Ba tác động cần đạt được trong phát triển dược liệu bền vững

Bước vào kỷ nguyên mới với những tác động Cách mạng công nghiệp 4.0, Trí tuệ nhân tạo (AI), Big Data… đang tái định nghĩa lại cách nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Đây vừa là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để dược liệu Việt Nam bước ra thế giới với một vị thế mới, nơi tri thức hiện đại trên nền tảng bản sắc truyền thống.

Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Ngày 7/4, Viện Dược liệu (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế V.IMPACT với chủ đề “Đổi mới sáng tạo trong phát triển bền vững thuốc từ dược liệu” với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học trong nước và một số nước có nền dược liệu phát triển.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các nhà khoa học trong nước và quốc tế trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm, công bố các kết quả nghiên cứu mới; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong nghiên cứu, phát triển tài nguyên dược liệu; nghiên cứu, phát triển các sản phẩm từ dược liệu phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Đây cũng là dịp để Việt Nam giới thiệu tiềm năng, thế mạnh về nguồn dược liệu phong phú, đặc hữu; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển các sản phẩm từ dược liệu.

ht3-8865.jpg
Tiến sĩ Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu phát biểu khai mạc hội thảo.

Theo Tiến sĩ Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu, với tên gọi V.IMPACT, Ban tổ chức mong muốn gửi gắm một thông điệp mang tính thời đại. Trong khoa học, "Impact" không chỉ là chỉ số trích dẫn của một bài báo, mà phải là tác động thực tế (Real Impact). Đó là: Tác động lâm sàng (thuốc từ dược liệu phải thật sự an toàn và hiệu quả); Tác động kinh tế (chuyển hóa được tài nguyên bản địa thành giá trị thặng dư cao cho doanh nghiệp và quốc gia); Tác động cộng đồng (tạo ra sinh kế bền vững cho người nông dân trên chính mảnh đất của họ).

Điểm sáng đầy ý nghĩa của V.IMPACT-2026 chính là sự hội tụ đông đủ của các đại diện đến từ “bốn nhà”: Nhà khoa học, Cơ quan quản lý Nhà nước, Doanh nghiệp và Người nông dân. Sự hiện diện đồng thời của bốn chủ thể này chính là lời khẳng định mạnh mẽ cho ý chí hợp tác trong mô hình hợp tác Công-Tư (PPP). Đồng thời sẽ là chìa khóa then chốt để giải quyết những bài toán hóc búa của ngành dược liệu. Khi Nhà khoa học dẫn dắt về công nghệ, Doanh nghiệp khai mở thị trường, Chính quyền địa phương kiến tạo chính sách và Người nông dân làm chủ quy trình canh tác bền vững - đó chính là lúc chúng ta cùng nhau xây dựng được một hệ sinh thái dược liệu Việt Nam thật sự vững mạnh và vươn tầm quốc tế.

ht2-9063.jpg
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế khẳng định: Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, cùng với nền tri thức y học cổ truyền có lịch sử hàng nghìn năm. Theo số liệu thống kê, hiện nay cả nước có hơn 5.000 loài cây thuốc. Đây là tiềm năng, lợi thế rất lớn để phát triển ngành dược liệu, góp phần chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, đồng thời phát triển kinh tế-xã hội.

Thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển y học cổ truyền và dược liệu, tạo nền tảng cho phát triển bền vững lĩnh vực này. Đặc biệt, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã yêu cầu phát huy tiềm năng, thế mạnh của y học cổ truyền và dược liệu; đẩy mạnh phát triển vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn; bảo tồn tri thức truyền thống; nâng cao chất lượng dược liệu, thuốc cổ truyền.

Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu phát triển dược liệu theo hướng công nghiệp; quy hoạch vùng trồng; bảo tồn nguồn dược liệu quý; chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững.

ht4-1301.jpg
Các nhà khoa học báo cáo nghiên cứu tại hội thảo.

Để Hội thảo đạt được kết quả thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển lĩnh vực dược liệu trong thời gian tới, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị các đại biểu tiếp tục làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn trong phát triển dược liệu; gắn chặt giữa công tác bảo tồn với khai thác và phát triển bền vững; đánh giá đúng tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng loại dược liệu để có định hướng phát triển phù hợp, hiệu quả.

Về phía các doanh nghiệp, địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong toàn bộ chuỗi giá trị dược liệu, từ nghiên cứu, nuôi trồng, chế biến đến sản xuất thuốc; trong đó, cần đặc biệt chú trọng gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn sản xuất, bảo đảm các kết quả nghiên cứu được chuyển giao, ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm cụ thể, có giá trị.

Đồng thời tập trung phát triển vùng trồng dược liệu theo hướng chuẩn hóa, quy mô, bền vững; bảo đảm tuân thủ các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng. Tăng cường liên kết, hợp tác giữa các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường cho dược liệu và các sản phẩm từ dược liệu.

ht9.jpg
Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH Ngô Minh Hải báo cáo tham luận tại Hội thảo.

Chia sẻ tại hội thảo, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH Ngô Minh Hải cho rằng, người dân Việt Nam đang sống trên kho tàng vô giá dược liệu nhưng lại không biết cách khai thác, giữ gìn và chế biến. Người dân đang khai thác triệt để cây thuốc quý để xuất khẩu với giá rẻ, rồi nhập khẩu dược liệu rác, rẻ tiền, đã chiết hết hoạt chất để sử dụng.

