Bảo vệ trẻ em trong kỷ nguyên số

Kể từ khi Australia tiên phong ban hành luật cấm người dùng dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, xu thế siết chặt các quy định về bảo vệ trẻ em trong môi trường trực tuyến tiếp tục lan rộng trên thế giới.

Nhiều trường học ở Singapore cấm sử dụng điện thoại để khuyến khích học sinh tham gia hoạt động ngoài trời. (Ảnh STRAITSTIMES)
Nhiều trường học ở Singapore cấm sử dụng điện thoại để khuyến khích học sinh tham gia hoạt động ngoài trời. (Ảnh STRAITSTIMES)

Việc bảo vệ trẻ em trước mặt trái của mạng xã hội, không làm ảnh hưởng đến không gian phát triển kỹ năng số là thách thức kép của nhiều quốc gia.

Cuối năm 2025, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới triển khai lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Theo đó, các nền tảng như Facebook, TikTok… có thể đối mặt mức phạt lên tới hơn 30 triệu USD, nếu không có biện pháp ngăn chặn người dùng dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản.

Đến nay, các công ty công nghệ đã chặn quyền truy cập của ít nhất 4,7 triệu tài khoản được xác định là của trẻ em. Lệnh cấm nêu trên không những tạo ra sự thay đổi mang tính bước ngoặt đối với nỗ lực bảo vệ trẻ em Australia trên môi trường trực tuyến, mà còn tiếp thêm động lực để nhiều nước xem xét thiết lập lằn ranh ngăn cách trẻ em và thế giới ảo.

Sau Australia, mới đây, Hạ viện Pháp thông qua dự luật cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron coi đây là bước đi quyết liệt nhằm bảo vệ trẻ em khỏi những tác động tiêu cực do việc tiếp xúc quá mức với các thiết bị điện tử. Tại Anh, Thủ tướng Keir Starmer cũng tuyên bố sẽ sớm đưa ra những giải pháp cụ thể, sau khi khoảng 60 nghị sĩ Công đảng kêu gọi ban hành lệnh cấm người dùng dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Nhiều quốc gia khác như Đan Mạch, Malaysia, Brazil, Indonesia và New Zealand cũng đang cân nhắc các biện pháp tương tự.

Có nhiều nguyên nhân khiến các nước mạnh tay giới hạn độ tuổi tham gia mạng xã hội. Theo nhiều nhà khoa học, việc tiếp xúc quá mức với mạng xã hội có thể kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng đối với sự phát triển cả về thể chất và tinh thần của trẻ nhỏ.

Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Psychological Bulletin cũng cho thấy một “vòng luẩn quẩn” đáng lo ngại: Việc sử dụng quá mức điện thoại và các thiết bị công nghệ, nhất là vào mạng xã hội và trò chơi điện tử, có thể dẫn đến những vấn đề về tâm lý ở trẻ nhỏ; trong khi ở chiều ngược lại, chính sự căng thẳng đó lại khiến trẻ em có xu hướng tìm đến môi trường trực tuyến nhiều hơn.

Vì vậy, để bảo vệ những “mầm non tương lai” của đất nước, nhiều chính phủ đã và đang tiếp tục triển khai giải pháp “tách” trẻ em ra khỏi thế giới ảo, tạo thêm không gian để các em vận động, tương tác ngoài đời thực là những yếu tố cần thiết cho sự phát triển toàn diện mà các thiết bị điện tử không thể thay thế.

Tuy nhiên, quyết định nêu trên cũng tạo nên cuộc tranh luận gay gắt tại nhiều quốc gia. Câu hỏi đặt ra là: Việc tách rời hoàn toàn mạng xã hội có thật sự bảo vệ trẻ em, hay sẽ tước đi của các em một không gian sáng tạo và tương tác quan trọng, nhất là trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ như hiện nay. Những người ủng hộ cho rằng, đây là việc làm cần thiết, bởi những tác động tiêu cực từ mạng xã hội không chỉ bào mòn sức khỏe, mà còn âm thầm phá vỡ kỹ năng giao tiếp và quá trình phát triển tự nhiên của trẻ nhỏ.

Trong khi đó, những ý kiến phản đối lại khẳng định, việc vạch ra “ranh giới cứng” không phải một giải pháp toàn diện. Theo đó, cấm dùng mạng xã hội hoàn toàn sẽ tước đi của các em cơ hội rèn luyện kỹ năng số cần thiết, thậm chí là một người bạn đồng hành mỗi ngày, nơi để học tập, kết nối và mở mang tri thức. Các biện pháp cứng rắn cũng có thể vô tình đẩy trẻ vào những “góc tối” hơn của môi trường trực tuyến, khi các em chuyển sang sử dụng các ứng dụng không được kiểm soát và tiếp xúc với những nội dung độc hại mà không có sự giám sát.

