Diễn đàn chủ nhật

Bảo vật quốc gia cần được bảo vệ đặc biệt

Ngay khi có kết quả kiểm tra hiện trường vụ cháy tại di tích quốc gia chùa Phổ Quang (huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ) hồi cuối tháng 10 vừa qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có công văn yêu cầu cơ quan chức năng ở tỉnh Phú Thọ và các đơn vị liên quan thực hiện các giải pháp bảo vệ, bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, di vật bị hư hại tại di tích này, trong đó có bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá (Bệ đá hoa sen).
Chùa Phổ Quang sau vụ cháy ngày 23/10. (Ảnh: Cục Di sản văn hóa cung cấp)
Chùa Phổ Quang sau vụ cháy ngày 23/10. (Ảnh: Cục Di sản văn hóa cung cấp)

Bộ yêu cầu thực hiện ngay các biện pháp và các yêu cầu kỹ thuật cấp thiết, đồng bộ để bảo quản, tu bổ lâu dài sau này; trước mắt gia công khung cứng để bao che toàn bộ bảo vật quốc gia... Vụ cháy ở chùa Phổ Quang là một rủi ro không mong muốn, nhưng sự cố này thêm một lần nữa cảnh báo về tình trạng bảo vệ, bảo quản bảo vật quốc gia một cách lỏng lẻo hiện nay.

Cả nước hiện có gần 294 bảo vật, nhóm hiện vật được công nhận bảo vật quốc gia (trong đó, đa số bảo vật được lưu giữ, bảo quản, trưng bày tại các bảo tàng và di tích; chỉ chưa đến 20 bảo vật thuộc các bộ sưu tập tư nhân). Nhưng đang tồn tại một nghịch lý trong công tác bảo vệ, bảo quản và phát huy giá trị bảo vật quốc gia, đó là mâu thuẫn giữa quy trình nghiêm ngặt, công phu khi xem xét công nhận danh hiệu bảo vật quốc gia và sự lạnh nhạt, thờ ơ trong bảo vệ, tôn vinh, lan tỏa giá trị danh hiệu sau khi được công nhận.

Trong khi các bảo vật quốc gia thuộc quyền quản lý của bảo tàng và những di tích lớn được quan tâm tu bổ, bảo quản, phát huy giá trị thì còn nhiều bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại các di tích ở nhiều địa phương vẫn đang tiếp tục dầm mưa dãi nắng, chưa có phương án bảo quản đặc biệt theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

Chẳng hạn như cột đá chùa Dạm hay bộ tượng 10 linh thú đá chùa Phật Tích (Bắc Ninh) kể từ khi được công nhận là bảo vật quốc gia đến nay cũng chưa có phương án bảo quản và phát huy giá trị xứng tầm... Thực trạng thờ ơ, lạnh nhạt trong bảo vệ, bảo quản, phát huy giá trị bảo vật quốc gia tại một số địa phương được cho là do thiếu kinh phí, đầu tư nhỏ giọt, cầm chừng. Song thực chất, gốc rễ của vấn đề là nhận thức chưa đầy đủ và sâu sắc.

Không ít địa phương mong muốn và quyết liệt để có được những bảo vật quốc gia, coi đó là niềm tự hào. Thế nhưng, được công nhận xong, bảo vật quốc gia đang lưu giữ tại các di tích lại chẳng được quan tâm, ưu tiên đặc biệt như cần phải thế. Trong khi một số ít bảo vật quốc gia nằm trong tay các nhà sưu tập tư nhân lại được bảo vệ, bảo quản và phát huy tốt.

Luật Di sản văn hóa quy định bảo vật quốc gia phải được bảo vệ và bảo quản theo chế độ đặc biệt. Đã đến lúc phải có những chế tài đủ mạnh để bảo vệ, bảo quản và phát huy giá trị các bảo vật quốc gia. Cần phải có những giải pháp triệt để, các chế tài chặt chẽ, thí dụ như kiểm tra định kỳ 5 năm sau khi công nhận bảo vật quốc gia, nếu địa phương không có biện pháp bảo vệ, bảo quản và phát huy giá trị bảo vật quốc gia thì danh hiệu đó sẽ bị thu hồi.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Giới thiệu sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước 2026”

[Video] Giới thiệu sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước 2026”

Sự kiện “Cùng Việt Nam tiến bước” tổ chức vào năm 2025 với hàng triệu bước chân đã cùng tạo nên một hành trình đầy tự hào. Hơn 1,1 triệu người tham gia, cùng nhau tích lũy 6 tỷ bước chân – lan tỏa tinh thần đoàn kết, rèn luyện sức khỏe và khát vọng vươn lên. Và hành trình ấy sẽ chính thức trở lại trong mùa thu này.

