Bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh

Được xem là “quốc bảo” của Việt Nam, sâm Ngọc Linh là loại dược liệu quý, loại cây trồng giúp xóa đói, giảm nghèo cho người dân. Đó là lý do để người dân tại vùng núi Ngọc Linh tích cực bảo vệ, gìn giữ và phát triển loại dược liệu quý này. Tuy nhiên, việc bảo tồn nguồn giống, phát triển thương hiệu sâm Ngọc Linh là một hành trình đầy gian nan.
Người dân tỉnh Kon Tum chăm sóc cây sâm Ngọc Linh.
Người dân tỉnh Kon Tum chăm sóc cây sâm Ngọc Linh.

Huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum là vùng đất được du khách biết đến là “thủ phủ” sâm Ngọc Linh của tỉnh Kon Tum. Dãy Ngọc Linh quanh năm sương mù và mưa lạnh, nơi có độ che phủ rừng tự nhiên rất lớn là điều kiện lý tưởng cho các loại dược liệu quý sinh trưởng và phát triển.

Tham gia trồng sâm trên dãy núi Ngọc Linh, ông A Linh (thôn Pu Tá, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông) cho biết: Hằng năm, sau khi thu hoạch, người dân sẽ đem hạt sâm vào khu rừng già để ươm. Đến tháng 3, cây lên mầm và cho ra củ. Khoảng 5 tháng sau, cây sâm bắt đầu sinh trưởng tốt, có thể di thực dưới tán rừng.

Tuy nhiên, thời điểm này bắt đầu vào mùa mưa, cây sâm dễ bị thối củ và chết, người dân phải chờ đến khoảng tháng 10-11, khi thời tiết khô hơn, mới bắt đầu mùa trồng mới. Khi đó, những nhóm hộ sẽ cùng nhau lên rừng, nhẹ nhàng nhổ những gốc sâm đã gieo tại vườn ươm; nhổ thật nhẹ để bảo vệ bộ rễ rồi đem đi trồng tại khu vực đã chuẩn bị sẵn. Sau khi nhổ lên, phải đem cây đi trồng ngay, nếu để hai, ba ngày, cây sẽ yếu và chết.

Theo ông A Linh, khi gieo hạt, tỷ lệ thành công chỉ đạt khoảng 60% đến 70%. Khi trồng, tỷ lệ sống giảm theo từng năm. Từ lúc trồng đến khi thu hoạch, tỷ lệ sống chỉ còn 30% đến 40% số cây. Vì thế, dù nói là sâm trồng, nhưng thực tế cây giống được gieo bằng hạt, trồng tự nhiên trên rừng. Quá trình trồng không có bất kỳ tác động nào của các loại thuốc, phân bón khi cây sinh trưởng và phát triển.

Ông A Đức (thôn Long Hy, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông) thì cho biết: Không ít người vẫn nhầm lẫn cây sâm Ngọc Linh và cây tam thất hoang. Cây sâm Ngọc Linh chỉ sống ở lưng chừng các ngọn núi, nơi thường xuyên có mây mù bao phủ. Dấu hiệu để phân biệt là sâm Ngọc Linh có hai củ tròn tròn phần dưới gốc, rễ sâm tua tủa như rễ tre, màu vàng, củ thường nhỏ hơn, dài; lõi bên trong nâu đậm chứng tỏ sâm lâu năm và nhiều hoạt chất; còn tam thất hoang, rễ củ thường giống đuôi chuột, màu hơi đen.

