Bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân vùng nông thôn: Khắc phục bất cập trong quản lý công trình sau đầu tư

Việc cấp nước sinh hoạt cho người dân vùng nông thôn hiện nay đang gặp những khó khăn do nhiều công trình giao cho ủy ban nhân dân cấp xã, cộng đồng quản lý bị hư hỏng, xuống cấp; một số công trình thu tiền nước không đủ bù chi, thậm chí không đủ để trang trải cho quản lý, vận hành và sửa chữa nhỏ...

Người dân xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) dùng nước sạch từ công trình nước do Bộ đội Biên phòng tặng. Ảnh: HOÀNG PHƯƠNG
Người dân xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) dùng nước sạch từ công trình nước do Bộ đội Biên phòng tặng. Ảnh: HOÀNG PHƯƠNG

Ngày 24/11/2021, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1978/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 có 65% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt chất lượng theo quy chuẩn; đến năm 2045 phấn đấu tất cả người dân nông thôn được sử dụng nước sạch và vệ sinh an toàn, bền vững.

Theo Phó Cục trưởng Thủy lợi Lương Văn Anh, hiện nay, cả nước có khoảng 5.976 công trình cấp nước tập trung nông thôn (chiếm 33%) hoạt động kém bền vững hoặc không hoạt động. Nguyên nhân chủ yếu do các công trình có công suất nhỏ (dưới 50 m3/ngày/đêm) và được đầu tư xây dựng lâu, không còn hồ sơ và đã hết khấu hao công trình; giá nước ở nhiều nơi được ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất, dẫn tới thu không đủ bù chi. Việc thiếu kinh phí sửa chữa, bảo dưỡng, bảo trì dẫn đến các công trình nhanh xuống cấp, hư hỏng; công suất hoạt động của công trình không bảo đảm số lượng, chất lượng; gián đoạn hoặc ngừng cấp nước, ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống người dân khu vực nông thôn.

Ngoài ra, một số địa phương chỉ chú trọng đến xây dựng công trình mới mà chưa quan tâm việc duy tu, nâng cấp, sửa chữa các công trình cũ; chưa hoàn thành thủ tục thanh lý các công trình đã hết khấu hao và không còn khả năng cung cấp nước; ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, ý thức của người dân trong việc sử dụng nước và bảo vệ công trình chưa cao.

Qua thống kê, hiện nay công trình cấp nước sinh hoạt tập trung do ủy ban nhân dân xã, hợp tác xã và cộng đồng quản lý, vận hành khoảng 13.500, chiếm 74% tổng số công trình. Việc quản lý vận hành các công trình cấp nước sinh hoạt sau đầu tư và bàn giao cho ủy ban nhân dân xã, hợp tác xã và cộng đồng quản lý, vận hành còn nhiều bất cập. Trong các mô hình này tổ chức quản lý, vận hành, tính chuyên nghiệp hạn chế cho nên chưa phát huy hiệu quả và thiếu bền vững; năng lực cán bộ quản lý kỹ thuật, tài chính còn yếu; việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, khai thác và vận hành công trình chưa được quan tâm.

Ngoài ra, việc thực hiện cấp nước an toàn khu vực nông thôn còn nhiều khó khăn do tác động của biến đổi khí hậu, nguồn nước ngầm ngày càng khan hiếm, nguồn nước mặt có nguy cơ ô nhiễm cao; chất lượng nước không ổn định trong khi các công trình cấp nước sạch nông thôn chủ yếu là công trình có quy mô công suất vừa và nhỏ, năng lực khai thác thấp. Bên cạnh đó, mô hình do đơn vị sự nghiệp công lập quản lý được hỗ trợ đầu tư từ ngân sách nhà nước, mặc dù quản lý vận hành được tổ chức khá chuyên nghiệp, hoạt động khá hiệu quả nhưng do vẫn còn được bao cấp nên thiếu năng động, còn hạn chế phát triển theo hướng thị trường.

