Thêm động lực gắn bó người lao động
Tại Hà Nội, Công ty cổ phần Cơ khí Đông Anh LICOGI là một trong những doanh nghiệp có chính sách chăm lo đời sống người lao động tương đối tốt. Với mức thu nhập bình quân khoảng 14 triệu đồng/người/tháng, cùng các khoản thưởng và phúc lợi dịp lễ, Tết, doanh nghiệp tạo thêm động lực để người lao động gắn bó lâu dài. Hiện nay, khi năm 2026 bước vào những tháng cuối, điều công nhân quan tâm là phương án thưởng Tết Dương lịch 2027 và Tết Nguyên đán Đinh Mùi. Chị Nguyễn Thị Thanh Mai, công nhân phân xưởng Gia công cơ khí, cho biết khoản thưởng cuối năm luôn là nguồn động viên thiết thực, giúp người lao động có thêm điều kiện chăm lo gia đình, chuẩn bị đón Tết. Theo chị, bên cạnh mức thưởng, điều mong muốn nhất vẫn là doanh nghiệp duy trì sản xuất ổn định, bảo đảm việc làm và thu nhập để người lao động yên tâm gắn bó.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có điều kiện chăm lo Tết ở mức tương tự. Đối với những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động phổ thông hoặc chịu sức ép từ biến động thị trường, việc duy trì đơn hàng, bảo đảm việc làm và cân đối nguồn tài chính để trả lương, thưởng vẫn là bài toán khó.
Tại Hải Phòng, một trong những trung tâm công nghiệp lớn của miền bắc, đã có những tín hiệu chuẩn bị thưởng Tết năm 2027. Theo Ban Công đoàn Khu công nghiệp thuộc Liên đoàn Lao động thành phố, tính đến hết tháng 10/2026, có 232 doanh nghiệp xây dựng phương án thưởng Tết Nguyên đán Đinh Mùi, với mức bình quân khoảng 1,11 tháng lương, tương đương 7,7 triệu đồng/người. Trong khi đó, 100 doanh nghiệp dự kiến tăng lương năm 2027, mức tăng bình quân 6,4%, tương đương 448 nghìn đồng/người/tháng.
Đáng chú ý, Công ty LG Innotek với hơn 6.200 lao động có chính sách thưởng tháng lương thứ 13 và thưởng bổ sung từ 0,8 đến 2,5 tháng lương đối với người lao động có kết quả công việc tốt. Mức lương khởi điểm tại doanh nghiệp là 6,55 triệu đồng/tháng, cùng chính sách thưởng thâm niên 6 triệu đồng đối với người làm việc đủ 5 năm. Trong khi đó, Công ty TNHH LITE- ON áp dụng mức thưởng Tết từ 1 đến 4 tháng lương, tùy theo kết quả làm việc của nhân viên.
Những chính sách này cho thấy, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong thu hút và giữ chân lao động không chỉ dựa vào tiền lương cơ bản mà còn ở hệ thống phúc lợi, cơ hội việc làm và môi trường làm việc. Tuy nhiên, theo số liệu của Liên đoàn Lao động Hải Phòng, trong tổng số hơn 362 nghìn lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, vẫn có khoảng 10% doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp từ thị trường; trong đó, một bộ phận phải giảm đơn hàng, giờ làm hoặc thu hẹp sản xuất. Điều này đặt ra yêu cầu theo dõi sát tình hình trả lương, thưởng và bảo đảm quyền lợi người lao động.
Đặt tiền lương vào vị trí trung tâm của chính sách an sinh
Ngày 30/10/2026, Bộ Nội vụ ban hành Công văn số 12421/BNV-CTL&BHXH, đề nghị các địa phương tổng hợp tình hình lao động, tiền lương, nợ lương, quan hệ lao động năm 2026 và kế hoạch thưởng Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027. Báo cáo phải gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 25/11/2026. Bộ Nội vụ cũng yêu cầu các địa phương phối hợp với ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế và tổ chức công đoàn nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh, đời sống người lao động; hướng dẫn doanh nghiệp rà soát hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế trả lương, thưởng; chủ động phòng ngừa tranh chấp lao động, đình công dịp cuối năm.
Đây là hoạt động cần thiết nhằm đánh giá đầy đủ hơn thực trạng tiền lương, thưởng trong doanh nghiệp, kịp thời phát hiện những đơn vị nợ lương, gặp khó khăn hoặc có nguy cơ không bảo đảm quyền lợi người lao động. Theo Điều 104 Bộ luật Lao động năm 2019, thưởng do người sử dụng lao động quyết định căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động. Quy chế thưởng phải được công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.
Ở góc độ dài hạn, câu chuyện lương, thưởng Tết năm nay còn đặt trong bối cảnh chuẩn bị một bước cải cách chính sách tiền lương mới. Tại Hội nghị sơ kết công tác sáu tháng đầu năm 2026 của ngành, lãnh đạo Bộ Nội vụ cho biết sẽ tập trung nghiên cứu, đề xuất nghị quyết thay thế Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương và Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội, trình Ban Chấp hành Trung ương tại Hội nghị lần thứ năm, khóa XIV.
Theo kế hoạch nghiên cứu, xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội ban hành kèm Quyết định số 124/QĐ-BCĐCCTLBHXH ngày 29/8/2026, Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành đánh giá toàn diện kết quả thực hiện hai nghị quyết trên, từ đó đề xuất những định hướng cải cách phù hợp. Dự kiến đề án được trình Trung ương vào tháng 3/2027.
Đây là cơ hội để nhìn nhận đầy đủ hơn những vấn đề đặt ra trong chính sách tiền lương, từ khu vực công đến khu vực doanh nghiệp. Đối với người lao động trong doanh nghiệp, cải cách cần tiếp tục bảo đảm tiền lương thật sự là nguồn thu nhập chính, đủ đáp ứng nhu cầu sống cơ bản của bản thân và gia đình; đồng thời gắn với năng suất lao động, chất lượng công việc và khả năng phát triển của doanh nghiệp.
Chăm lo, bảo vệ quyền lợi của người lao động
Thương lượng để nâng cao phúc lợi