Theo kết quả nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, sâm Ngọc Linh là loài cây đặc hữu, quý hiếm, phân bố ở miền trung Việt Nam, điều kiện sinh trưởng và phát triển tốt dưới tán rừng tự nhiên có độ che phủ tối thiểu 70% và có độ cao từ 1.200m đến 2.500m. Phần rễ và thân rễ cây sâm Ngọc Linh thiên nhiên có 52 hợp chất saponin đã được xác định. Nhờ những phát hiện về hàm lượng hoạt chất trong sâm Ngọc Linh đã khiến giá trị của loại cây này được nâng cao, tùy thuộc vào số tuổi của cây mà giá dao động khoảng từ 150-200 triệu đồng/kg.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Tu Mơ Rông Võ Trung Mạnh cho biết: Sâm Ngọc Linh được phân bố tại hai tỉnh Kon Tum, Quảng Nam. Hiện tại, huyện Tu Mơ Rông đã phát triển được hơn 2.800 ha sâm Ngọc Linh. Trong 5 năm qua, cây sâm Ngọc Linh đã góp phần giúp gần 2.000 hộ đồng bào dân tộc Xơ Đăng thoát nghèo; giúp hàng trăm hộ làm giàu, cá biệt có hộ thu nhập hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Thực tế là đã xảy ra các trường hợp rao bán sâm Ngọc Linh giả bằng những loại củ có vẻ ngoài giống sâm Ngọc Linh. Người chịu thiệt đầu tiên là khách hàng khi họ phải bỏ số tiền lớn nhưng không mua đúng sản phẩm, còn người trồng tâm huyết thì thiệt hại. Hiện nay, 1 ha sâm Ngọc Linh đem lại giá trị hơn 30 tỷ đồng, là một cây trồng có giá trị cao về kinh tế, tuy nhiên loại cây này đang đối mặt với nạn sâm giả khiến người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã bị thiệt hại lớn.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức, Khoa Dược - Trường đại học Tôn Đức Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Do giá cả chênh lệch đến hàng trăm triệu đồng giữa một số loại sâm so với sâm Ngọc Linh, cùng với tình trạng nhập lậu tam thất hoang giá rẻ, chất lượng không kiểm soát từ Trung Quốc vào Việt Nam, thị trường sâm đang bất ổn, thiếu kiểm soát, dẫn đến tình trạng hàng lậu, hàng giả tràn lan, ảnh hưởng hình ảnh và uy tín của sâm Ngọc Linh và thiệt hại cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó, chiến lược phát triển cây sâm của Việt Nam chưa thật sự chặt chẽ và khoa học... đã gây khó khăn cho sự phát triển của sâm Việt Nam nói chung và sâm Ngọc Linh nói riêng.

Theo Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 1/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ về chương trình phát triển sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, đã định hướng phát triển sâm Ngọc Linh trở thành hàng hóa mang lại giá trị kinh tế cho người trồng sâm.

Thời gian qua, lãnh đạo tỉnh Kon Tum và nhất là lãnh đạo huyện Tu Mơ Rông đã ban hành nhiều văn bản chính sách bảo vệ cây sâm Ngọc Linh nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh là hành trình gian nan, vất vả.

Tuy vậy, không ngại khó, ngại khổ, chỉ trồng những cây đã được kiểm định thuần gien sâm Ngọc Linh tại chỗ, không tiếp tay cho kẻ xấu lợi dụng thương hiệu sâm Ngọc Linh, kiên quyết đấu tranh với tình trạng “đội lốt” sâm Ngọc Linh… là việc mà đồng bào dân tộc Xơ Đăng dưới chân núi Ngọc Linh đã và đang làm để bảo vệ, gìn giữ và phát triển “quốc bảo” của Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược phát triển đất nước lâu dài, gắn chặt với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Mạnh mẽ vươn khơi, khai mở không gian phát triển mới

Nghị quyết 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đã nhấn mạnh: “Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược phát triển đất nước lâu dài, gắn chặt với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,…”.

Khát vọng "2 con số" và lựa chọn lịch sử của Việt Nam

Khát vọng "2 con số" và lựa chọn lịch sử của Việt Nam

Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã có bước tăng trưởng “kỳ tích”, vượt qua thời kỳ nghèo đói, lạc hậu để lại với tăng trưởng bình quân 6,4%. Nhưng Việt Nam muốn “sánh vai với cường quốc năm châu”, không con đường nào khác ngoài việc tiếp tục cải cách toàn diện các điểm nghẽn căn bản để bứt phá với tăng trưởng cao bền vững. 

Khu vực nuôi cá chẽm công nghệ cao ở vùng nước sâu của Công ty trách nhiệm hữu hạn Thủy sản Australis Việt Nam trên vịnh Vân Phong, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: QUỐC VIỆT-LÊ QUÂN)

Khai mở không gian phát triển mới

Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, nuôi biển công nghệ cao, chúng ta đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá từ biển, làm giàu từ biển, nâng cao sức cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.

