AI - Chìa khóa đồng hành cùng báo chí trong kỷ nguyên mới

Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng can dự sâu vào mọi công đoạn làm báo, câu hỏi không chỉ là AI giúp báo chí đi nhanh đến đâu, mà còn là đi đúng hướng hay không.

Đồng chí Phan Văn Hùng, Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: K.MINH
Đồng chí Phan Văn Hùng, Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: K.MINH

Đây là trọng tâm được trao đổi tại tọa đàm “Báo chí và AI: Chìa khóa đồng hành trong kỷ nguyên mới”, do Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân phối hợp tổ chức ngày 29/12/2025. Tọa đàm có sự đồng hành của Tổng công ty Thương mại Sài Gòn - Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên (SATRA).

AI - có đáng lo ngại?

Từ góc độ thực tiễn, ông Bùi Công Duyến, Giám đốc sản phẩm Tòa soạn hội tụ ONECMS (Công ty cổ phần Công nghệ NEKO) cho biết, hai năm qua, ONECMS đã triển khai hệ thống tòa soạn hội tụ cho hệ thống báo in của Báo Nhân Dân, qua đó tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu AI không chỉ hỗ trợ tự động hóa quy trình biên tập, cá nhân hóa nội dung báo chí mà còn giúp phóng viên, biên tập viên phân tích, tổng hợp dữ liệu hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của một chuyên gia công nghệ, ông Duyến cũng cảnh báo những thách thức không nhỏ khi công cụ này có thể tạo ra các thông tin bịa đặt với hình thức rất “hợp lý”, sản xuất video, âm thanh giả tinh vi, dễ gây nhầm lẫn cho công chúng. AI còn có nguy cơ phản ánh các định kiến tiềm ẩn trong dữ liệu huấn luyện, ảnh hưởng đến tính khách quan và minh bạch của thông tin. “Đáng lo ngại nhất là sự bùng phát của các website tin giả sử dụng công nghệ này. Hiện nhiều nền tảng và cơ quan báo chí đã chủ động khai thác AI theo chiều ngược lại, biến công nghệ thành công cụ phát hiện và kiểm chứng thông tin sai lệch. Thông qua khả năng nhận diện các mô hình ngôn ngữ bất thường, phát hiện nội dung giả mạo, deepfake bằng các thuật toán thị giác máy tính, AI giúp cơ quan báo chí sàng lọc thông tin hiệu quả hơn, qua đó củng cố độ tin cậy trước khi công bố tới công chúng”, ông Duyến chia sẻ.

Chia sẻ tại tọa đàm, nhà báo Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử cho rằng: Các sản phẩm của Ban Chuyên đề đòi hỏi chiều sâu phân tích và bản lĩnh khi tác nghiệp, vốn là những lĩnh vực AI khó có thể thay thế. Tuy nhiên, việc Ban chủ động tổ chức tọa đàm về trí tuệ nhân tạo cho thấy sự thức thời, tinh thần cầu thị và ý thức sẵn sàng thích ứng của những người làm báo trước làn sóng công nghệ mới.

Dẫn chứng cụ thể về một số tác phẩm - sản phẩm của Báo Nhân Dân, nhà báo Hoàng Nhật cho hay, Báo đã sử dụng hiệu quả AI trong hoạt động xuất bản như rà soát lỗi chính tả, gợi ý văn phong phù hợp với quy định của báo. “Nhờ AI, chúng tôi có khả năng phân tích dữ liệu tốt hơn, xây dựng được biểu đồ, đồ họa sinh động hơn, nhanh hơn. AI không thay thế con người, mà đóng vai trò như một “công cụ tăng tốc”, giúp Báo Nhân Dân từng bước chuyển từ cách làm báo truyền thống sang mô hình báo chí dữ liệu, hiện đại hóa quy trình vận hành và nâng cao trải nghiệm của độc giả trong môi trường số”, nhà báo Hoàng Nhật nói và chia sẻ thêm, tới đây, Báo Nhân Dân sẽ tiếp tục ứng dụng AI để tạo nên những tác phẩm ấn tượng.