Nhiều chuyên gia kêu gọi các chính phủ cân nhắc triển khai những giải pháp cân bằng hơn, “trao quyền có kiểm soát” thay vì “hạn chế hoàn toàn”. Theo đó, trẻ em vẫn được sử dụng Internet để học tập và phát triển nhưng trong một không gian mạng được bảo vệ chặt chẽ bằng pháp luật và công nghệ. Ngoài ra, các em cũng cần được trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng mạng an toàn, tự bảo vệ mình trước sự tấn công của tội phạm mạng.

Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển vượt bậc như hiện nay, không gian mạng tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với trẻ em, nhưng cũng mở ra cánh cửa kết nối và học tập không giới hạn. Thay vì “tách” hoàn toàn trẻ khỏi môi trường số, nhiều chuyên gia kêu gọi các nước có cách tiếp cận cân bằng hơn, tập trung vào việc quản lý rủi ro, nâng cao kỹ năng và quy định rõ trách nhiệm của những bên liên quan.

Có thể bạn quan tâm

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Thị trường dữ liệu: Từ kiến trúc đến hệ sinh thái

Kiến trúc và hạ tầng dữ liệu quốc gia dần hoàn thiện, dữ liệu tại Việt Nam cũng bắt đầu được vận hành theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, để trở thành nguồn lực kinh tế thực sự, thị trường dữ liệu vẫn phải vượt qua nhiều rào cản về pháp lý, chuẩn hóa, định giá và bảo vệ dữ liệu.

Mặt hàng gạo sinh thái chất lượng cao tại Cuộc thi gạo ngon khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang diễn ra tại Cà Mau.

Bài 2: Nâng tầm “hương vị phù sa”

Có được quy trình canh tác chuẩn chỉnh và những cánh đồng trĩu hạt mới chỉ là một nửa chặng đường. Để nâng cao sức cạnh tranh, Cà Mau đang quyết liệt ứng dụng công nghệ, thúc đẩy các mô hình sinh thái và triển khai chiến lược xây dựng thương hiệu bài bản nhằm định vị trọn vẹn “hương vị phù sa” trên thị trường quốc tế.

"Hạt ngọc" Cà Mau trưng bày tại cuộc thi gạo ngon vùng Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ I năm 2026.

Đánh thức “hương phù sa” trên vùng đất khó

Đồng đất Cà Mau mang trong mình vị mặn mòi của biển, từng chứng kiến bao mùa vụ thăng trầm của những nhà nông một nắng hai sương. Nhưng trên chính mảnh đất nhiều thử thách này, một cuộc bứt phá ngoạn mục đang âm thầm diễn ra.

Bản quyền số ở Việt Nam: Vi phạm ngày càng tinh vi, nhức nhối, chưa có lời giải

Bản quyền số ở Việt Nam: Vi phạm ngày càng tinh vi, nhức nhối, chưa có lời giải

Dù doanh nghiệp đổ hàng triệu USD vào nội dung số, tình trạng xâm phạm bản quyền tại Việt Nam vẫn diễn ra tràn lan, công khai và ngày càng tinh vi. Từ thói quen dùng miễn phí, kẽ hở pháp lý đến cuộc rượt đuổi công nghệ, thị trường đang tồn tại một nghịch lý: càng phát triển, bản quyền càng dễ bị “bào mòn”.

Tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế: Bước chuyển tư duy trong chuyển đổi số

Tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế: Bước chuyển tư duy trong chuyển đổi số

Trong tiến trình chuyển đổi số khu vực công, các cơ quan nhà nước đã triển khai nhiều hệ thống thông tin và nền tảng số phục vụ quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, những rào cản về dữ liệu, cơ chế phối hợp và mô hình tổ chức triển khai vẫn là những điểm nghẽn khiến một số dự án chưa phát huy hết hiệu quả.

Lễ khánh thành Trạm Công dân số.

"Trạm Công dân số" giúp nâng trải nghiệm y tế cho người dân

Được xây dựng trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia, mô hình "Trạm Công dân số" cho phép người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu một cách thuận tiện, an toàn và dễ dàng, đồng thời hoàn toàn an toàn, bảo mật, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

Các diễn giả tham gia tọa đàm tại hội thảo.

Liên kết “ba nhà” thúc đẩy doanh nghiệp spin-off từ đại học

Ngày 24/4, tại Hà Nội, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức hội thảo về thúc đẩy hợp tác “ba nhà” giữa nhà trường, nhà khoa học và doanh nghiệp nhằm hình thành các doanh nghiệp spin-off từ cơ sở giáo dục đại học.

Kiến trúc dữ liệu quốc gia - Nền tảng của kinh tế dữ liệu

Kiến trúc dữ liệu quốc gia - Nền tảng của kinh tế dữ liệu

Khi dữ liệu trở thành tư liệu sản xuất của nền kinh tế số, việc tổ chức và quản trị dữ liệu theo một kiến trúc thống nhất trở thành điều kiện tiên quyết. Tại Việt Nam, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia cùng các cơ chế chia sẻ và chuẩn hóa dữ liệu đang từng bước hình thành, tạo nền tảng để kinh tế dữ liệu vận hành thực chất.