Bảy giờ nỗ lực bảo tồn bàn tay cho người bệnh sau tai nạn lao động

Hai bệnh nhân bị tổn thương bàn tay đặc biệt nghiêm trọng do máy cưa gỗ và thang máy đã được các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phẫu thuật cấp cứu. Những ngày đầu sau mổ, các ngón tay được bảo tồn đang duy trì tuần hoàn ổn định và tiếp tục được theo dõi sát.

Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cho người bệnh. (Ảnh: BVCC)
Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cho người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Hai tai nạn nghiêm trọng

Chỉ trong 3 ngày, Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận hai nam bệnh nhân bị chấn thương bàn tay đặc biệt nghiêm trọng do máy cưa gỗ và thang máy.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Ngọc Linh, Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa cho biết, điểm chung của hai trường hợp là chấn thương gây tổn thương đồng thời xương, gân, mạch máu, thần kinh và phần mềm bàn tay. Nếu không tái lập được dòng máu đến các ngón trong thời gian phù hợp, mô sẽ tiếp tục thiếu máu, nguy cơ hoại tử và mất ngón tăng lên.

Trường hợp thứ nhất là anh Nguyễn Văn K., 38 tuổi, làm nghề thợ mộc. Ngày 10/9, trong lúc đưa phôi gỗ vào máy cưa, bàn tay trái của người bệnh bất ngờ bị lưỡi cưa cuốn vào.

Sau tai nạn, bệnh nhân được đưa đến một cơ sở y tế để sơ cứu. Nhận thấy tổn thương phức tạp, cơ sở này đã liên hệ với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và chuyển người bệnh đến để tiếp tục xử trí.

Hơn 3 giờ sau tai nạn, bệnh nhân có mặt tại bệnh viện được đưa vào phòng mổ. Các bác sĩ ghi nhận ngón II, III và IV bàn tay trái gần như đứt rời khỏi bàn tay, búp ngón xẹp, trắng nhợt do mất tưới máu. Xương của cả ba ngón gãy vụn thành nhiều mảnh, phần mềm dập nát; gân gấp, gân duỗi, mạch máu và thần kinh đều bị đứt hoàn toàn.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Ngọc Linh, đây chính là điểm khiến việc nối lại ngón tay khó hơn rất nhiều so với một vết cắt gọn. Với chấn thương do máy cưa, tổn thương không chỉ nằm tại đường cắt vừa bị cắt vừa bị kéo giãn, dập trên một đoạn. Vì vậy, khi phẫu thuật, các bác sĩ phải đánh giá và loại bỏ phần mô không còn khả năng bảo tồn trước khi tiến hành phục hồi.

Những mảnh xương quá nhỏ, rời rạc không thể cố định được loại bỏ; xương được thu ngắn ở mức cần thiết và cố định lại. Sau đó, ê-kíp lần lượt phục hồi gân gấp, gân duỗi, mạch máu, thần kinh và phần mềm của các ngón. Đặc biệt, khi cả 3 ngón cùng mất cấp máu, ê-kíp phải tính toán thứ tự tái lập tuần hoàn để rút ngắn tối đa thời gian thiếu máu của từng ngón.

“Chúng tôi ưu tiên những ngón có vai trò chức năng quan trọng, đồng thời cố gắng bảo tồn tối đa các ngón còn lại. Nguyên tắc là khi còn khả năng nối và bảo tồn thì sẽ cố gắng thực hiện và chỉ từ bỏ khi tổn thương thực sự không còn khả năng phục hồi”, bác sĩ Linh cho biết.

Cuộc phẫu thuật kéo dài khoảng 7 giờ. Đến thời điểm theo dõi những ngày đầu sau mổ, cả 3 ngón được nối vẫn duy trì tình trạng ổn định.

1789974165779-8030224357621359631-g1424816505664154811-244e22fddad4c9b4110a437d34d64e9d.jpg
Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cho người bệnh.