Giám đốc Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Hà Giang Trần Xuân Dương cho biết: Mặc dù số công trình nước sinh hoạt nông thôn tại Hà Giang được đầu tư nhiều nhưng chủ yếu có quy mô nhỏ, phục vụ cho nhóm hộ gia đình nên hiệu quả cấp nước chưa cao. Bên cạnh đó, nhiều công trình được đầu tư chưa đồng bộ, công nghệ xử lý đơn giản nên tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch mới chỉ đạt hơn 23%. Hiện nay, số công trình cấp nước sinh hoạt vùng nông thôn thu tiền nước của người dân rất ít; công tác quản lý các công trình của chính quyền huyện, xã chưa thật sự sâu sát; năng lực quản lý, vận hành của các tổ quản lý nước ở cơ sở yếu; nhiều công trình không có kinh phí để duy tu, bảo dưỡng.

Tại Hà Giang, các công trình nước sinh hoạt được đầu tư ở khu vực nông thôn, do địa hình đồi núi, khe suối cho nên thường xuyên bị hư hỏng do mưa lũ, sạt lở đất; ý thức của người dân trong việc bảo vệ công trình chưa cao, nhiều hộ còn tự ý đục đường ống để dẫn nước về nhà khiến công trình hư hỏng. Vì vậy, rất nhiều công trình sau khi hoàn thành, đưa vào sử dụng một thời gian ngắn đã xuống cấp, hư hỏng, không được tu sửa dẫn đến ngừng hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả. Theo rà soát, toàn tỉnh có 342 công trình hoạt động kém hiệu quả hoặc không hoạt động, trong đó có 153 công trình kém hiệu quả cần tu sửa và 189 công trình ngừng hoạt động đề nghị thanh lý.

Phó Cục trưởng Thủy lợi Lương Văn Anh cho rằng, thời gian tới cần tổ chức quản lý khai thác, vận hành công trình cấp nước nông thôn theo một số mô hình phù hợp từng loại hình, vùng miền, hướng đến chuyên nghiệp hóa công tác quản lý khai thác, vận hành, bảo trì, bảo dưỡng. Từ đó, bảo đảm công trình cấp nước nông thôn hoạt động ổn định, an toàn, hiệu quả, bền vững và nâng cao chất lượng dịch vụ. Bên cạnh đó, cần rà soát các công trình không hoạt động và hoạt động kém hiệu quả để có các phương án xử lý; hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật quản lý vận hành công trình sau đầu tư tại các vùng khan hiếm, khó khăn về nguồn nước, vùng sâu, xa, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực bãi ngang, ven biển, biên giới và hải đảo.

Cùng với đó, các địa phương cần có đề án và ưu tiên mở rộng, nâng cấp, sửa chữa các công trình cấp nước hư hỏng, xuống cấp; có phương án bảo đảm nguồn kinh phí cho công tác quản lý khai thác, vận hành, xử lý khắc phục sự cố, bảo vệ công trình cấp nước; rà soát, đánh giá và hoàn thiện mô hình cộng đồng quản lý khai thác, vận hành công trình cấp nước tập trung.

Đặc biệt, cần chuyển đổi mô hình quản lý công trình cấp nước kém hiệu quả sang mô hình quản lý hiệu quả hơn như: Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn, công ty cổ phần, công ty khai thác công trình thủy lợi...; bố trí lồng ghép các nguồn vốn để sửa chữa, nâng cấp công trình phát huy hiệu quả; hỗ trợ kỹ thuật, tăng cường nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn kỹ thuật cho cán bộ quản lý vận hành công trình cấp nước nông thôn, nhất là các công trình bàn giao cho ủy ban nhân dân xã quản lý. Đồng thời, xây dựng quy trình vận hành và bảo trì toàn bộ hệ thống cấp nước; phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm phạm, phá hoại công trình và vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước.

Về lâu dài, các bộ, ngành, địa phương cần đầu tư xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung gắn với khai thác, quản lý vận hành theo quy hoạch được duyệt, bảo đảm an ninh nguồn nước, thích ứng biến đổi khí hậu; sửa chữa, nâng cấp công trình cấp nước sạch bảo đảm hoạt động hiệu quả, gắn với giám sát quản lý vận hành công trình. Đầu tư xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung quy mô lớn, đồng bộ, liên xã, liên huyện, kết nối với hệ thống cấp nước đô thị ở những nơi phù hợp để bảo đảm công trình hoạt động hiệu quả, bền vững; ưu tiên sử dụng nguồn nước từ hệ thống công trình thủy lợi, hồ chứa, đập dâng cho cấp nước sinh hoạt.

