Cần chiến lược ứng phó nguy cơ sụt lún

Tinh trạng úng ngập thường xuyên hơn và ngày càng “chìm dần” của Thành phố Hồ Chí Minh đòi hỏi chính quyền địa phương sớm đồng bộ các giải pháp ứng phó kịp thời đi đôi với đầu tư hệ thống giám sát, dự báo, giảm khai thác nước ngầm...
Triều cường năm sau cao hơn năm trước cùng với sụt lún khiến Thành phố Hồ Chí Minh ngập thường xuyên hơn. Ảnh: Như Quỳnh
Triều cường năm sau cao hơn năm trước cùng với sụt lún khiến Thành phố Hồ Chí Minh ngập thường xuyên hơn. Ảnh: Như Quỳnh

Khảo sát của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), cũng cho thấy, tình trạng sụt lún đất nền ở Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra liên tục từ năm 1990, với độ lún tích lũy đến nay ước tính khoảng 100 cm, tốc độ lún khoảng 2-5 cm/năm. Riêng những khu vực tập trung các công trình thương mại có tốc độ lún khoảng 7-8 cm mỗi năm. Hiện tốc độ lún nền đất tại Thành phố cao gấp hai lần so với nước biển dâng (khoảng 1 cm/năm).

Áp lực sụt lún ngày càng lớn

Thành phố Hồ Chí Minh, xếp thứ hai trong 10 đô thị ven biển trên toàn thế giới về tốc độ “chìm dần” do lún mặt đất. Thực tế này được PGS. TS Huỳnh Quyền, Hiệu trưởng Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh chỉ ra trong một nghiên cứu hồi tháng 4/2024. Chính sự kết hợp giữa sụt lún đất với triều cường và mực nước biển dâng đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển lâu dài của Thành phố. Đồng thời, cũng gây nhiều thiệt hại về tài sản và ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân.

Ngoài ra, một nghiên cứu của Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, dựa trên xử lý chuỗi số liệu từ năm 2006 đến nay, đã xác định được những khu vực có tốc độ sụt lún đất cao và bước đầu tìm ra nguyên nhân gây nên hiện tượng sụt lún tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Thanh Mỹ, khi tốc độ đô thị hóa trên địa bàn Thành phố ngày càng nhanh thì áp lực sụt lún lại càng lớn. Nhất là hiện nay, nhiều khu dân cư mới xuất hiện, góp phần ảnh hưởng đến tình trạng sụt lún của các khu dân cư chung quanh có từ trước. Trong đó, nhà xây sau có xu hướng cao hơn nhà xây trước cũng sẽ khiến nguy cơ sụt lún trở nên khó lường và diễn biến phức tạp.

Nhằm góp phần xây dựng kế hoạch dài hạn cho công tác ứng phó với biến đổi khí hậu nói chung và triều cường, sụt lún nói riêng trên địa bàn, từ năm 2019, Thành phố đã triển khai dự án “Xác định lại cao độ hệ thống mốc độ cao bị sụt lún trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”, căn cứ 23 mốc cao độ hạng II do Bộ Tài nguyên và Môi trường cung cấp, để khôi phục, xác định lại giá trị cao độ mới vào hệ thống mốc độ cao hạng IV của Thành phố. Thành phố cũng đã triển khai xây dựng bốn điểm mốc độ cao thế kỷ đặt tại Quận 12, Củ Chi, Cần Giờ và Bình Chánh từ năm 2022 và đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2025.

Lập kế hoạch giảm khai thác nước ngầm

Theo nhìn nhận của các chuyên gia, có bốn nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sụt lún ở Thành phố, gồm: nền địa chất yếu, mật độ xây dựng cao, hoạt động giao thông và khai thác nước ngầm quá mức.

Khi phát triển dự án nhà, khu phức hợp cao tầng, Thành phố cần đánh giá kỹ lưỡng nhằm giảm tác động đến các khu vực chung quanh và những người yếm thế"- PGS, TS Lê Trung Chơn

PGS, TS Lê Trung Chơn, Viện trưởng Nghiên cứu phát triển bền vững (Thành phố Hồ Chí Minh), dẫn chứng: Các khu dân cư cao tầng dọc đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh) không gây sụt lún cho chính khu vực đó mà tác động đến các khu chung quanh. Lý do là công trình xây dựng trên kết cấu cứng, khu vực xây công trình bị bê-tông hóa, nước không thấm xuống được nữa, gây ra áp lực nước lỗ rỗng. Hiện tượng này cùng với việc nước mưa chảy tràn ra khu vực chung quanh gây ra tình trạng sụt lún mặt đất.

