Bên dòng sông Sài Gòn cuồn cuộn phù sa, Nhà Rồng - tòa nhà mang kiến trúc phương tây với đôi rồng gắn trên mái ngói đỏ tươi vẫn sừng sững như một chứng nhân vĩnh cửu. Nơi đây, hơn một thế kỷ trước, vào ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã xuống con tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu cuộc hành trình vạn dặm tìm đường cứu nước. Đó không chỉ là một chuyến đi, mà còn là sự dấn thân của một con người có ý chí mãnh liệt và hoài bão lớn tìm ánh sáng tự do cho cả một dân tộc.
Hôm nay, Bến Nhà Rồng - Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh - đã trở thành một địa chỉ đỏ thiêng liêng. Giữa nắng vàng rực rỡ của phương nam, hằng ngày, từng đoàn người vẫn lặng lẽ đến thăm bến sông lịch sử ấy. Ở đó, tôi bắt gặp những mái đầu bạc phơ thành kính và cả những gương mặt trẻ măng, rạng rỡ màu áo xanh tình nguyện.
Em Lê Minh Anh, học sinh lớp 11 tại phường Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh), xúc động chia sẻ khi đứng trước những kỷ vật giản dị của Bác Hồ: “Đọc trong sách giáo khoa nhiều, nhưng khi trực tiếp đứng ở đây, nhìn thấy đôi dép cao su, bộ quần áo kaki sờn vai, em mới thực sự thấm thía cái gian lao của thế hệ cha ông, sự vĩ đại của Bác. Bến Nhà Rồng không còn là một địa danh trong bài thi lịch sử, mà là niềm tự hào chảy trong huyết quản của những người trẻ chúng em”.
Sức hút của di tích lịch sử này không chỉ nằm ở những hiện vật, mà còn ở cái tinh thần “uống nước nhớ nguồn” được trao truyền qua từng câu chuyện kể. Ông Marcelle, khách tham quan người Pháp, vừa ghi sổ lưu niệm vừa bày tỏ sự khâm phục: “Tôi đến thành phố này để tìm hiểu về tương lai của Việt Nam, nhưng Bến Nhà Rồng đã dạy tôi về sức mạnh của quá khứ. Một dân tộc biết tôn trọng lịch sử và người dẫn đường như thế này chắc chắn sẽ còn vươn xa”.
Với lớp trẻ, mỗi lần về thăm Bến Nhà Rồng là một tiết học lịch sử đặc biệt - một tiết học không có bảng đen phấn trắng, nhưng qua các hiện vật đã in sâu vào tâm trí bằng sự xúc động của trái tim. Đó chính là nơi giáo dục truyền thống yêu nước một cách tự nhiên và bền bỉ nhất, nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng: Để có một thành phố rực rỡ hoa lệ, một Việt Nam như hiện tại, đã có những người ra đi mà không hẹn ngày về, đã có những thanh xuân dâng hiến cho độc lập, tự do. Từ Bến Nhà Rồng - Người đã ra đi… để mãi mãi là ngọn hải đăng của niềm tin, nơi kết nối quá khứ anh hùng với tương lai rạng ngời của đất nước.
Ngày 3/9/1979, UBND Thành phố Hồ Chí Minh quyết định lấy Nhà Rồng là “Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh” (tức Bảo tàng Hồ Chí Minh - Bến Nhà Rồng). Bên trong khu nhà lưu niệm có trưng bày nhiều hình ảnh và hiện vật về cuộc đời hoạt động của Hồ Chủ tịch. Từ đó đến nay, Di tích lịch sử này đã đón tiếp hàng chục triệu lượt khách trong và ngoài nước tham quan. Ngoài ra, tại đây thường tổ chức những cuộc vui lớn, biểu diễn nghệ thuật, nghe kể chuyện truyền thống, tổ chức lễ kết nạp Ðảng, kết nạp Ðoàn viên…
