Yếu tố “nuôi dưỡng” những siêu bão như Kalmaegi

Khi Kalmaegi - được cho là cơn bão gây chết chóc nhất năm 2025 quét qua Philippines và đổ bộ vào Việt Nam cuối tuần qua, giới khoa học quốc tế một lần nữa cảnh báo biến đổi khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan trở nên mạnh hơn và tàn khốc hơn.

Các nhân viên cứu hộ di dời dân sau trận lũ do mưa lớn do bão Kalmaegi gây ra tại tỉnh Cebu, Philippines, ngày 4/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Các nhân viên cứu hộ di dời dân sau trận lũ do mưa lớn do bão Kalmaegi gây ra tại tỉnh Cebu, Philippines, ngày 4/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Theo các cơ quan chức năng, hơn 200 người thiệt mạng tại Philippines khi Kalmaegi quét qua quốc đảo này, gây ngập lụt nghiêm trọng, tàn phá cơ sở hạ tầng và hàng chục nghìn hec-ta hoa màu. Khi tiến vào miền trung Việt Nam tối 6/11, bão tiếp tục tàn phá nhiều khu dân cư, làm cây cối bật gốc và khiến ít nhất 6 người thiệt mạng.

Bão Kalmaegi xảy ra vào đúng thời điểm diễn ra Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung Liên hợp quốc về Biến đổi Khí hậu (COP 30) tại Belem, Brazil. Đối với giới khoa học, đây là lời nhắc nghiêm khắc về hậu quả của việc thế giới chưa kiểm soát được lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Các nhà nghiên cứu cho biết, nhiệt độ mặt nước biển tại tây Thái Bình Dương và Biển Đông hiện đang ở mức cao bất thường, trở thành “nguồn năng lượng” thúc đẩy các cơn bão trở nên mạnh hơn.

Theo nhà nghiên cứu Ben Clarke tại Viện Grantham về Biến đổi Khí hậu và Môi trường ở London (Anh), Kalmaegi mạnh và mang theo lượng mưa lớn hơn bình thường chính vì các vùng biển này quá ấm. Xu hướng này liên quan tới sự nóng lên toàn cầu do con người gây ra.

Mặc dù không dễ dàng để quy một hiện tượng thời tiết duy nhất cho biến đổi khí hậu, nhưng các nhà khoa học cho rằng về nguyên tắc, nhiệt độ mặt nước ấm hơn sẽ đẩy nhanh quá trình bốc hơi và giúp các xoáy thuận nhiệt đới “nạp thêm nhiên liệu”, từ đó tăng khả năng bùng phát thành siêu bão.

Ông Gianmarco Mengaldo, chuyên gia khí hậu thuộc Đại học Quốc gia Singapore cho biết, không phải mọi cơn bão đều mạnh lên, nhưng trong một khí hậu ấm hơn, khả năng xuất hiện các cơn bão dữ dội, có mưa cực lớn và gió mạnh sẽ cao hơn nhiều.

Ông Mengaldo, cũng là đồng tác giả của một nghiên cứu về vai trò của biến đổi khí hậu trong cơn bão Ragasa hồi tháng 9, cho biết thêm, mặc dù dữ liệu không chỉ ra rằng các cơn bão nhiệt đới đang trở nên thường xuyên hơn, nhưng thực tế, số lượng các cơn bão mạnh đã tăng lên. Chỉ riêng năm ngoái, Philippines đã hứng chịu 6 cơn bão gây chết người trong vòng 1 tháng, trong đó có thời điểm 4 cơn bão cùng hình thành trong tháng 11 - điều hiếm thấy trong lịch sử.

Ông Dhrubajyoti Samanta, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore nhận định ngay cả khi tổng số bão không tăng, việc chúng xuất hiện dồn dập trong thời gian ngắn cũng khiến thiệt hại chồng chất. Ông nhấn mạnh Kalmaegi là minh chứng rõ nét cho xu hướng này.

Trong khi đó, ông Feng Xiangbo, nhà nghiên cứu bão nhiệt đới tại Đại học Reading của Anh, cho biết mặc dù bão Kalmaegi về mặt kỹ thuật không phải là cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Đông Nam Á trong năm nay, song đã làm gia tăng tác động tích lũy của nhiều tháng thời tiết khắc nghiệt trong khu vực.

Ông giải thích: "Điều này là do đất đã bão hòa, sông ngòi đầy ắp và cơ sở hạ tầng bị suy yếu". Trong thời điểm nhạy cảm như vậy, chỉ cần một cơn bão yếu ập đến cũng có thể trở thành điểm bùng phát dẫn đến thiệt hại thảm khốc.

Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy phạm vi ảnh hưởng của bão đang mở rộng, với những khu vực trước đây ít chịu tác động nay cũng bắt đầu xuất hiện bão mạnh. Các khu vực ven biển chịu ảnh hưởng của bão đang gia tăng đáng kể do mực nước biển dâng và sóng lớn hơn. Điều này đặc biệt nguy hiểm với những vùng trũng thấp ở Philippines và các vùng ven biển của Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

Không khí lạnh từ phía Bắc sẽ bắt đầu tác động đến nước ta từ ngày mai 3/5, khiến thời tiết Bắc Bộ chuyển mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nắng nóng trước khi mưa dông xuất hiện vào cuối ngày; Nam Bộ tiếp tục ngày nắng, chiều tối có khả năng xuất hiện dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.