Nhiều chuyên gia cũng nhận định, hoạt động giao thông tác động không đáng kể đến tình trạng sụt lún ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngoại trừ việc trên một số tuyến đường, có nhiều xe tải trọng lớn qua lại thường xuyên, như đường Nguyễn Văn Linh. Song trong tương lai, việc vận hành các tuyến metro sẽ tạo rung chấn, tác động lên nền đất chung quanh, góp phần dẫn đến sụt lún giống như thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) hiện nay.

PGS, TS Nguyễn Hồng Quân, Viện Kinh tế tuần hoàn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, đề xuất: Thành phố cần gia tăng hạ tầng xanh, không gian chứa nước để thích ứng thay vì chỉ tập trung vào hệ thống thoát nước để chống ngập. Trong các phân khu chức năng, cần bổ sung mảng xanh, gắn kết các công viên, coi đây là một khu vực có chức năng chống ngập. Cần quy định rõ trách nhiệm đầu tư mảng xanh trong các dự án bất động sản, nhà ở thương mại, còn nhà nước chỉnh trang đô thị, các dự án cải tạo kênh rạch.

Nhiều ý kiến khuyến nghị theo hướng, với tình hình biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng nhanh, thời tiết ngày càng cực đoan và nước triều ngày càng cao, hiện tượng sụt lún tại Thành phố Hồ Chí Minh cần giảm phụ thuộc vào nước dưới đất, tăng cường xây dựng công trình cấp nước sạch từ các nguồn khác. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân áp dụng những biện pháp bổ sung nhân tạo nước dưới đất nhằm giảm khả năng hạ thấp mực nước, thu gom nước mưa từ hệ thống mái nhà, sân bãi. Đặc biệt, Thành phố cần đầu tư một hệ thống giám sát thường xuyên và dự báo về tình hình sụt lún nền đất trên địa bàn, nhằm đưa ra các quyết sách phù hợp.

Điều quan trọng, thành phố phải sớm thay đổi cách tiếp cận, thay đổi cơ chế để nhanh chóng hoàn thiện mạng lưới, kêu gọi đầu tư các dự án chống sụt lún theo đúng quy hoạch.

Có thể bạn quan tâm

Dù là ngành có nhiều đặc thù trong công tác quản lý, song cơ quan hải quan đang là đầu mối chủ trì rà soát toàn diện các văn bản quy phạm “xương sống” trình Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành nhằm loại bỏ tận gốc các điều kiện kinh doanh bất hợp lý.

Chuyển mạnh sang quản lý rủi ro

Triển khai Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số.

Tọa đàm “Xác lập thể chế đặc thù, vượt trội để phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới”.

Trao quyền để đột phá

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 8/4, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Chi phí đầu vào gia tăng sẽ lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, làm gia tăng áp lực lạm phát, gia tăng gánh nặng trên vai người tiêu dùng. (Ảnh: Nguyễn Hùng)

Thách thức lớn với mục tiêu kiểm soát lạm phát

Trong trường hợp giá dầu tiếp tục leo thang do căng thẳng Trung Đông kéo dài, theo nhận định của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), yếu tố này có thể làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng thêm khoảng từ 1 đến 2 điểm %. Khi đó, việc kiểm soát lạm phát dưới mục tiêu 4,5% mà Quốc hội đề ra cho năm nay sẽ càng gia tăng tính thách thức.

Cửa hàng thí điểm kinh doanh xăng E10 tại phố Nghĩa Tân (Hà Nội) của Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã thực hiện cung cấp xăng E10 từ tháng 8/2025. (Ảnh: Nguyễn Hùng)

Sẵn sàng sử dụng rộng rãi xăng E10 trên toàn quốc

Sau gần một thập kỷ triển khai xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn 5% (E5), việc đưa xăng sinh học có tỷ lệ phối trộn 10% (E10) ra thị trường trên diện rộng từ đầu tháng 4 này là một quyết định chiến lược của Việt Nam, với kỳ vọng giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch, tăng sự chủ động nguồn cung xăng dầu.

Ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò “vốn mồi”, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực có tính lan tỏa cao, tạo điều kiện để khu vực tư nhân tham gia đầu tư. (Trong ảnh: Đường dẫn nút giao IC5 vào cao tốc Cần Thơ-Cà Mau).

Áp lực lớn trong khai mở các kênh vốn đầu tư

Trong bối cảnh thị trường vốn trong nước còn hạn chế và nhu cầu đầu tư cho hạ tầng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh ngày càng lớn, chính sách tài chính được kỳ vọng đóng vai trò trung tâm trong việc khơi thông và phân bổ hiệu quả các dòng vốn đầu tư phát triển.

Toàn cảnh lễ phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026” do VCCI tổ chức tại Hà Nội, ngày 20/3/2026. Ảnh: Nguyễn Hùng

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động vì mục tiêu Net Zero

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu chuyển mạnh từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế, mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Với việc chủ động lên kịch bản ứng phó kịp thời, hiện tại, Nhà nước và các doanh nghiệp đầu mối cơ bản bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu xã hội về xăng dầu. (Ảnh Văn Hiệp)

Chủ động củng cố an ninh năng lượng quốc gia

Trong mỗi cuộc khủng hoảng địa chính trị, thách thức không chỉ là giá dầu hay cước vận tải tăng cao, mà là năng lực thích ứng chiến lược trong một trật tự kinh tế toàn cầu ngày một bất định, khó lường.

chuyên gia kinh tế, Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long.

Kiềm chế lạm phát, giữ nhịp tăng trưởng

Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, trong bối cảnh xung đột Trung Đông, bài toán điều hành không chỉ là giữ ổn định giá nhiên liệu, mà còn là ngăn cú sốc bên ngoài lan thành mặt bằng giá mới trong nước; vừa kiềm chế lạm phát, vừa giữ nhịp sản xuất, kinh doanh.

Tuyến Metro số 5 được kỳ vọng hiện thực hóa mô hình đô thị TOD kết nối metro ở khu vực phía Tây Hà Nội.

Sửa đổi Luật Đất đai: Cần một cách làm toàn diện và khoa học

Trong bất cứ nền kinh tế nào, đất đai vẫn luôn là nguồn lực nền tảng, vừa là yếu tố sản xuất, vừa là tài sản tích lũy, vừa là công cụ tài chính. Với mục tiêu phát triển mới của đất nước, chúng ta cần có một chính sách đất đai mới. Và việc sửa đổi Luật Đất đai, một khi được tiến hành, phải đặt trong tầm nhìn đó.

Một trong những động lực quan trọng góp phần thực hiện hiệu quả mô hình tăng trưởng mới chính là sức mua tiêu dùng nội địa được tạo ra từ niềm tin vào hàng hóa trong nước. (Ảnh Thành đạt)

Đòi hỏi tất yếu để cải cách nền kinh tế

Chúng ta bước vào năm 2026 với nhiều thay đổi quan trọng cho 5 năm tới. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã kết thúc thành công. Đại hội đã giải quyết nhiều vấn đề thực tiễn mà cuộc sống cũng như nền kinh tế đặt ra.

Viettel không chỉ là nhà cung cấp hạ tầng viễn thông, mà còn là biểu tượng của năng lực phục vụ và độ tin cậy. (Ảnh Thành Đạt)

Hạ tầng mới của kỷ nguyên số


Hai thập niên qua chứng kiến sự trỗi dậy của “nền kinh tế chú ý”, trong đó sự chú ý của công chúng trở thành tài nguyên chiến lược.

Dự án cao tốc bắc - nam đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đang được chủ đầu tư và các nhà thầu gấp rút hoàn thiện, quyết tâm đưa vào khai thác trước Tết Nguyên đán 2026. (Nguồn ảnh BQLDA II - Bộ Xây dựng)

Xuân công trường song hành cùng đất nước

Không chỉ những ngày cuối tháng Chạp Ất Tỵ mà xuyên suốt dịp Tết Bính Ngọ, trên những công trình trọng điểm quốc gia, hàng chục nghìn kỹ sư, công nhân bám trụ công trình với quyết tâm cao nhất để rút ngắn thời gian về đích.

