Ba di sản nói trên nằm trong bộ hồ sơ "Các di tích tưởng niệm của Campuchia: Từ trung tâm của sự đàn áp đến chốn bình yên và suy ngẫm”, được đệ trình ngày 27/3/2020 và được công nhận là Di sản văn hóa thế giới tại Kỳ họp thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới thuộc Tổ chức Liên hợp quốc về Giáo dục, Khoa học và Văn hóa (UNESCO) diễn ra hôm 11/7 vừa qua tại Paris, Pháp.
Sự kiện đánh dấu lần đầu Campuchia có các di tích lịch sử thời kỳ hiện đại nằm trong danh sách Di sản văn hóa thế giới. Đây cũng là cụm di sản văn hóa thứ 5 của Campuchia được UNESCO công nhận, sau các di tích lịch sử là các đền tháp cổ, gồm quần thể đền Angkor Wat (năm 1992), Preah Vihear (2008), Sambor Prei Kuk (2017) và Koh Ker (2023).
Bảo tàng diệt chủng Tuol Sleng nằm tại quận Boeung Keng Kang ở thủ đô Phnom Penh, vốn là ty an ninh có ký hiệu S21, chịu sự quản lý của cai ngục khét tiếng Kaing Guek Eav, thường được biết đến với biệt danh là Duch dưới thời Pol Pot. Đây là nơi giam giữ, thẩm vấn và tra tấn tàn bạo dưới chế độ Kampuchea Dân chủ cầm quyền ở Campuchia từ năm 1975-1979.
Di tích Cánh đồng chết Choeung Ek hay Trung tâm Diệt chủng Choeung Ek nằm tại phường Choeung Keng, quận Dangkor, thủ đô Phnom Penh từng là nơi chế độ Pol Pot tiến hành các cuộc hành quyết tập thể tù nhân, sau khi giam cầm và hỏi cung họ tại Nhà tù Tuol Sleng.
Nhà tù M13 cũ nằm tại ấp Prey Chrov, xã Kbal Teuk, huyện Teuk Phos, tỉnh Kampong Chhnang và ấp Thmar Kup, xã Am Laeng, huyện Thpong, tỉnh Kampong Speu, từng là khu biệt giam nằm dưới sự quản lý của cai tù khét tiếng Duch năm 1972.
Thủ tướng Campuchia Hun Manet nhấn mạnh, dấu mốc lịch sử này là lời khẳng định mạnh mẽ về cam kết của Campuchia trong việc chống lại chiến tranh, diệt chủng và tội ác chống lại loài người. Thủ tướng Campuchia kêu gọi toàn thể người dân Campuchia đặt hoa và tưởng niệm các nạn nhân của chế độ Khmer Đỏ tại các di tích này vào ngày 11/7 hằng năm; khẳng định đây là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của sự đoàn kết trong việc gìn giữ hòa bình như một di sản quý giá cho các thế hệ tương lai.
Hội đồng Văn hóa châu Á (ACC) đã gửi lời chúc mừng nồng nhiệt đến Chính phủ Hoàng gia và nhân dân Campuchia ngay sau thông báo của UNESCO. Theo ACC, sự công nhận này không chỉ tôn vinh sức mạnh và khả năng phục hồi của Campuchia mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của cộng đồng quốc tế trong việc bảo vệ các di tích lịch sử nhân loại.
ACC cho rằng, các di tích này không chỉ kể lại câu chuyện đau thương của quá khứ mà còn là lời nhắc nhở về sức mạnh của sự đoàn kết và lòng nhân ái trong hành trình vượt qua những bi kịch. Thông qua việc bảo tồn và tôn vinh các địa điểm này, Campuchia tiếp tục truyền cảm hứng cho thế giới về ý nghĩa của việc tưởng nhớ quá khứ và xây dựng tương lai hòa bình.
Ngoài các di tích trên, Campuchia cũng đã nộp đơn đề nghị công nhận là Di sản thế giới đối với nhiều di tích khác như di chỉ Phnom Da và Angkor Borei, đền Banteay Chhmar, quần thể đền Beng Mealea, cố đô Oudong, núi Kulen và đền Preah Khan Kampong Svay.
Campuchia có nhiều di sản văn hóa phi vật thể đã được công nhận gồm nghệ thuật vũ kịch cung đình (năm 2003), nghệ thuật múa rối bóng lớn (2005), trò chơi dân gian kéo co (2015), nghệ thuật trình diễn Chapei Dang Veng hay đàn cán dài (2016), nghệ thuật vũ kịch chùa Svay Andet (2018), võ LBokator (2022) và khăn rằn Khmer (2024).
