam đang phải đối mặt ba vấn đề về dinh dưỡng là: Suy dinh dưỡng; thừa cân, béo phì; thiếu vi chất dinh dưỡng. Để giải quyết tốt các vấn đề này đòi hỏi những giải pháp can thiệp mang tính toàn diện, liên tục, liên ngành… và dinh dưỡng học đường đóng vai trò quyết định.
Dinh dưỡng học đường góp phần quyết định sự phát triển tối đa tầm vóc, thể lực và trí lực của con người.
Dinh dưỡng học đường góp phần quyết định sự phát triển tối đa tầm vóc, thể lực và trí lực của con người.

Khoa học đã chứng minh, khoảng 86% chiều cao tối đa của mỗi người đạt được trong độ tuổi dưới 12 tuổi, đây cũng là giai đoạn quyết định sự phát triển tối đa tầm vóc, thể lực và trí lực của con người. Chính vì vậy, việc chăm lo dinh dưỡng cho trẻ em ở giai đoạn này, nhất là dinh dưỡng học đường đã trở nên cấp thiết, cần được nhận thức đầy đủ và có giải pháp thực thi hiệu quả.

Thế nhưng, trẻ em Việt Nam đang phải đối mặt ba gánh nặng về dinh dưỡng: Suy dinh dưỡng (chủ yếu là thể thấp còi); thừa cân béo phì; thiếu vi chất dinh dưỡng. Hiện cả nước vẫn còn 18,2% số trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thấp còi (riêng vùng trung du và miền núi phía bắc, Tây Nguyên tỷ lệ này là 24,8% và 25,9%); trong khi đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở trẻ từ 5 đến 19 tuổi cũng đã lên tới 19% (tăng gấp hơn hai lần sau 10 năm)​. Tỷ lệ thiếu một số vi chất dinh dưỡng như: sắt, kẽm… vẫn còn khá cao.

Để giải quyết gánh nặng kép về dinh dưỡng, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030, với những mục tiêu cụ thể nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho toàn dân, trong đó có nhóm trẻ em và thanh thiếu niên tuổi học đường. Chiến lược yêu cầu các ngành chức năng tăng cường giáo dục dinh dưỡng trong nhà trường, với mục tiêu 60% số trường học ở khu vực thành thị và 40% ở khu vực nông thôn sẽ tổ chức bữa ăn học đường xây dựng thực đơn đáp ứng nhu cầu theo khuyến nghị vào năm 2025 và phấn đấu đạt tương ứng 90% và 80% vào năm 2030.

Tuy vậy, để đạt mục tiêu này, các chuyên gia dinh dưỡng khẳng định phải có những giải pháp can thiệp mang tính toàn diện, liên tục, liên ngành, bao gồm việc hoàn thiện về cơ chế, chính sách về dinh dưỡng; tăng cường phối hợp liên ngành và vận động xã hội; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế, ứng dụng công nghệ thông tin; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và công tác truyền thông giáo dục dinh dưỡng. Theo PGS, TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Dinh dưỡng (Bộ Y tế), ngoài sự nỗ lực, chủ động của nhà trường và các tổ chức giáo dục, cần có sự tham gia của gia đình, doanh nghiệp và toàn thể cộng đồng. Cha mẹ học sinh cần được trang bị kiến thức dinh dưỡng để giúp con em mình duy trì thói quen ăn uống lành mạnh cả ở trường và tại gia đình. Các doanh nghiệp thực phẩm cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp các sản phẩm dinh dưỡng lành mạnh và tham gia vào các chương trình hỗ trợ dinh dưỡng cho trẻ em.

Mô hình điểm bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên do Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai với sự đồng hành của Tập đoàn TH thực hiện tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước, đã đem lại kết quả khả quan. Bữa ăn học đường trong mô hình điểm được tiếp cận theo hướng sử dụng thực phẩm hoàn toàn từ tự nhiên, dựa trên lợi thế về nông nghiệp của vùng miền, sữa tươi được đưa vào cấu phần bữa ăn một cách khoa học. Can thiệp chính của Mô hình điểm là 400 thực đơn bữa ăn học đường đa dạng, cân đối, giàu vi chất dinh dưỡng kết hợp giáo dục dinh dưỡng và giáo dục thể chất giúp học sinh tăng cường sức khỏe và phát triển thể lực. Với kết quả thí điểm của mô hình, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất cần nhân rộng mô hình điểm; xây dựng chính sách và tiến tới luật hóa dinh dưỡng học đường.