Ngày 12/9, Khoa tiếp tục tiếp nhận một nam bệnh nhân 59 tuổi, quê Nghệ An, đang làm nghề xe ôm tại Hà Nội. Khoảng 12 giờ trưa, trong lúc làm việc, bàn tay người bệnh không may bị kẹp giữa phần sàn và hệ thống thang máy khiến các ngón nhợt, mất tưới máu.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Ngọc Linh, đây là tình huống dễ khiến người không có chuyên môn chủ quan vì “ngón vẫn còn dính thì chưa quá nặng”. Thực tế, nếu mạch máu bị đứt, dập hoặc tắc hoàn toàn thì phần ngón phía xa vẫn rơi vào tình trạng thiếu máu và dẫn đến hoại tử.

Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện các mạch máu nuôi ngón bị tổn thương nặng; có vị trí bị dập và tắc, có đoạn đứt hoàn toàn. Những đoạn mạch không còn bảo đảm chất lượng được loại bỏ, sau đó ê-kíp tiến hành phục hồi mạch máu và các cấu trúc tổn thương cần thiết để tái lập tuần hoàn.

Ca phẫu thuật cũng kéo dài khoảng 7 giờ. Những ngày đầu sau mổ, các ngón được bảo tồn đang duy trì tuần hoàn ổn định và tiếp tục được theo dõi sát.

Bảo tồn ngón tay, giữ cơ hội phục hồi chức năng và khả năng lao động

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Ngọc Linh nhấn mạnh, những trường hợp đứt rời hoặc gần đứt rời chi thể là cấp cứu bảo tồn bộ phận. Người bệnh có thể không nguy hiểm tính mạng ngay lập tức, nhưng nếu xử trí chậm, nguy cơ mất vĩnh viễn một phần cơ thể và suy giảm chức năng bàn tay là rất lớn.

Theo bác sĩ Linh, với ngón tay, ê-kíp luôn cố gắng tái lập tuần hoàn càng sớm càng tốt, khoảng 12 giờ đầu là mốc thuận lợi nhất trong các hướng dẫn y khoa. Tuy nhiên, mốc thời gian này không có nghĩa quá 12 giờ thì ngón tay chắc chắn không thể nối. Nếu bộ phận đứt rời được bảo quản đúng, kể cả người bệnh đến muộn hơn, các bác sĩ vẫn phải đánh giá cụ thể và nếu còn khả năng thì vẫn cố gắng nối.

1789974149115-8030224357621359631-g1424816505664154811-da70906c42ec675d2eeda7847ead8854.jpg
Bệnh nhân được bảo tồn tay sau phẫu thuật.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Dương Mạnh Chiến - Phụ trách Khoa Tạo hình-thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, mục tiêu của phẫu thuật không chỉ là làm cho ngón tay “sống lại”. Sau khi tái lập tuần hoàn, người bệnh còn cả một quá trình liền xương, liền gân, phục hồi thần kinh và tập phục hồi chức năng.

Mức độ hồi phục cuối cùng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cơ chế và mức độ dập nát, thời gian thiếu máu, vị trí tổn thương, chất lượng mạch máu, thần kinh, khả năng liền xương cũng như quá trình tập phục hồi chức năng sau mổ. Vì vậy, việc nối thành công về mặt tuần hoàn là bước quan trọng đầu tiên, chưa đồng nghĩa chức năng bàn tay sẽ ngay lập tức trở lại bình thường.

Tuy nhiên, bảo tồn được ngón tay tạo cơ hội giữ lại tối đa chức năng bàn tay cho người bệnh. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người lao động chủ yếu bằng đôi tay, bởi mất một hay nhiều ngón có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng làm việc và sinh hoạt.

Tiến sĩ, bác sĩ Dương Mạnh Chiến khuyến cáo, người làm việc với máy cưa, máy cắt, máy ép, thang máy hàng hóa và các thiết bị cơ khí cần tuân thủ nghiêm quy trình an toàn, sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp và tuyệt đối không chủ quan khi vận hành máy.

Khi xảy ra chấn thương khiến ngón tay đứt rời, gần đứt rời, dập nát hoặc vẫn còn dính nhưng trở nên trắng nhợt, tím lạnh, mất cảm giác, người bệnh cần được sơ cứu và nhanh chóng chuyển đến cơ sở y tế có khả năng phẫu thuật tái tạo, vi phẫu nếu cần.

