“1982”- những thước phim vừa lôi cuốn, vừa ám ảnh

Là gương mặt nổi bật trong số những nhà làm phim độc lập trẻ tại Việt Nam, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã xác lập phong cách, góc nhìn tràn đầy tinh tế, tạo dựng nên một thẩm mỹ điện ảnh đẹp đẽ, hiện đại và ám ảnh. Từng giành nhiều giải thưởng tự hào ở những liên hoan phim quốc tế lớn nhất như Venice, Cannes... ở cả vai trò nhà sản xuất và đạo diễn, Nguyễn Hoàng Điệp sẽ tiếp tục mang đến cho công chúng yêu nghệ thuật  thứ 7 bộ phim mới “1982”.
Diễn viên Đỗ Hải Yến tái xuất màn ảnh trong phim “1982” sau nhiều năm vắng bóng (Ảnh Sven Zellner)
Diễn viên Đỗ Hải Yến tái xuất màn ảnh trong phim “1982” sau nhiều năm vắng bóng (Ảnh Sven Zellner)

Từ thành công thảm đỏ

Bắt đầu với những phim tài liệu về các đề tài nóng trong xã hội, các seri phim truyền hình và sitcom phát sóng trong giờ vàng của Đài truyền hình quốc gia, hiện nay đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã tập trung hoàn toàn cho Hãng phim độc lập Okia Hanoi của chính mình. Năm 2009, với vai trò là giám đốc sản xuất của “Bi, Đừng sợ” (đạo diễn Phan Đăng Di), bộ phim đã giành hai giải trong “Tuần lễ phê bình” tại Liên hoan phim Cannes, đến năm 2014, Nguyễn Hoàng Điệp viết kịch bản, đạo diễn, sản xuất và tự phát hành bộ phim đầu tay “Đập cánh giữa không trung”. Đây không chỉ là bộ phim độc lập đầu tiên phát hành thương mại và gặt hái thành công tại các phòng vé trong nước mà còn được công chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Venice, xuất sắc giành giải “Phim hay nhất” từ Liên đoàn các nhà phê bình phim châu Âu và Địa Trung Hải (FEDORA). Cùng với bộ phim này, Nguyễn Hoàng Điệp còn nhận được rất nhiều giải thưởng quốc tế danh giá khác như: Đạo diễn xuất sắc nhất ở Liên hoan phim quốc tế Bratislava; phim hay nhất tại Liên hoan phim VFF...

Năm 2016, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã được Bộ Văn hóa Pháp vinh danh là Hiệp sĩ văn chương nghệ thuật. Năm 2017, cô cùng chồng là kiến trúc sư Nghiêm Quốc Cường thành lập Ơ kìa Hà Nội - một trung tâm văn hóa và sáng tạo, tập trung vào điện ảnh, văn học, di sản, và bình đẳng giới. Thông qua các hội thảo nghệ thuật, sự kiện nghệ thuật mở... cô đã kết nối nghệ thuật với công chúng và hỗ trợ các nghệ sĩ độc lập. Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp sáng lập chuỗi sự kiện thường niên Sẽ Sẽ Chứ - nhằm tôn vinh di sản thi ca của Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh. Giai đoạn 2021-2022, Nguyễn Hoàng Điệp tổ chức chương trình lưu trú điện ảnh “Hà Nội mùa Đông” tập trung vào tiếng nói của các nhà làm phim nữ và chủ đề bình đẳng giới. Đây là chương trình lưu trú lớn thứ 2 của Việt Nam dành cho các nhà làm phim trẻ. Đến năm 2024, cô tiếp tục gây tiếng vang với công chúng trong vai trò là nhà sản xuất của dự án sân khấu độc lập “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, sản phẩm sân khấu giành Huy chương vàng, bạc cá nhân trong Liên hoan Sân khấu toàn quốc.

Đến mùa đông 1982

Lấy bối cảnh ở Hà Nội, trong những ngôi nhà tập thể cũ lọt thỏm giữa những tòa cao ốc, bộ phim “1982” xoay quanh nhân vật Thu Yến (Đỗ Hải Yến thủ vai) - một đạo diễn điện ảnh vừa bị lừa mất hết tiền tiết kiệm trong lúc gia đình đang rất cần tiền. Trong lúc đó, em trai cần tiền cưới vợ, em gái cần tiền để trả nợ thì chứng đãng trí của mẹ cô trở nặng, ký ức dần biến mất. Người mẹ đột nhiên biến mất đúng vào lúc cả ba chị em đều rất cần thuyết phục mẹ bán căn nhà để chia tài sản. Ba chị em làm tất cả mọi cách để tìm mẹ, kể cả cầu cúng bói toán, những mong mẹ trở về. Cuối cùng, theo một cách nào đó, những biến cố đã hàn gắn tình thân gia đình mà bấy lâu Yến tưởng đã nhạt phai trong hành trình tìm mẹ.