Nhật Bản đã trở thành mô hình điển hình trên thế giới về cách một quốc gia có thể sử dụng dinh dưỡng để cải thiện sức khỏe, tầm vóc, chất lượng sống của thế hệ trẻ. Cách làm của Nhật Bản cũng có thể áp dụng tại nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Dinh dưỡng học đường không chỉ là một giải pháp cải thiện sức khỏe học sinh, mà còn là nền tảng vững chắc để xây dựng một xã hội khỏe mạnh và phát triển bền vững. Theo Giáo sư Nakamura Teiji, Chủ tịch Hiệp hội Dinh dưỡng Nhật Bản thì Luật về dinh dưỡng học đường đóng vai trò rất quan trọng. Luật đã ra đời từ sớm và có sự thay đổi theo từng giai đoạn, để phù hợp tình hình thực tế về tình trạng dinh dưỡng, kinh tế và xã hội. Luật vừa chuẩn hóa bữa ăn học đường vừa chú trọng phát triển giáo dục dinh dưỡng. Đến nay, 99% số trường tiểu học và 91,5% số trường trung học cơ sở tại Nhật Bản đã áp dụng chương trình này. Nhờ đó, tình trạng suy dinh dưỡng giảm đáng kể, thanh niên Nhật Bản ngày càng phát triển mạnh mẽ về thể chất và trí tuệ, với tầm vóc, chiều cao trung bình tăng trưởng vượt bậc so với thời điểm cách đây 50 năm.

Các chuyên gia về dinh dưỡng cho rằng việc luật hóa dinh dưỡng học đường tại nước ta là vấn đề cấp thiết, để có giải pháp bền vững và đồng bộ. Các hoạt động về dinh dưỡng học đường giúp chuẩn hóa bữa ăn cho học sinh, chuẩn hóa quy trình chế biến, tăng cường nhận thức dinh dưỡng lành mạnh để giúp cho trẻ phát triển toàn diện, cũng như giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng sau này...

Có thể bạn quan tâm

Đồng chí Đồng Văn Thanh phát biểu ý kiến tại buổi khảo sát. (Ảnh: THANH TÂM)

Nâng cấp Bệnh viện Phụ sản Cần Thơ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân

Ngày 10/10, Đoàn khảo sát Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ do đồng chí Đồng Văn Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố, làm Trưởng đoàn, đã khảo sát thực tế việc thực hiện các nghị quyết về bảo hiểm y tế và dân số tại Bệnh viện Phụ sản Cần Thơ.

Bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì đang điều trị tại Bệnh viện đa khoa tư nhân Phúc Hưng. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: Làm rõ nguyên nhân khiến 18 người bị ngộ độc nhập viện sau khi ăn bánh mì

Tính đến chiều 10/10, số ca bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì tại một điểm kinh doanh bánh mì ở đường Duy Tân, phường Cẩm Thành (Quảng Ngãi) là 18 người. Ngành y tế tỉnh phối hợp chính quyền địa phương lập đoàn kiểm tra, lấy mẫu bệnh phẩm, thực phẩm để tìm nguyên nhân và yêu cầu điểm kinh doanh bánh mì ngừng hoạt động.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình. (Ảnh: MAI TÚ)

Xây dựng Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình trở thành cơ sở y tế phát triển chuyên sâu

Ngày 9/10, Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình (tỉnh Hưng Yên) tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba lần thứ hai. Dự lễ có Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên; các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hưng Yên; đại diện các sở, ngành của tỉnh và các thế hệ cán bộ, nhân viên bệnh viện.

(Ảnh minh họa: Cục Dân số)

Giảm gánh nặng sinh và nuôi con để ứng phó mức sinh thấp

Để đưa mức sinh trở lại ngưỡng thay thế, việc khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con cần đi cùng những chính sách hỗ trợ cụ thể. Từ mở rộng thời gian nghỉ thai sản đến xây dựng môi trường thuận lợi cho việc chăm sóc, nuôi dạy trẻ, chính sách dân số đang chuyển hướng nhằm giải quyết những áp lực cho người trẻ.

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao giải tập thể. (Ảnh: Cục Dân số)

Gần 95 nghìn người tham gia cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

Sau một tháng triển khai trên nền tảng số, cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh do Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức đã thu hút 94.752 người tham gia từ 34 tỉnh, thành phố, với hơn 86.700 bài thi hợp lệ, góp phần lan tỏa thông điệp bình đẳng giới và nâng cao giá trị của trẻ em gái trong cộng đồng.

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Kỹ thuật vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch giúp bác sĩ lấy đủ mô hạch trong khoang cần đánh giá, hỗ trợ phát hiện ổ di căn kích thước rất nhỏ, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết. Qua đó, người bệnh mắc tuyến giáp được kiểm soát tổn thương hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm an toàn sau phẫu thuật.