Cùng với đó, cần thực hiện các giải pháp cấp nước quy mô hộ gia đình đối với những vùng gặp khó khăn trong đầu tư công trình cấp nước tập trung hoặc đầu tư công trình cấp nước tập trung không hiệu quả, vùng chưa có khả năng tiếp cận với cấp nước tập trung; nhất là các vùng khan hiếm, khó khăn về nguồn nước; huy động sự tham gia của cộng đồng trong quản lý vận hành và bảo vệ công trình cấp nước theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng” với hỗ trợ chuyên môn, hướng dẫn kỹ thuật của đơn vị chuyên trách...

Có thể bạn quan tâm

Quá trình sắp xếp đơn vị hành chính tại Lâm Đồng cũng đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác quản lý đất đai ở cơ sở.

Lâm Đồng đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại Lâm Đồng đã đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, nhiều hồ sơ vẫn gặp vướng mắc do lịch sử sử dụng đất phức tạp, tài liệu địa chính thiếu đồng bộ và áp lực công việc tại cấp cơ sở.

Phụ nữ nông thôn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp và an ninh thực phẩm toàn cầu. (Ảnh: HNV)

Phụ nữ nông thôn xây dựng tương lai bền vững: Từ chủ trương Liên hợp quốc đến chính sách hiệu quả của Việt Nam

Nhận thức, xác định được vai trò cũng như tầm quan trọng của phụ nữ nói chung và phụ nữ nông thôn nói riêng, ngày nay, Liên hợp quốc và Việt Nam đều triển khai nhiều chính sách cùng hoạt động tích cực để cải thiện đời sống, nâng cao vị thế của họ trong phát triển kinh tế-xã hội.

Cán bộ, chiến sĩ Công an phường Vị Thanh giải quyết thủ tục hành chính cho nhân dân tại cơ sở. (Ảnh: VĂN ÚT)

Vị Thanh tiên phong chuyển đổi số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia, Công an phường Vị Thanh, thành phố Cần Thơ tích cực triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự và cải cách hành chính, hướng đến phục vụ người dân ngày càng thuận tiện, hiệu quả.

Tin nổi bật ngày 14/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Lào và Campuchia, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Tin nổi bật ngày 14/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Lào và Campuchia, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Lào và Campuchia; Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng; Công an kịp thời ngăn chặn vụ "bắt cóc online", lừa đảo 1,2 tỷ đồng…là một số tin tức nổi bật ngày 14/10.

Toàn cảnh lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 dành cho người khiếm thị. (Ảnh: NHẬT ANH)

Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức cho người khiếm thị

Chiều 14/10, tại Hà Nội, Hội Người mù Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026: Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức. Chương trình kết hợp giới thiệu sách điện tử và trao tặng thiết bị công nghệ cho các tập thể, cá nhân học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.

Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp thăm và động viên sự phát triển của doanh nghiệp. (Ảnh: NGUYỄN SỰ)

Đồng Tháp luôn đồng hành, phục vụ doanh nghiệp

Bước vào giai đoạn 2026-2030, tỉnh Đồng Tháp đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế hai con số, phát triển nhanh nhưng phải bền vững, nâng cao chất lượng tăng trưởng và đời sống nhân dân. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, địa phương xác định doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp tạo ra của cải, việc làm và động lực tăng trưởng.

Saigon co.op tự hào tiếp tục là thương hiệu vàng của thành phố năm 2026.

Saigon Co.op ghi dấu ấn với nhiều danh hiệu danh giá

Saigon Co.op tiếp tục ghi dấu ấn khi cùng lúc được vinh danh “Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh tiêu biểu năm 2026” và “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026”. Hai giải thưởng trong cùng một thời điểm mang ý nghĩa đặc biệt với một doanh nghiệp bền bỉ theo đuổi sứ mệnh phục vụ người tiêu dùng Việt.