Có thể bạn quan tâm

ELSA 2026 do Hội Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á (ELSA) phối hợp Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam và Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

ELSA 2026 tại Huế: Mở rộng không gian đổi mới phẫu thuật xâm lấn tối thiểu

Hội nghị khoa học Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á thường niên năm 2026 (ELSA 2026) diễn ra tại Huế, quy tụ hơn 800 đại biểu, chuyên gia, phẫu thuật viên trong nước, quốc tế. Hội nghị cập nhật kỹ thuật, mở ra những hướng tiếp cận mới về robot, trí tuệ nhân tạo và phẫu thuật thông minh, hướng tới nâng cao chất lượng điều trị.

Bệnh nhân phải nằm thở máy vì mắc uốn ván. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Đừng đợi cứng hàm, co cứng mới cảnh giác với uốn ván

Chỉ từ một vết xước sau cú ngã và một vết gai hoa giấy đâm vào chân, hai người bệnh 65 và 71 tuổi đã mắc uốn ván, phải trải qua nhiều ngày điều trị tích cực; một trường hợp cần mở khí quản, thở máy. Các bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với những tổn thương da nhỏ, nhất là khi vết thương có nguy cơ nhiễm bẩn.

Kiểm nghiệm viên Công ty cổ phần Traphaco vận hành hệ thống kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc.

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.

Nhiều nghiên cứu cũng như kỹ thuật mới được cập nhật tại Hội nghị nội soi tiêu hóa can thiệp toàn quốc lần thứ II (Ảnh: Lê Việt)

Nội soi tiêu hóa đang phát triển nhanh, trở thành một lĩnh vực điều trị ít xâm lấn chuyên sâu

Ngày 19/9, tại TP Hồ Chí Minh, Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam (VIGES) tổ chức Hội nghị nội soi tiêu hóa can thiệp toàn quốc lần thứ II – VIGES 2026 với chủ đề: “Chuẩn hóa-Đổi mới-An toàn người bệnh” thu hút sự tham dự của hơn 1.500 đại biểu, trong đó có nhiều chuyên gia đến từ các trung tâm nội soi lớn trong khu vực.

Giáo sư Shinya Tane, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực của Bệnh viện Đại học Kobe, trao đổi kinh nghiệm về điều trị ung thư phổi, phẫu thuật hiện đại và ghép phổi. (Ảnh: BVCC)

Bệnh viện Phổi Trung ương thúc đẩy hợp tác chuyên môn với chuyên gia phẫu thuật lồng ngực Nhật Bản

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Hội Phổi Việt Nam và Hiệp hội Phẫu thuật lồng ngực Nhật Bản, Bệnh viện Phổi Trung ương đã làm việc với Giáo sư Shinya Tane, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực của Bệnh viện Đại học Kobe, trao đổi kinh nghiệm về điều trị ung thư phổi, phẫu thuật hiện đại và ghép phổi.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Xét nghiệm đang tạo ra thay đổi lớn trong phát hiện bệnh, phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị

Trong y học hiện đại, xét nghiệm không còn là một bộ phận kỹ thuật đứng sau lâm sàng. Xét nghiệm hiện diện ở hầu hết các điểm quyết định quan trọng: phát hiện nguy cơ, chẩn đoán, phân tầng bệnh, lựa chọn điều trị, theo dõi đáp ứng, tiên lượng, giám sát dịch bệnh và đánh giá kết quả chăm sóc.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám cho người bệnh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Sau mưa ngập, nhiều bệnh có thể phát sinh

Sau ngập úng, nhiều nguy cơ sức khỏe vẫn âm thầm tồn tại từ nguồn nước, bùn đất, thực phẩm và môi trường. Chủ động phòng bệnh ngay khi nước rút giúp hạn chế mắc bệnh và biến chứng.

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thăm và làm việc tại Nhà máy sản xuất vắc-xin hiện đại hàng đầu thế giới của Tập đoàn dược phẩm Sanofi tại Neuville-sur-Saône (Pháp), đơn vị vừa công bố hợp tác sản xuất 3 loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu với Công ty Vắc-xin Việt Nam (VNVC).