Công viên Thống Nhất có nhiều tiềm năng phát triển không gian sáng tạo. (Ảnh: Ngọc Liên

Ươm mầm không gian sáng tạo

Với diện tích rộng, hệ thống cây xanh lâu năm và cảnh quan mở, Công viên Thống Nhất (Hà Nội) có nhiều lợi thế trở thành một không gian sáng tạo giữa lòng Thủ đô. Nhiều ý tưởng đang được “ươm mầm” nhằm khai thác tiềm năng sẵn có, tạo nên đời sống sáng tạo thường xuyên phục vụ cộng đồng.

Đại diện các cơ quan tiến hành động thổ bắt đầu khai quật khẩn cấp. (Ảnh: Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh)

Nghệ An: Khai quật khẩn cấp mộ gạch cổ tại Rú Bụt

Ngày 13/8, thông tin từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết, Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang tổ chức khai quật khẩn cấp lăng mộ gạch cổ tại xã Kim Liên. Sau hai ngày khai quật, nhiều hiện vật đã được tìm thấy.

Các nghệ nhân vừa nghe nhạc vừa vẽ tranh. (Ảnh: THÙY VÂN)

Zhostovo - thương hiệu khay vẽ thủ công nổi tiếng của Nga

Phong cách nghệ thuật Zhostovo với những bó hoa rực rỡ đầy biểu cảm và hài hòa khó có thể nhầm lẫn với bất kỳ nghệ thuật nào khác trên thế giới. Đằng sau mỗi chiếc khay được vẽ là lịch sử nghệ thuật dân gian Nga, đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, vẫn giữ được giá trị và chỉ cần nhìn thấy là đã cảm nhận được "chất Nga".

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại sự kiện. (Ảnh: TRẦN HUẤN)

Phát động Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" năm 2026

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ tư, năm 2026 được điều chỉnh theo hướng giảm số lượng, nâng cao chất lượng và giá trị tôn vinh. Ban tổ chức bổ sung giải Đặc biệt, trao cho tác phẩm xuất sắc nhất được lựa chọn từ 5 loại hình báo chí, với giá trị 100 triệu đồng và một chuyến du lịch.

Luật Phát triển công nghiệp văn hóa ra đời sẽ tạo "cú huých" chính sách cho công nghiệp văn hóa. (Ảnh: LINH BẢO)

Tạo “cú huých” chính sách cho công nghiệp văn hóa

Việc xây dựng dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam.

Phim có sự trở lại của Tom Holland. (Ảnh chụp màn hình)

“Người Nhện” lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu, “The Odyssey” thiết lập cột mốc mới

Cuộc đua màn ảnh rộng trên thế giới mùa phim hè 2026 đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có. Trong khi siêu phẩm “Spider-Man: Brand New Day” (tạm dịch “Người Nhện: Khởi đầu mới”) đang càn quét mọi kỷ lục doanh thu, thì “The Odyssey” của đạo diễn Christopher Nolan cũng chính thức ghi tên mình vào lịch sử điện ảnh.

Không gian Hồ Văn thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi diễn ra chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nghệ thuật trở thành nhịp cầu kết nối yêu thương trong mùa Vu Lan

Từ Hồ Văn, chương trình "Duyên 8" tiếp tục kể những câu chuyện, chia sẻ những ký ức về mẹ bằng âm nhạc. Không chỉ lan tỏa yêu thương trong mùa Vu Lan, góp phần khơi dậy tinh thần đạo hiếu, đạo học, để mỗi lần trở về với cha mẹ cũng là một lần mỗi người trở về với những giá trị bền vững của văn hóa Việt.

Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” sẽ diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh vào 20 giờ ngày 23/8/2026. (Ảnh: Ban tổ chức)

Công bố sơ đồ khu vực khán giả chương trình “Tổ quốc trong tim”

Sơ đồ các khu vực dành cho khán giả tại Chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” năm 2026 chính thức được công bố. Tiếp nối dấu ấn từ mùa đầu tiên tại Hà Nội, các khu vực mang tên Độc lập, Tự do, Hạnh phúc và Cờ đỏ sao vàng tiếp tục được sử dụng khi chương trình đến với Thành phố Hồ Chí Minh.

Khách tham quan triển lãm tranh “Sắc dó 4” của họa sĩ Vũ Thái Bình tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Sức sống mới cho giấy dó

Từ lâu, giấy dó đã gắn với tranh dân gian, thư tịch cổ và các sản phẩm truyền thống, giữ vị trí riêng trong đời sống văn hóa Việt. Được làm từ vỏ cây dó theo quy trình thủ công, loại giấy này có độ dai, bền, ít bị mối mọt và khả năng lưu giữ màu sắc tốt, tạo nên những ưu điểm so với nhiều chất liệu khác.

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. (Ảnh: DUY LINH)

Hoàn thiện Luật Xuất bản để theo kịp sự phát triển của môi trường số

Sáng 9/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý nhiều nội dung mới của dự thảo Luật Xuất bản, từ quản lý văn học mạng, xuất bản điện tử, lưu chiểu và hậu kiểm đến trách nhiệm của các nền tảng số.