Ai Cập tìm thấy hóa thạch cá voi bốn chân 43 triệu năm tuổi

Các nhà khoa học Ai Cập ngày 25/8 đã công bố nghiên cứu về phát hiện hóa thạch 43 triệu năm tuổi của một loài cá voi bốn chân lưỡng cư chưa từng được biết đến trước đây. 

Hình ảnh minh họa về loài cá voi bốn chân sống cách đây hơn 43 triệu năm. (Ảnh: Robert W. Boessenecker)
Hình ảnh minh họa về loài cá voi bốn chân sống cách đây hơn 43 triệu năm. (Ảnh: Robert W. Boessenecker)

Phát hiện mới này giúp theo dõi quá trình di chuyển của cá voi từ đất liền ra biển.

Nhóm các nhà nghiên cứu do Ai Cập dẫn đầu cho biết, con cá voi mới được phát hiện thuộc bộ Protocetidae, một nhóm cá voi đã tuyệt chủng.

Hóa thạch của nó được khai quật từ đá ở khu vực Fayum Depression, sa mạc phía Tây của Ai Cập - nơi từng được biển bao phủ đã cung cấp nhiều khám phá cho thấy sự tiến hóa của cá voi. Hóa thạch đã được Trung tâm cổ sinh vật có xương sống của Đại học Mansoura (MUVP) nghiên cứu.

Các nhà nghiên cứu cho biết, loài cá voi mới tên là Phiomicetus anubis, có chiều dài ước tính khoảng 3 mét và khối lượng khoảng 600 kg, và có thể là một động vật ăn thịt hàng đầu. Bộ xương được phát hiện một phần của nó tiết lộ đây là loài cá voi Protocetidae nguyên thủy nhất được biết đến ở châu Phi.

Phát hiện về loài cá voi này vừa được nhà khoa học Abdullah Gohar của MUVP, tác giả chính của nghiên cứu công bố trên tạp chí Tạp chí nghiên cứu sinh học hàng đầu của Hiệp hội Hoàng gia London Proceedings of the Royal Society B ngày 25/8.

Ai Cập tìm thấy hóa thạch cá voi bốn chân 43 triệu năm tuổi -0
Bản đồ mô tả chi tiết về khu vực Fayum Depression ở Ai Cập, nơi các nhà cổ sinh vật học tìm thấy hóa thạch cá voi. (Ảnh: Gohar AS và cộng sự).
 

Tên chi của cá voi tôn vinh địa điểm Fayum Depression, nơi phát hiện hóa thạch và tên loài được đặt theo Anubis, vị thần Ai Cập cổ đại liên quan đến xác ướp và thế giới bên kia.

Các nhà nghiên cứu cho biết, mặc dù có những phát hiện hóa thạch gần đây, bức tranh lớn về quá trình tiến hóa sớm của cá voi ở châu Phi vẫn là một bí ẩn. Việc tiến hành khảo cổ trong khu vực có khả năng tiết lộ những chi tiết mới về quá trình chuyển đổi tiến hóa từ cá voi lưỡng cư sang sống hoàn toàn dưới nước.

Tiến sĩ Mohamed Sameh thuộc Cơ quan Môi trường Ai Cập, đồng tác giả, cho biết: Với những tảng đá bao phủ khoảng 12 triệu năm, khu vực Fayum Fayum Depression là nơi đã khám phá từ “cá voi một nửa giống cá sấu đến cá voi khổng lồ sống hoàn toàn dưới nước".

Đồng tác giả của nghiên cứu Hesham Sellam, người sáng lập MUVP cho biết, hóa thạch cá voi mới đã đặt ra những câu hỏi về hệ sinh thái cổ đại và hướng nghiên cứu về những câu hỏi như nguồn gốc và sự chung sống của cá voi cổ đại ở Ai Cập.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)

Mở rộng cơ hội cho nhà khoa học trẻ

Để khoa học công nghệ phát triển đột phá, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của đất nước, không thể không quan tâm việc bồi dưỡng, khuyến khích các nhà khoa học trẻ. Giải quyết những điểm nghẽn, hoàn thiện cơ chế chính sách phù hợp là điều kiện cần thiết để thu hút người tài đến với khoa học.