Ở góc nhìn của người làm nghệ thuật, chia sẻ tại tọa đàm, họa sĩ Lê Anh Vân cho biết, trong đồ họa, việc sử dụng AI gặp nhiều thách thức. AI chỉ làm đúng theo cách phổ thông nhất, nhưng với họa sĩ, trong sáng tạo không chỉ là cái đúng mà còn cảm xúc, phong cách, bút pháp và đây là điều AI chưa làm được. Đồng quan điểm này, họa sĩ Đào Hải Phong cho hay, khi AI vẽ rất giống con người tức là con người vẫn điều khiển. “Con người có tình cảm, AI có giỏi đến mấy thì cũng chỉ bắt chước con người, nên đó là điều không lo ngại. Chúng ta không sợ AI nếu như chúng ta giỏi hơn AI”, họa sĩ Phong nói.

Khẳng định AI chỉ là máy trộn dữ liệu tạo ra một sản phẩm trung bình, nhà báo Trần Vũ Nguyên (Bung Trần) chia sẻ, sự ảo giác và thiếu xác thực của thông tin do AI cung cấp ngày càng lớn. Thậm chí, năm 2026, làn sóng chống lại việc sử dụng AI trong truyền thông và marketing trở nên khốc liệt hơn. “Tới đây, AI sẽ bị coi là đạo văn, không được chấp nhận. Công nghệ phải lấy con người làm trung tâm và thúc đẩy sự tương tác giữa con người với con người”, nhà báo Vũ Nguyên nhận định.

22.jpg
Nhiều cộng tác viên của Ban Chuyên đề đã tham dự tọa đàm. Ảnh: HẢI NAM

Cần chiến lược quốc gia về báo chí trong kỷ nguyên AI

Với tư cách là cán bộ quản lý Nhà nước chuyên ngành, bà Đặng Thị Phương Thảo, Phó Cục trưởng Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chia sẻ, trên thực tế, mức độ ứng dụng vẫn tập trung nhiều vào hỗ trợ sản xuất nội dung, chỉnh sửa, kiểm tra và dịch thuật, còn sử dụng AI một cách chiến lược ở quy mô toàn tổ chức vẫn hạn chế. “AI được sử dụng hữu hiệu về kỹ thuật - tốc độ, song hoàn toàn không phải khâu cốt lõi của nghề báo. Các tác vụ liên quan giá trị, đánh giá, đạo đức, trách nhiệm xã hội vẫn do con người nắm giữ. Như vậy, các cơ quan báo chí vẫn có sự kiểm soát khi sử dụng AI”, bà Thảo nhấn mạnh.

Theo bà Thảo “cơ quan quản lý Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, khung pháp lý về báo chí để bổ sung quy định liên quan: Sản xuất nội dung báo chí có sự tham gia của AI; trách nhiệm pháp lý khi Al tạo ra thông tin sai lệch, vi phạm đạo đức, bản quyền; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan báo chí và cá nhân nhà báo, không "đổ lỗi cho thuật toán!”.

Bên cạnh đó, bà Thảo cho rằng, cần phải ban hành chiến lược quốc gia về báo chí trong kỷ nguyên AI như hỗ trợ hạ tầng công nghệ, nền tảng dùng chung và khuyến khích thí điểm các mô hình báo chí mới ứng dụng AI, nhưng có kiểm soát. Người làm báo không chỉ là trao thông tin mà phải trao niềm tin, truyền cảm hứng tích cực cho xã hội. Trước làn sóng AI, cơ quan quản lý nhà nước và báo chí không chỉ là “người kiểm soát” mà phải là người kiến tạo, dẫn dắt và bảo vệ giá trị cốt lõi của báo chí.

Với ý thức trách nhiệm luôn đổi mới phương thức làm báo, mở rộng không gian hợp tác, phát huy hiệu quả trí tuệ tập thể, nhà báo Phan Thanh Phong, Trưởng ban Chuyên đề khẳng định Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân tiếp tục khẳng định vai trò cơ quan báo chí chủ lực của Đảng, đặc biệt là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bảo đảm hài hòa giữa đổi mới sáng tạo, giữ gìn bản sắc, đạo đức nghề nghiệp và vai trò của báo chí cách mạng.

Khẳng định sự kết hợp thú vị giữa AI và con người, Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Phan Văn Hùng cho biết, nếu ở kỷ nguyên báo chí truyền thống, quyền lực nhà báo nằm ở ngòi bút, tư duy tuyến tính thì trong kỷ nguyên số, quyền đó dịch chuyển sang làm chủ chuỗi giá trị dữ liệu. Tư duy kiến tạo được hiểu là sự dịch chuyển thụ động tiếp nhận sang chủ động tìm kiếm và thẩm định dữ liệu thô để tạo ra sản phẩm báo chí có hàm lượng tri thức cao mà AI chưa tự động hóa hoàn toàn và con người khó tổng hợp, đào xới trong thời gian ngắn. Đây là sự kết hợp thú vị cần làm sâu, làm rõ hơn nữa. Ban Tổ chức tọa đàm sẽ tổng hợp các ý kiến tư vấn để đề xuất Đảng, Nhà nước trong phát triển các chính sách khả thi nhằm thúc đẩy ứng dụng, quản lý hiệu quả AI trong hoạt động báo chí nói riêng và các hoạt động khác trong kinh tế số, dữ liệu số nói chung.

