Báo động gia tăng ca mắc ung thư thận

Ung thư biểu mô tế bào thận có đặc điểm "âm thầm" khi tiến triển, dễ di căn theo đường máu và thường không gây triệu chứng sớm.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Cao Minh Phúc, Khoa Phẫu thuật tiết niệu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, thận là cơ quan nhỏ bé nhưng giữ vai trò sống còn trong cơ thể. Thận đảm nhiệm việc lọc máu, loại bỏ độc tố, điều hòa huyết áp, cân bằng nước-điện giải và tham gia sản xuất hormone tạo máu.

Khi các tế bào thận tăng sinh bất thường, mất kiểm soát sẽ hình thành khối u ác tính. Khi đó, không chỉ chức năng thận bị suy giảm mà còn kéo theo hàng loạt rối loạn ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn cơ thể.

Theo Globocan 2020, mỗi năm thế giới ghi nhận trên 430.000 ca ung thư thận mới, trong đó Việt Nam chiếm khoảng 1.700-2.000 ca. Tỷ lệ mắc bệnh đang có xu hướng gia tăng toàn cầu, đặc biệt ở các nước đang phát triển như Việt Nam.

Sự gia tăng này một phần nhờ vào những tiến bộ trong chẩn đoán hình ảnh, giúp phát hiện nhiều trường hợp tình cờ. Tuy nhiên, nó cũng phản ánh sự gia tăng của các yếu tố nguy cơ hiện đại như béo phì, hút thuốc và ô nhiễm môi trường.

Trong các loại ung thư thận, ung thư biểu mô tế bào thận (Renal Cell Carcinoma - RCC) chiếm đến khoảng 90% các ca ung thư thận. Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Cao Minh Phúc, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: RCC có đặc điểm "âm thầm" khi tiến triển, dễ di căn theo đường máu và thường không gây triệu chứng sớm.

Các dạng khác bao gồm ung thư tế bào chuyển tiếp (chiếm 5-7%), thường xuất phát từ bể thận; U Wilms gặp ở trẻ em và ung thư tế bào biểu mô ống rất hiếm gặp. Dù ít gặp hơn, các thể này thường có diễn tiến nhanh hơn và tiên lượng xấu hơn RCC.

Ung thư thận thường được mệnh danh là “cái bẫy thầm lặng” vì ở giai đoạn đầu, bệnh ít có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn các trường hợp được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc CT scan bụng khi khám vì những lý do khác.

Khi các triệu chứng xuất hiện, bệnh thường đã tiến triển, dù chỉ gặp ở dưới 10% bệnh nhân, bao gồm: đái máu đại thể không đau, đau âm ỉ vùng hông - lưng và sờ thấy khối vùng hạ sườn.

Các yếu tố nguy cơ rõ ràng liên quan đến ung thư thận gồm: Hút thuốc lá (tăng 50% nguy cơ mắc RCC), béo phì (làm rối loạn hormone và insulin - yếu tố kích thích phát triển tế bào ung thư), tăng huyết áp (liên quan đến tổn thương vi mạch thận mạn tính), tiếp xúc hóa chất (chì, asen, thuốc trừ sâu) và yếu tố di truyền (Hội chứng Von Hippel–Lindau, Birt–Hogg–Dubé có thể làm tăng nguy cơ mắc RCC sớm).

Bác sĩ Cao Minh Phúc khuyến nghị nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu: Đái máu-dù chỉ một lần và không đau; đau lưng một bên âm ỉ kéo dài không rõ nguyên nhân; sụt cân, mệt mỏi, sốt nhẹ kéo dài, thiếu máu không giải thích được.

Đặc biệt, những người trên 50 tuổi, có hút thuốc, tăng huyết áp, hoặc tiền sử gia đình có người mắc ung thư thận nên được siêu âm định kỳ mỗi 6-12 tháng.

Hiện nay, khoảng 30-40% bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn di căn - một thực tế đáng báo động. Để cải thiện tình trạng này, bác sĩ Cao Minh Phúc nhấn mạnh cần tăng cường truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng; khuyến khích khám sức khỏe định kỳ-siêu âm ổ bụng đơn giản có thể phát hiện sớm; đào tạo bác sĩ tuyến cơ sở nâng cao kỹ năng nghi ngờ và chẩn đoán sớm và ứng dụng công nghệ AI-dữ liệu lớn trong sàng lọc và theo dõi nguy cơ.

Khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Bệnh viện Bạch Mai mỗi năm phát hiện và phẫu thuật cho hàng trăm ca u thận, trong đó nhiều trường hợp được chẩn đoán sớm và phẫu thuật bảo tồn chức năng thận thành công.

Các phương pháp điều trị tiên tiến được áp dụng tại khoa bao gồm: Phẫu thuật nội soi qua phúc mạc, sau phúc mạc: Cắt u bảo tồn thận, cắt thận triệt căn; tiêu hủy khối u bằng áp nhiệt (nhiệt đông cao tần); phối hợp đa mô thức: Hóa trị, miễn dịch, điều trị đích (nếu bệnh tiến xa); chẩn đoán chính xác được bảo đảm qua sự phối hợp liên chuyên khoa và sử dụng các phương tiện hiện đại: MSCT, MRI, sinh thiết, mô bệnh học.

Có thể bạn quan tâm

Sau gần một thập kỷ, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã triển khai thành công 8 loại hình ghép mô, tạng và thực hiện hơn 1.000 ca ghép tạng.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đẩy mạnh kỹ thuật công nghệ cao, hướng tới chuẩn quốc tế

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đang từng bước chuẩn bị điều kiện triển khai ghép từ người hiến chết tim và ứng dụng phẫu thuật robot trong lấy-ghép tạng. Các lĩnh vực mũi nhọn như y học chính xác, điều trị cá thể hóa, phẫu thuật công nghệ cao và tạo hình-thẩm mỹ là mục tiêu trọng tâm phát triển của bệnh viện trong năm 2026.

Quang cảnh cuộc họp.

Tăng cường phúc lợi động vật đồng hành trong tiếp cận Một Sức khỏe

Ngày 27/1, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Đối tác Một Sức khỏe về phòng, chống bệnh lây truyền từ động vật sang người tại Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Tổ chức Phúc lợi động vật toàn cầu - FOUR PAWS tổ chức Cuộc họp lần thứ ba của Nhóm công tác kỹ thuật về Động vật đồng hành.

Công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ SMILE Pro Vision ID giúp dự báo xu hướng thay đổi thị lực.

Công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ mới giúp dự báo xu hướng thay đổi thị lực

Bạn Trang Nhung (sinh năm 2016) vừa rời phòng mổ cận bằng công nghệ phẫu thuật tật khúc xạ SMILE Pro Vision ID lúc 11 giờ trưa nay, 26/1. Nhung tâm sự vốn là người sợ đau, nhưng bằng phương pháp này, Nhung không thấy đau gì, thời gian mổ nhanh, phục hồi nhanh và cô còn được dự báo sự thay đổi thị lực trong tương lai. 

Danone Anh thông báo thu hồi sản phẩm sữa Aptamil First Infant Formula 800g trên website hôm 24/1. (Ảnh: Aptamil)

Yêu cầu ngừng kinh doanh sữa Aptamil First Infant Formula do nghi nhiễm độc tố trên các sàn thương mại điện tử

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) đề nghị phối hợp quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên các sàn thương mại điện tử, liên quan sản phẩm sữa công thức Aptamil First Infant Formula 800g có nguy cơ mất an toàn.