Bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh

Được xem là “quốc bảo” của Việt Nam, sâm Ngọc Linh là loại dược liệu quý, loại cây trồng giúp xóa đói, giảm nghèo cho người dân. Đó là lý do để người dân tại vùng núi Ngọc Linh tích cực bảo vệ, gìn giữ và phát triển loại dược liệu quý này. Tuy nhiên, việc bảo tồn nguồn giống, phát triển thương hiệu sâm Ngọc Linh là một hành trình đầy gian nan.
Người dân tỉnh Kon Tum chăm sóc cây sâm Ngọc Linh.
Người dân tỉnh Kon Tum chăm sóc cây sâm Ngọc Linh.

Huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum là vùng đất được du khách biết đến là “thủ phủ” sâm Ngọc Linh của tỉnh Kon Tum. Dãy Ngọc Linh quanh năm sương mù và mưa lạnh, nơi có độ che phủ rừng tự nhiên rất lớn là điều kiện lý tưởng cho các loại dược liệu quý sinh trưởng và phát triển.

Tham gia trồng sâm trên dãy núi Ngọc Linh, ông A Linh (thôn Pu Tá, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông) cho biết: Hằng năm, sau khi thu hoạch, người dân sẽ đem hạt sâm vào khu rừng già để ươm. Đến tháng 3, cây lên mầm và cho ra củ. Khoảng 5 tháng sau, cây sâm bắt đầu sinh trưởng tốt, có thể di thực dưới tán rừng.

Tuy nhiên, thời điểm này bắt đầu vào mùa mưa, cây sâm dễ bị thối củ và chết, người dân phải chờ đến khoảng tháng 10-11, khi thời tiết khô hơn, mới bắt đầu mùa trồng mới. Khi đó, những nhóm hộ sẽ cùng nhau lên rừng, nhẹ nhàng nhổ những gốc sâm đã gieo tại vườn ươm; nhổ thật nhẹ để bảo vệ bộ rễ rồi đem đi trồng tại khu vực đã chuẩn bị sẵn. Sau khi nhổ lên, phải đem cây đi trồng ngay, nếu để hai, ba ngày, cây sẽ yếu và chết.

Theo ông A Linh, khi gieo hạt, tỷ lệ thành công chỉ đạt khoảng 60% đến 70%. Khi trồng, tỷ lệ sống giảm theo từng năm. Từ lúc trồng đến khi thu hoạch, tỷ lệ sống chỉ còn 30% đến 40% số cây. Vì thế, dù nói là sâm trồng, nhưng thực tế cây giống được gieo bằng hạt, trồng tự nhiên trên rừng. Quá trình trồng không có bất kỳ tác động nào của các loại thuốc, phân bón khi cây sinh trưởng và phát triển.

Ông A Đức (thôn Long Hy, xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông) thì cho biết: Không ít người vẫn nhầm lẫn cây sâm Ngọc Linh và cây tam thất hoang. Cây sâm Ngọc Linh chỉ sống ở lưng chừng các ngọn núi, nơi thường xuyên có mây mù bao phủ. Dấu hiệu để phân biệt là sâm Ngọc Linh có hai củ tròn tròn phần dưới gốc, rễ sâm tua tủa như rễ tre, màu vàng, củ thường nhỏ hơn, dài; lõi bên trong nâu đậm chứng tỏ sâm lâu năm và nhiều hoạt chất; còn tam thất hoang, rễ củ thường giống đuôi chuột, màu hơi đen.

Theo kết quả nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, sâm Ngọc Linh là loài cây đặc hữu, quý hiếm, phân bố ở miền trung Việt Nam, điều kiện sinh trưởng và phát triển tốt dưới tán rừng tự nhiên có độ che phủ tối thiểu 70% và có độ cao từ 1.200m đến 2.500m. Phần rễ và thân rễ cây sâm Ngọc Linh thiên nhiên có 52 hợp chất saponin đã được xác định. Nhờ những phát hiện về hàm lượng hoạt chất trong sâm Ngọc Linh đã khiến giá trị của loại cây này được nâng cao, tùy thuộc vào số tuổi của cây mà giá dao động khoảng từ 150-200 triệu đồng/kg.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Tu Mơ Rông Võ Trung Mạnh cho biết: Sâm Ngọc Linh được phân bố tại hai tỉnh Kon Tum, Quảng Nam. Hiện tại, huyện Tu Mơ Rông đã phát triển được hơn 2.800 ha sâm Ngọc Linh. Trong 5 năm qua, cây sâm Ngọc Linh đã góp phần giúp gần 2.000 hộ đồng bào dân tộc Xơ Đăng thoát nghèo; giúp hàng trăm hộ làm giàu, cá biệt có hộ thu nhập hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Thực tế là đã xảy ra các trường hợp rao bán sâm Ngọc Linh giả bằng những loại củ có vẻ ngoài giống sâm Ngọc Linh. Người chịu thiệt đầu tiên là khách hàng khi họ phải bỏ số tiền lớn nhưng không mua đúng sản phẩm, còn người trồng tâm huyết thì thiệt hại. Hiện nay, 1 ha sâm Ngọc Linh đem lại giá trị hơn 30 tỷ đồng, là một cây trồng có giá trị cao về kinh tế, tuy nhiên loại cây này đang đối mặt với nạn sâm giả khiến người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã bị thiệt hại lớn.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức, Khoa Dược - Trường đại học Tôn Đức Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Do giá cả chênh lệch đến hàng trăm triệu đồng giữa một số loại sâm so với sâm Ngọc Linh, cùng với tình trạng nhập lậu tam thất hoang giá rẻ, chất lượng không kiểm soát từ Trung Quốc vào Việt Nam, thị trường sâm đang bất ổn, thiếu kiểm soát, dẫn đến tình trạng hàng lậu, hàng giả tràn lan, ảnh hưởng hình ảnh và uy tín của sâm Ngọc Linh và thiệt hại cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó, chiến lược phát triển cây sâm của Việt Nam chưa thật sự chặt chẽ và khoa học... đã gây khó khăn cho sự phát triển của sâm Việt Nam nói chung và sâm Ngọc Linh nói riêng.

Theo Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 1/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ về chương trình phát triển sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, đã định hướng phát triển sâm Ngọc Linh trở thành hàng hóa mang lại giá trị kinh tế cho người trồng sâm.

Thời gian qua, lãnh đạo tỉnh Kon Tum và nhất là lãnh đạo huyện Tu Mơ Rông đã ban hành nhiều văn bản chính sách bảo vệ cây sâm Ngọc Linh nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh là hành trình gian nan, vất vả.

Tuy vậy, không ngại khó, ngại khổ, chỉ trồng những cây đã được kiểm định thuần gien sâm Ngọc Linh tại chỗ, không tiếp tay cho kẻ xấu lợi dụng thương hiệu sâm Ngọc Linh, kiên quyết đấu tranh với tình trạng “đội lốt” sâm Ngọc Linh… là việc mà đồng bào dân tộc Xơ Đăng dưới chân núi Ngọc Linh đã và đang làm để bảo vệ, gìn giữ và phát triển “quốc bảo” của Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.