Trí tuệ nhân tạo AI đang bùng nổ, tạo nên những thay đổi sâu sắc trong cuộc sống và được dự báo sẽ còn thay đổi mạnh mẽ hơn nữa khi con người tiến tới ngưỡng siêu AI với những khả năng bất tận. Công nghiệp báo chí cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Trong thời đại AI, để giữ vững những giá trị cốt lõi như tính thời sự, chính xác, minh bạch và trách nhiệm nghề nghiệp, báo chí cần làm chủ công nghệ để hỗ trợ sản xuất nội dung, cá nhân hóa trải nghiệm độc giả. Khi sử dụng AI, báo chí phải bảo đảm luôn có con người kiểm chứng cuối cùng để tránh thông tin sai lệch, bịa đặt, không chính xác.

TS TRẦN VĂN, ĐBQH khóa XII, XIII, Viện trưởng Chiến lược phát triển kinh tế số IDS

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: MINH Lê

Những lá thư tay

Giữa một lần trò chuyện, người bạn tôi, giờ đã thành ông nội cho biết, anh vẫn thường xuyên viết cho con gái những lá thư bằng giấy. Trong mấy chục năm qua, và cho tới giờ, những lá thư ấy vẫn được anh viết cho con - cô con gái đang sống và làm việc ở một quốc gia cách anh cả chục nghìn cây số. “Mình muốn con gái nhìn thấy những dòng chữ được viết bằng bút mực. Thấu được tình cảm của người cha hàng ngày vẫn đang quan tâm, lo lắng và dõi theo con gái của mình…”.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Ấn Độ gặp gỡ tại New Delhi. Ảnh: KANTEI.GO

Ấn Độ và Nhật Bản mở rộng hợp tác

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài ba ngày. Hai bên nhất trí tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, quốc phòng, an ninh kinh tế và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cơ chế phân cấp, phân quyền giúp phường Thanh Xuân chủ động đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đường Vành đai 2,5.

Phân quyền đến đâu, nguồn lực phải theo đến đó

Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu về một cuộc “cách mạng thể chế” đang được cụ thể hóa bằng những bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền. Gần 1.000 nhiệm vụ đã được chuyển giao cho cấp xã, phường, tuy nhiên, phân quyền chỉ thật sự hiệu quả khi đi cùng nguồn lực, năng lực thực thi và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Gánh nặng về chi phí sinh hoạt khiến nhiều người trẻ e ngại, lựa chọn trì hoãn hôn nhân. Ảnh: NAM HẢI

“Làn sóng” độc thân trong xã hội

Cơ cấu gia đình Việt Nam đang trải qua những đợt sóng biến đổi sâu sắc. Dữ liệu dân số 15 năm qua (2009-2024) cho thấy quy mô gia đình dần thu nhỏ, người trẻ có xu hướng kết hôn muộn và lối sống độc thân ngày càng gia tăng. Việc này kéo theo nhiều vấn đề an sinh xã hội, già hóa dân số và chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai đất nước.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Các ngành đào tạo STEM thu hút thí sinh đến tìm hiểu.

Chọn đúng ngành mở cánh cửa tương lai

Chỉ ít ngày sau khi kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, hàng chục nghìn học sinh và phụ huynh đã tìm đến Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Các bệnh viện áp dụng thêm nhiều kỹ thuật hiện đại nhằm nâng cao chất lượng điều trị.

Chính sách y tế mới mở rộng quyền lợi cho người dân

Từ ngày 1/7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực y tế chính thức có hiệu lực, từ mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế (BHYT), triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh phòng bệnh đến chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. Không chỉ gia tăng quyền lợi cho người dân, những chính sách này còn đánh dấu bước chuyển của ngành y tế từ “chữa bệnh” sang chăm sóc sức khỏe toàn diện, lấy người dân làm trung tâm.

Dân quân xúc cát dập lửa cháy rừng ở xã Ninh Châu.