Dự án mở rộng Quốc lộ 13, 1 trong các dự án giao thông "cửa ngõ" thực hiện theo hình thức đối tác công-tư. (Ảnh: VÕ LÊ)

Huy động các nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông

Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa lấy ý kiến góp ý của cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị quyết về chính sách ưu đãi, huy động các nguồn lực để xây dựng, phát triển, bảo trì đồng bộ hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông, phát triển vùng, logistics trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Kiểm tra, đánh giá khả năng giảm chất hữu cơ và dinh dưỡng của mô hình nuôi IMTA. (Ảnh: NAM MINH)

Nâng cao hiệu quả kinh tế trong nuôi trồng thủy sản

Những năm gần đây, nghề nuôi thủy sản trên biển bằng lồng, giàn bè tại thành phố Quảng Ninh phát triển nhanh, mang lại giá trị kinh tế đáng kể và góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, sự gia tăng về số lượng, mật độ lồng, giàn bè đang tạo áp lực ngày càng lớn lên môi trường và hệ sinh thái tại các vùng nuôi.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn cùng lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị kiểm tra tiến độ dự án Khu bến cảng quốc tế Mỹ Thủy. (Ảnh: LÂM QUANG HUY)

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn yêu cầu đẩy nhanh, không để lùi thêm mốc thời gian nào các dự án động lực, trọng điểm

Ngày 26/9, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trực tiếp kiểm tra các dự án động lực, trọng điểm yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, không để lùi thêm bất kỳ mốc thời gian nào của các dự án nhằm sớm đưa vào khai thác, sử dụng.

Việc theo dõi tiến độ từng dự án là cơ sở để đăng ký kế hoạch giải ngân phù hợp. (Ảnh: KC)

Chuẩn hóa dữ liệu trước kỳ chấm điểm giải ngân đầu tư công chính thức

Sau 2 kỳ chấm điểm thử, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát từ vốn đăng ký giải ngân đến phạm vi nguồn vốn, kết quả thanh toán và những vướng mắc. Yêu cầu đặt ra trước kỳ chấm điểm chính thức là dữ liệu phải phản ánh đúng tiến độ thực hiện, thống nhất giữa các hệ thống và được cập nhật đúng hạn.

Đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam chụp ảnh lưu niệm cùng đại diện Cơ quan Phát triển Tài chính Canada-FinDev Canada. (Ảnh: Hà Linh)

Tăng cường hợp tác, thúc đẩy dòng vốn đầu tư bền vững giữa Việt Nam và Canada

Ngày 25/9 (giờ địa phương), tại thủ đô Ottawa, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã có cuộc gặp xã giao với Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne và làm việc với Lãnh đạo Cơ quan Phát triển Tài chính Canada.

[Video] Hơn 5 tỷ USD vốn ngoại vào bất động sản Việt Nam

[Video] Hơn 5 tỷ USD vốn ngoại vào bất động sản Việt Nam

Trong 8 tháng năm 2026, bất động sản thu hút 5,32 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, đứng thứ hai sau công nghiệp chế biến, chế tạo. Dòng vốn này cùng sự mở rộng sản xuất đang tạo thêm nhu cầu đối với bất động sản công nghiệp, logistics và nhà ở.

Lãnh đạo Petrovietnam chụp ảnh lưu niệm cùng thầy, cô giáo và các em học sinh Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Petrovietnam-Phong Thổ. (Ảnh: Hoàng Anh)

Petrovietnam khánh thành phòng học STEM tại Lai Châu

Ngày 25/9, tại Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Petrovietnam-Phong Thổ, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam phối hợp tỉnh Lai Châu tổ chức chuỗi hoạt động "Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin - nâng bước em tới trường"; khánh thành phòng giáo dục thực hành công nghệ STEM.

Ký Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và thành phố Hà Nội. (Ảnh: Quỳnh Lan)

Tăng cường phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và các địa phương

Chiều 25/9, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước phối hợp Ban Thường vụ Thành ủy/Tỉnh ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và tỉnh Sơn La tổ chức hội nghị Sơ kết thực hiện Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và thành phố Hà Nội, tỉnh Sơn La giai đoạn 2023-2026.