Bộ Y tế quy định tiêu chuẩn sức khỏe người điều khiển phương tiện đường sắt

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư số 42/2025/TT-BYT quy định về tiêu chuẩn sức khỏe của người điều khiển phương tiện giao thông đường sắt, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Thứ Tư, ngày 19/11/2025 - 05:50

Theo quy định mới, Bộ Y tế nêu rõ, người có một trong các tình trạng bệnh, tật sau đây thì không đủ điều kiện để điều khiển phương tiện giao thông đường sắt, bao gồm:

Đối với chuyên khoa tâm thần: Bệnh lý tâm thần đã được điều trị ổn định hoàn toàn nhưng chưa đủ 24 tháng.

Đối với chuyên khoa thần kinh: Động kinh; liệt vận động một chi trở lên; hội chứng ngoại tháp; rối loạn cảm giác nông hoặc rối loạn cảm giác sâu; chóng mặt do các nguyên nhân bệnh lý.

Đối với chuyên khoa mắt: Thị lực nhìn xa từng mắt: mắt tốt <8/10 hoặc mắt kém < 5/10 (kể cả điều chỉnh bằng kính); tật khúc xạ có số kính: > +5 diop hoặc > -8 diop; rối loạn nhận biết 3 màu cơ bản: đỏ, vàng, xanh lá cây; song thị; các bệnh chói sáng; giảm thị lực lúc chập tối (quáng gà)...

Đối với chuyên khoa tai-mũi-họng: Người có thính lực ở tai tốt hơn khi nói thường < 4m (kể cả sử dụng máy trợ thính); Hoặc nghe tiếng nói thầm tối thiểu (ở tai tốt hơn) < 0,4m (kể cả sử dụng máy trợ thính).

Đối với chuyên khoa tim mạch là các bệnh: Viêm tắc mạch (động-tĩnh mạch), dị dạng mạch máu biểu hiện lâm sàng ảnh hưởng đến khả năng thao tác vận hành, điều khiển phương tiện giao thông đường sắt; các rối loạn nhịp: nhịp nhanh trên thất, nhịp nhanh thất, cuồng nhĩ, rung nhĩ, nhịp nhanh nhĩ và nhịp nhanh xoang > 120 chu kỳ/phút, đã điều trị nhưng chưa ổn định.

Ngoại tâm thu thất ở người có bệnh tim thực tổn và/hoặc từ độ III trở lên theo phân loại của Lown; block nhĩ thất độ II hoặc có nhịp chậm kèm theo các triệu chứng lâm sàng (kể cả đã được điều trị nhưng không ổn định); cơn đau thắt ngực do bệnh lý mạch vành; ghép tim; sau can thiệp tái thông mạch vành; suy tim độ II trở lên (theo phân loại của Hiệp hội tim mạch New York - NYHA)...

Đối với chuyên khoa về hô hấp là các bệnh, tật gây khó thở mức độ II trở lên (theo phân loại mMRC); hen phế quản kiểm soát một phần hoặc không kiểm soát; lao phổi đang giai đoạn lây nhiễm.

Đối với chuyên khoa cơ-xương-khớp: Cứng/dính một khớp lớn; khớp giả ở một vị trí thuộc (ở) các xương lớn; gù, vẹo cột sống quá mức gây ưỡn cột sống; cứng/dính cột sống ảnh hưởng tới chức năng vận động; chiều dài tuyệt đối giữa hai chi trên hoặc hai chi dưới có chênh lệch từ 5cm trở lên mà không có dụng cụ hỗ trợ; cụt hoặc mất chức năng 2 ngón tay của 1 bàn tay trở lên hoặc cụt hoặc mất chức năng 1 bàn chân trở lên…

Đối với chuyên khoa nội tiết, là trường hợp người mắc đái tháo đường (tiểu đường) có tiền sử hôn mê do đái tháo đường trong vòng 1 tháng.

Cùng với đó, Bộ Y tế cũng quy định trường hợp sử dụng thuốc, chất có cồn, ma túy và các chất hướng thần cũng thuộc nhóm không đủ điều kiện để điều khiển phương tiện giao thông đường sắt, bao gồm: Sử dụng các chất ma túy; sử dụng chất có nồng độ cồn (áp dụng khi khám sức khỏe định kỳ); sử dụng thuốc điều trị làm ảnh hưởng tới khả năng thức tỉnh; lạm dụng chất kích thần, chất gây ảo giác.

Thông tư của Bộ Y tế cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ sở khám sức khỏe phải tuân thủ các quy định của pháp luật về khám sức khỏe của Luật Khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Đồng thời, ban hành biểu mẫu, cấp giấy khám sức khỏe bảo đảm có đầy đủ các thông tin tối thiểu quy định tại Phụ lục 02, Phụ lục 03 ban hành kèm theo Thông tư này và cập nhật đầy đủ các thông tin khám sức khỏe theo quy định tại Điều 5 Thông tư số 36/2024/TT-BYT ngày 16/11/2024 của Bộ trưởng Y tế quy định về tiêu chuẩn sức khỏe, việc khám sức khỏe đối với người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng; việc khám sức khỏe định kỳ đối với người hành nghề lái xe ô tô; cơ sở dữ liệu về sức khỏe người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng.

Về điều khoản chuyển tiếp, Thông tư nêu rõ: Trường hợp việc khám sức khỏe đã thực hiện trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành, nhưng chưa ban hành kết luận, thì việc kết luận thực hiện theo quy định tại Thông tư số 12/2018/TT-BYT của Bộ trưởng Y tế quy định về tiêu chuẩn sức khỏe của nhân viên đường sắt trực tiếp phục vụ chạy tàu.

Thông tư số 42/2025/TT-BYT có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2026.

ĐỖ THOA