Căng mình giữa nắng dập lửa cứu rừng

Dưới tác động của nắng nóng gay gắt và gió Lào khô rát, nhiều cánh rừng ở Quảng Trị liên tiếp bùng phát hỏa hoạn trong những ngày qua. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt, lực lượng chức năng căng mình khống chế đám cháy, nỗ lực dập lửa cứu rừng.

Khám sức khỏe cho người dân tại phường Nghĩa Đô. Ảnh: NAM HẢI

Chăm lo sức khỏe người dân Thủ đô

Từ ngày 1/7/2026, người dân Hà Nội sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, hỗ trợ chi phí cấp cứu ngoại viện và tiếp cận nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng. Các chính sách an sinh mới không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh tật mà còn đánh dấu bước chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.

Người lớn “rối” vì ghế trẻ em

Càng gần ngày 1/7, mốc quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô-tô có hiệu lực, dư luận về vấn đề này càng “nóng”. Hầu hết tỏ ra bối rối, hoang mang do còn nhiều bất cập, khiến ngay cả khi muốn nghiêm chỉnh chấp hành, người ta cũng chưa biết phải làm sao cho… đúng.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Nếu khai thác tốt, “mái nhà” Hà Nội có thể trở thành thảm xanh hữu ích. Ảnh: NAM NGUYỄN

Khoảng không gian “thứ năm” của Hà Nội

Trong khi Hà Nội tìm kiếm quỹ đất cho cây xanh và không gian công cộng, hàng triệu m2 mái nhà vẫn gần như bị bỏ ngỏ, dù có thể trở thành một phần của hạ tầng xanh đô thị.

Nhiều món ăn vỉa hè tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm. Ảnh: HẢI NAM

Ngăn chặn thực phẩm bẩn xâm nhập thị trường

Hơn 1.200 tấn chân gà, thực phẩm đông lạnh hết hạn sử dụng, hư hỏng vừa bị Công an thành phố Hà Nội phát hiện là lời cảnh báo nghiêm khắc về tình trạng thực phẩm bẩn vẫn đang len lỏi vào thị trường. Đằng sau những kho hàng lạnh chứa đầy thực phẩm biến chất là hành vi trục lợi bất chấp pháp luật, nguy cơ đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng. Thực trạng đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các cơ quan chức năng và toàn xã hội.

Trên sàn chứng khoán, giá trị vốn hóa của Viettel Global vượt qua con số 10 tỷ USD.

Mở đường cho doanh nghiệp công nghệ lên sàn

FPT, CMC đang là những dấu ấn hiếm hoi của doanh nghiệp công nghệ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu và nền kinh tế số tăng tốc, việc mở rộng cánh cửa thị trường vốn cho doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm những động lực tăng trưởng mới.

Khoảng lặng giữa cuộc tăng tốc

Sáng nay tôi nhận hộ một món đồ do vợ đặt trên mạng. Người giao hàng lại là một cậu bạn thời đại học. Tuy nhiều năm rồi không gặp, nhưng tôi vẫn nghe ai đó nói cậu ấy đang làm ở một cơ quan báo chí lớn. Trước cái nắm tay chần chừ trên gói hàng, cậu bạn chỉ cười khẽ: Cơ quan tớ bị giải thể rồi.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Nhà báo Lê Hoàng Triều (bên trái) trao quà hỗ trợ địa phương bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Phát triển hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng từ lợi thế hợp nhất

Những chuyển biến nhanh chóng của xu hướng truyền thông hiện đại đang đặt báo chí địa phương trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện về nội dung, công nghệ lẫn phương thức tiếp cận công chúng. Chia sẻ với Thời Nay, nhà báo Lê Hoàng Triều, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa cho biết, đây cũng là thời điểm để báo chí chính thống khẳng định rõ hơn vai trò định hướng thông tin, lan tỏa những giá trị tích cực và phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương.

Các đồng chí lãnh đạo và đại biểu tham dự tọa đàm cùng trải nghiệm quy trình in sáp tờ báo Việt Nam Độc lập.

Tôn vinh di sản báo chí trong thời đại số

Việc gắn di sản báo chí với phát triển du lịch lịch sử sẽ biến những giá trị tinh thần nơi cội nguồn cách mạng thành nguồn lực kinh tế - xã hội địa phương. Bước qua cột mốc thế kỷ, việc giữ vẹn nguyên giá trị cốt lõi và lòng tin của nhân dân chính là điểm tựa vững chắc nhất để báo chí cách mạng Việt Nam vững vàng dấn thân, đồng hành cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.