Viettel xây trạm viễn thông ở Peru.

Viettel Global: Sứ mệnh lan tỏa giá trị Việt Nam và thắt chặt tình hữu nghị

Hiện nay, Viettel Global đã hiện diện tại 11 quốc gia, phục vụ gần 90 triệu khách hàng và xác lập vị thế dẫn đầu thị phần di động tại 7 thị trường quốc tế. Tuy nhiên, quá trình đi ra quốc tế của Viettel Global không chỉ dừng ở việc kinh doanh viễn thông, mà còn đóng vai trò kết nối ngoại giao, đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Giảng viên Khoa công nghệ điện tử Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn sinh viên học tập, nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm IoT and AI. (Ảnh: THANH VŨ)

Ý thức, trách nhiệm khi sử dụng AI

Hiện nay, AI đang tạo ra những biến đổi lớn trong hệ thống giáo dục đại học. Với sự trợ giúp của các nền tảng AI như ChatGPT, Gemini..., sinh viên có thể chủ động tiếp cận kiến thức theo tốc độ và nhu cầu bản thân, không còn bị phụ thuộc vào lịch học cố định hay sự hiện diện vật lý tại giảng đường. 

Ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Hình thành nền tảng dữ liệu lõi cho hệ thống khoa học, công nghệ Vusta

Theo ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam, việc xây dựng nền tảng dữ liệu số tập trung không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp thiết mà còn mở ra khả năng khai thác hiệu quả “tài nguyên số”, hướng tới hình thành kho dữ liệu dùng chung, phục vụ quản trị, điều hành và tạo thêm động lực phát triển cho toàn hệ thống.

Sự kiện thu hút đông đảo bạn trẻ trong nước và quốc tế tham dự. (Ảnh: BTC)

LotusHacks 2026: Hệ sinh thái AI Việt Nam đủ sức cạnh tranh trong khu vực

LotusHacks 2026 đã đưa ra hàng loạt giải pháp AI giàu tính ứng dụng. Được đánh giá là sân chơi công nghệ lớn, hiệu quả, đây là hoạt động góp phần thiết thực vào phát triển hệ sinh thái AI nội địa tự chủ, bền vững cũng như cho thấy sức bật mạnh mẽ của hệ sinh thái nhân lực trẻ Việt Nam trên bản đồ AI khu vực.

Tiến sĩ Bùi Đình Thạch (ngoài cùng bên trái) trao đổi với nhóm nghiên cứu về tác dụng của cây ngải trắng. (Ảnh: VAST)

Tiềm năng dược liệu từ cây ngải trắng

Từ một cây thuốc dân gian quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn, ngải trắng (Curcuma aromatica Salisb, họ Gừng - Zingiberaceae) được các nhà khoa học nghiên cứu bài bản nhằm khai thác giá trị dược liệu và phát triển thành các sản phẩm chăm sóc sức khỏe theo tiêu chuẩn hiện đại.

Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030”. (Ảnh: TL)

Thúc đẩy chuyển đổi số khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030” (Đề án). Đây là một bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy chuyển đổi số khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thiết bị hạ tầng 5G Advanced do Viettel High Tech phát triển.

Doanh nghiệp nỗ lực làm chủ công nghệ lõi

Các doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực để từng bước làm chủ công nghệ sản xuất trong một số ngành công nghiệp mới nổi, tiến tới vươn lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.

Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel vận hành hệ thống siêu máy tính, phát triển mô hình AI Việt Nam. (Ảnh: TL)

Phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số

Hoàn thiện và phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia là nhiệm vụ then chốt trong tiến trình chuyển đổi số. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho quản trị hiện đại, phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.