Lý giải về ý tưởng đầu tiên về bộ phim “1982”, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp xúc động chia sẻ: Khi bộ phim của tôi đi khắp thế giới, giành được nhiều giải thưởng quốc tế, trở thành bộ phim nghệ thuật đầu tiên phát hành thương mại và đạt được thành công tại phòng vé Việt Nam thì đột nhiên mẹ tôi lâm bệnh nặng. Tôi đã chăm sóc mẹ tôi nhiều năm trong mặc cảm tội lỗi vì đã không thể giúp đỡ mẹ kịp thời khi quá tập trung cho việc làm phim. Tôi thậm chí còn cảm thấy rằng, tôi càng thành công thì mẹ tôi càng đau yếu. Mẹ tôi đã quên đi nhiều thứ, và luôn lo gia đình bỏ quên mẹ, còn tôi cũng quên đi nhiều thứ trong nỗi lo điện ảnh sẽ bỏ quên mình. Thời gian trôi nhanh, gia đình chúng tôi chăm sóc mẹ thật tốt, còn điện ảnh luôn ấm áp với tôi, và tôi bắt đầu dự án “1982” với sự đồng hành của Sven Zellner - đạo diễn hình ảnh nổi tiếng người Đức.

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp đã quyết định trao vai diễn quan trọng cho người bạn lâu năm Đỗ Hải Yến, không chỉ vì tài năng và sức hút của cô trong điện ảnh mà còn vì sự trải nghiệm và thấu hiểu cũng như tinh thần sẵn sàng nhập cuộc không ngơi nghỉ cùng những bi hài kịch mà nhân vật chính trải qua. Bên cạnh nữ diễn viên chính còn là những cái tên bảo đảm về sức hút như: Nghệ sĩ Ưu tú Chiều Xuân, diễn viên Thùy Anh, Nguyễn Trường Khang, Bùi Thạc Phong...

“1982 được quay trong hơn 20 ngày với ê-kíp có thể coi là nhỏ nhất thế gian với một bộ phim điện ảnh khi chỉ từ 12-14 người. Bắt đầu từ lúc có ý tưởng, trao đổi với đạo diễn hình ảnh Sven Zellner, trao đổi với diễn viên chính Đỗ Hải Yến xong xuôi là tôi cũng đồng thời xong kịch bản, lập danh sách cộng sự (crew), bán nhà dồn tiền để làm phim... Tất cả trong đúng khoảng thời gian Đỗ Hải Yến đi quay cho một phim khác. Cô ấy vừa kết thúc phim trước là bay ra Hà Nội và vào 1982 luôn”, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp kể.

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp cho rằng điều ưng ý nhất tính đến thời điểm hậu kỳ phim là cô đã được làm việc cùng những người giỏi nhất trong lĩnh vực của họ, không chỉ hiểu và tin mà còn là những người đồng chí hướng với nhau, những con người luôn sẵn lòng tận hiến với điện ảnh.

Bộ phim “1982” là một hành trình vừa có nỗi buồn, xúc động, kịch tính hiện thực - một kiểu hiện thực tâm tưởng được điện ảnh hóa với những cú twist hài hước, bất ngờ, vẽ ra một thế giới khác thường mà khán giả chưa từng thấy. Và cuối cùng, sự trở lại sau 10 năm dừng đóng phim của Đỗ Hải Yến trong “1982” cũng là một điểm cộng thu hút khiến công chúng rất chờ đợi sau phim “Mùa hè chiều thẳng đứng”, “Chuyện của Pao”, “Cánh đồng bất tận” hay “Người Mỹ trầm lặng” mà cô từng tham gia. “1982” hứa hẹn sẽ là thành công mới, rực rỡ và “thật điện ảnh” của Nguyễn Hoàng Điệp, Đỗ Hải Yến và đoàn phim ■

Có thể bạn quan tâm

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.