Chiến dịch Không 1 mình do Liên minh Niềm tin số khởi xướng với mục tiêu nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn số của trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Số hóa mới chỉ là bước đầu

Thách thức cốt lõi của xã hội số hiện nay có lẽ không nằm ở tốc độ công nghệ, mà ở khả năng duy trì và tái thiết niềm tin xã hội. Và trong tiến trình đó, “tính người” không phải là yếu tố bổ trợ, mà chính là biến số trung tâm quyết định chất lượng quản trị.

Doanh nhân Trần Văn Lê và sản phẩm quạt công nghiệp.

Kinh tế tư nhân và “ngọn gió” Đổi mới

Từ “ngọn gió” Đổi mới, nhiều người đã dấn thân khởi nghiệp, để rồi không chỉ vượt thoát đói nghèo mà còn tạo dựng nên những thương hiệu lớn. Khi đã đi qua một quãng đường dài, nội lực mạnh mẽ của họ không chỉ nằm ở những gì đã đạt được, mà còn ở khả năng luôn tự làm mới để tiếp tục bắt nhịp cùng thời cuộc.

“Chuyến tàu Hạnh phúc” chính thức xuất phát từ Ga Hà Nội vào sáng 2/2. (Ảnh Thành Đạt)

Hạnh phúc nối dài theo những chuyến tàu Nhân Dân

Với hình ảnh biểu trưng logo Nhân Dân, “Chuyến tàu Hạnh phúc” kiêu hãnh tiến về phía trước không chỉ chở khách, mà còn chở theo niềm tin, hy vọng và khát vọng về một Việt Nam thịnh vượng, với hạnh phúc đong đầy trong kỷ nguyên mới.

Tách bạch việc sử dụng nguồn lực nhà nước trong cung cấp dịch vụ công, thực hiện nhiệm vụ chính trị với các hoạt động kinh doanh sẽ tạo cơ sở để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước. (Ảnh Khiếu Minh)

Bước chuyển trong tư duy quản lý doanh nghiệp nhà nước

Sự thay đổi tư duy quản lý khi chuyển từ “bảo toàn vốn” sang chấp nhận rủi ro có kiểm soát; từ can thiệp hành chính sang quản trị theo thông lệ thị trường; và từ quản lý theo từng dự án cụ thể sang quản lý theo mục tiêu tổng quát,

Bên cạnh nhiệm vụ giám sát và điều khiển hệ thống điện Thủ đô hoạt động liên tục và ổn định, Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Thành phố Hà Nội còn là nơi theo dõi tình trạng vận hành của các trạm biến áp, đường dây truyền tải và phân phối điện. Ảnh: Thành Đạt

Xây dựng hệ thống điện vững chắc và chủ động

Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra những yêu cầu then chốt cho việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đồng thời khẳng định tầm nhìn dài hạn về một hệ thống điện thông minh, kết nối khu vực và có khả năng tự bảo vệ trước các rủi ro phức hợp.

Đầu tư công tiếp tục được xác định là lực đỡ quan trọng góp phần khai mở dư địa tăng trưởng kinh tế năm 2026 và những năm tiếp theo. (Trong ảnh: Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây). (Ảnh Hoàng hà)

Khai mở dư địa tăng trưởng kinh tế

Được xem là một năm đặc biệt của đất nước, khi đồng thời hội tụ cả khó khăn, thách thức, nội lực và quyết tâm cải cách, trong năm 2025 vừa qua, mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đạt mức, 8,02%, tạo dấu ấn quan trọng trong bối cảnh thuận lợi và thách thức đan xen.

Việc thành lập sàn giao dịch nên được triển khai theo lộ trình thận trọng, nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh, giao dịch vàng.

Không thể lặp lại “vết xe đổ”!

Sau hơn 15 năm kể từ khi chấm dứt hoạt động (năm 2010), các sàn giao dịch vàng, đang được Ngân hàng Nhà nước đề xuất tái lập, lập tức thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và dư luận.

Nông sản Việt Nam còn nhiều dư địa xuất khẩu trong năm 2026. (Ảnh Phong Linh)

Đặt mục tiêu cao hơn trên bản đồ nông sản thế giới

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm, thủy sản ước đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so cùng kỳ năm 2024 và đạt giá trị cao nhất từ trước đến nay. Sang năm mới, ngành nông nghiệp tập trung vào các mục tiêu thúc đẩy phát triển bền vững.