Đê giảm sóng có kết cấu rỗng bằng cấu kiện bê-tông cốt thép đang được triển khai tại tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: NGUYỄN SỰ)

“Lá chắn thép” cho vùng biển Gò Công

Tỉnh Đồng Tháp có 32km bờ biển và nằm trải dài ở các địa phương như: Tân Đông, Gia Thuận, Tân Điền, Gò Công Đông và Tân Phú Đông. Trong những năm gần đây, bờ biển đã xảy ra 23 điểm sạt lở, tổng chiều dài gần 11,3km; gây mất khoảng 700ha rừng phòng hộ, trên 45 căn nhà và đe dọa 120 căn nhà khác của các hộ dân sống ven đê biển.

Đa dạng cỗ máy tại chuỗi triển lãm cơ khí, bán dẫn và công nghệ đóng gói

Đa dạng cỗ máy tại chuỗi triển lãm cơ khí, bán dẫn và công nghệ đóng gói

Diễn ra từ ngày 13 đến hết ngày 15/10 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (Hà Nội), Triển lãm Cơ khí chính xác và sản xuất chế tạo (MTA Hanoi 2026), Triển lãm về Điện tử và điện tử bán dẫn (SemiTronics Vietnam 2026) và Triển lãm về Công nghệ xử lý, chế biến và đóng gói bao bì (ProPak Hanoi 2026) giới thiệu nhiều thiết bị hiện đại.

Khâu kiểm tra an ninh bắt buộc với khách đi máy bay.

Quy chế tổ chức và hoạt động của Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và Tạo thuận lợi hàng không

Quy chế xác định rõ nguyên tắc tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế phối hợp liên ngành của Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và Tạo thuận lợi hàng không, góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh hàng không quốc gia, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không dân dụng và phát triển kinh tế-xã hội.

"Hàng trưng bày không bán" nhưng vẫn mua bán khi khách có nhu cầu tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Tư Dự ở xã Nam Trà My, thành phố Đà Nẵng.

“Hàng trưng bày không bán” ở vùng sâm Ngọc Linh

Không chỉ xuất hiện tại Quảng Ngãi, tình trạng trưng bày, mua bán sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh không có nhãn mác, không công khai giá bán còn diễn ra tại nhiều xã, phường thuộc thành phố Đà Nẵng, khu vực tỉnh Quảng Nam trước đây.

Đoàn đại biểu Hội Chữ thập đỏ thành phố Incheon (Hàn Quốc) thăm Hội Chữ thập đỏ Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: NG.THANH)

Hội Chữ thập đỏ Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Incheon (Hàn Quốc) đẩy mạnh hợp tác nhân đạo

Ngày 14/10, Đoàn đại biểu Hội Chữ thập đỏ thành phố Incheon (Hàn Quốc) do ông Cho Euiyoung, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ thành phố Incheon dẫn đầu đã đến thăm, làm việc với Hội Chữ thập đỏ Thành phố Hồ Chí Minh, tham gia các hoạt động hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại phường Thủ Dầu Một.

Chủ tịch thành phố Hà Nội và lãnh đạo các sở, ngành đối thoại với nông dân. (Ảnh: Ngọc Anh)

Hà Nội đặc biệt quan tâm đến đời sống, việc làm của người nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp

Sáng 14/10, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026 với chủ đề: “Đồng hành cùng nông dân Thủ đô phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, xanh, bền vững; thúc đẩy chuyển đổi số, liên kết chuỗi, nâng cao giá trị nông sản và sinh kế nông dân”.

Cao tốc Cầu Giẽ-Cao Bồ phân làn tốc độ, dự tính xử phạt nếu sai làn, sai tốc độ từ ngày 20/10/2026. (Ảnh: Nhật Tân)

Cao tốc Cầu Giẽ-Cao Bồ phân làn theo tốc độ từ 20/10

Từ ngày 20/10/2026, lực lượng chức năng dự tính xử lý các trường hợp vi phạm quy định lưu thông tại làn chạy tốc độ cao trên cao tốc Cầu Giẽ-Cao Bồ. Trước đó, từ ngày 14 đến 19/10, các đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người điều khiển phương tiện thực hiện phương án tổ chức giao thông mới.