TH đã tiên phong làm kinh tế dưới tán rừng từ năm 2013 theo hai phương pháp: Bảo tồn - thu hái thảo dược tự nhiên và trồng các loại thảo dược theo hướng hữu cơ dưới tán rừng đồng thời phát triển canh tác các loại cây ăn quả. Tính đến cuối năm 2025, TH đã bảo tồn được 75 loại cây dược liệu, trong đó có nhiều loài quý hiếm và có giá trị cao như: tam thất, đương quy, ngũ gia bì, bảy lá một hoa (thất diệp nhất chi hoa), lan thạch hộc tía, sâm puxailaileng, sâm Lai Châu… Mô hình chuỗi giá trị dược liệu-công nghệ sinh học của TH đang góp phần định hình lại cách tiếp cận đối với ngành dược liệu Việt Nam: từ khai thác sang nuôi trồng, từ manh mún sang chuỗi giá trị, từ giá trị thấp sang giá trị cao. Đây là những gợi mở quan trọng cho việc xây dựng chính sách và định hướng phát triển trong thời gian tới.

Để khai thác hết giá trị của dược liệu trong nước đề xuất các bộ, ngành hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển dược liệu theo hướng công nghệ sinh học với quy mô lớn; Xây dựng và triển khai chiến lược phát triển vùng dược liệu quy mô lớn gắn với mô hình điểm tận dụng thành quả khoa học công nghệ, nông nghiệp chính xác, công nghệ sinh học dựa trên nền tảng phát triển bền vững. Mặt khác cần đưa người nông dân trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị dược liệu…

Có thể bạn quan tâm

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình - nơi tiếp nhận và điều trị cho người bệnh đến từ nhiều địa phương trong tỉnh và khu vực lân cận.

Bước tiến mới trong phẫu thuật gan tại Ninh Bình

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cắt gan trung tâm cho bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan trên nền xơ gan do viêm gan B. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, có độ khó cao trong phẫu thuật gan mật, hiện mới được triển khai tại một số trung tâm có nhiều kinh nghiệm.

Nhiều đồng bào dân tộc thiểu số Raglai đến khám bệnh, theo dõi sức khỏe tại điểm Trạm Y tế Phước Kháng thuộc Trạm Y tế xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa nâng chất lượng chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số

Từ những điểm trạm giữa vùng khó, cán bộ y tế đang từng ngày đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số. Nhưng để tuyến y tế cơ sở thật sự trở thành “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe cộng đồng, không chỉ có sự tận tâm của người thầy thuốc, mà cần một nền tảng đủ mạnh về nhân lực, cơ sở vật chất.

Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt chính thức đưa vào hoạt động đơn nguyên thận nhân tạo. (Ảnh: MAI VĂN BẢO)

Lâm Đồng: Khai trương đơn nguyên thận nhân tạo tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt

Sáng 11/8, tại phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt - thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ, chính thức khai trương và đưa vào hoạt động đơn nguyên thận nhân tạo, góp phần đáp ứng nhu cầu điều trị suy thận mạn, đồng thời mang đến cho người dân thêm lựa chọn điều trị thuận tiện tại địa phương.

Kính áp tròng ngày nay không đơn thuần là một sản phẩm mang tính thẩm mỹ mà đã trở thành một trong những giải pháp hỗ trợ điều chỉnh thị lực được nhiều người lựa chọn. (Ảnh: Anh Thư)

Bảo vệ thị lực cho thế hệ trẻ: Yêu cầu cấp thiết trong thời đại số

Không phải đến khi nhìn mờ, nhức mắt hay độ cận tăng mới cần quan tâm đến thị lực. Trong một xã hội mà đôi mắt phải làm việc nhiều hơn cùng màn hình, công việc và nhịp sống hiện đại, chăm sóc thị lực đang dần chuyển từ tâm thế “có vấn đề mới xử lý” sang chủ động phòng ngừa, theo dõi và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Quang cảnh Hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Tiếp tục nghiên cứu tối ưu nuôi cấy tế bào gốc trung mô thúc đẩy các liệu pháp y học tái tạo

Tại hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026 vừa diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Tế bào Mescells có báo cáo chuyên sâu về “Phân tích một số thông số quy trình trọng yếu trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô bằng mô hình động học tăng trưởng”.

Trung tâm Y tế khu vực Đoan Hùng nơi diễn ra sự cố y khoa khiến một bệnh nhi tử vong.

Sở Y tế Phú Thọ thông tin về sự cố y khoa khiến một bệnh nhi tử vong

Liên quan trường hợp bệnh nhi tử vong sau phẫu thuật viêm ruột thừa tại Trung tâm Y tế khu vực Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Phú Thọ Nguyễn Giang Long thông tin, ngay sau khi sự cố xảy ra, Sở Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra để đánh giá toàn diện quá trình tiếp nhận, thăm khám, phẫu thuật tại Trung tâm.

Lãnh đạo Bộ Y tế chúc mừng Cục quản lý Dược nhân kỷ niệm 30 năm thành lập.

Quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam đạt 7 tỷ USD

Qua 30 năm xây dựng và phát triển, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng trong quản lý nhà nước về thuốc, nguyên liệu làm thuốc và mỹ phẩm; tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; góp phần bảo đảm cung ứng thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả...

Quang cảnh buổi phát động thực hiện chiến dịch 90 ngày đêm.

Vĩnh Long phát động chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân

Chiều 7/8, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long tổ chức Lễ phát động Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho toàn thể nhân dân trên địa bàn. Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.

Hoạt động kiểm tra, đánh giá chất lượng thuốc tại Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương. (Ảnh: Mai Hoàng)

Triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý chất lượng thuốc

Quản lý dược không chỉ nằm trong văn bản, hồ sơ hay giấy phép, mà là chuỗi trách nhiệm, từ nhà máy đến bệnh viện; từ dữ liệu quản lý đến từng nhà thuốc, từng người bệnh... Ngành y tế từng bước tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn hóa và hội nhập quốc tế nhằm giúp cho người dân tiếp cận thuốc an toàn, chất lượng, hiệu quả và giá hợp lý.